Tüketici Hukuku Nedir?

Tüketici ve Tüketici İşlemi

6502 sayılı TKHK kapsamında; Tüketici, "Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi"; Tüketici İşlemi ise "Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi" ifade eder.

Tüketici Davaları – Tüketici Hukukuna İlişkin Uygulamalar

• Tüketici Hakem Heyetlerinde Yapılacak İş ve İşlemler
• Hakem Heyeti Kararlarının İptali Davaları
• Ayıplı Mal ve Ayıplı Hizmetlerden Doğan Davalar
• Abonelik Sözleşmelerinden Doğan Davalar
• Tüketici Kredilerinden Doğan Davalar
• Paket Tur Sözleşmelerine İlişkin Davalar
• Mesafeli Sözleşmelerden (e-Ticaret vb.) Doğan Davalar
• Devre Tatil, Devre Mülk Sözleşmelerine İlişkin Davalar

Ofisimiz

Tüketici Hukuku, kapsamlı mevzuat ile emsal yargı kararlarının irdelenmesini gerektirir. Bu alandaki hata veya ihmaller telafisi imkânsız zararlara yol açabilir. Tüm hak ve yetkilerinizin korunabilmesi için alanında uzman avukatlardan hizmet almanız yararınızadır. Ofisimiz, önleyici hukuk vizyonuyla Tüketici Hukukunda hızlı ve doğru çözümler üretmektedir.

Bu konuda bilgi alın

Hakem Heyeti ve Tüketici Mahkemesi Arasındaki Sınır

Uyuşmazlığın hangi mercie götürüleceği, kanunda öngörülen parasal sınıra göre belirlenir. Bu sınırın altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur; sınırın üzerindeki uyuşmazlıklar için ise hakem heyetine başvuru yapılamaz. Sınırlar her takvim yılı başından geçerli olmak üzere yeniden değerleme oranında güncellendiğinden, başvurudan önce o yıl için ilan edilen tutarların kontrol edilmesi gerekir. Başvuru, tüketicinin yerleşim yeri veya tüketici işleminin yapıldığı yerdeki hakem heyetine yapılabilir (TKHK m.68). Yanlış mercie yapılan başvuru, süre kaybına ve bazı hâllerde telafisi güç hak kayıplarına yol açabilir.

Hakem heyeti kararlarına karşı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde, hakem heyetinin ya da tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesine itiraz edilebilir; itiraz kararın icrasını kendiliğinden durdurmaz (TKHK m.70). Tüketici mahkemelerinde görülen uyuşmazlıklarda kural olarak dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Ancak hakem heyetinin görev alanındaki uyuşmazlıklar, hakem heyeti kararlarına itirazlar ve taşınmazın aynından doğan uyuşmazlıklar bu şartın dışında tutulmuştur (TKHK m.73/A). Bu istisnaların dışında kalan uyuşmazlıklarda arabuluculuk aşaması tamamlanmadan açılan dava, dava şartı yokluğundan reddedilir.

Süreler, Zamanaşımı ve Yargılama Giderleri

Ayıplı maldan sorumluluk, ayıp daha sonra ortaya çıkmış olsa bile malın tüketiciye teslim tarihinden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir; konut veya tatil amaçlı taşınmaz mallarda bu süre beş yıldır. İkinci el satışlarda satıcının ayıplı maldan sorumluluğu bir yıldan, konut ve tatil amaçlı taşınmazlarda ise üç yıldan az olamaz. Ayıp ağır kusur ya da hile ile gizlenmişse zamanaşımı hükümleri hiç uygulanmaz (TKHK m.12). Zamanaşımının başlangıcı teslim tarihi olduğundan, teslim belgesi ve fatura tarihinin saklanması önem taşır. Süresinde ileri sürülmeyen talepler dinlenmez.

Yargılama giderleri bakımından tüketici lehine düzenlemeler bulunur. Tüketici mahkemeleri nezdinde Bakanlık, tüketiciler ve tüketici örgütleri tarafından açılan davalar Harçlar Kanununda düzenlenen harçlardan muaftır (TKHK m.73). Tüketici hakem heyetlerince vekâlet ücreti ödenmesine karar verilemez. Buna karşılık tüketici lehine verilen hakem heyeti kararının mahkemece iptal edilmesi hâlinde tüketici aleyhine vekâlet ücretine hükmedilebildiğinden, itiraz aşamasında da belge ve savunmaların eksiksiz sunulması önem taşır (TKHK m.70). Ayrıca hakem heyeti aşamasında mevcut olduğu hâlde sunulmayan bir belgenin sonradan mahkemeye sunulması, gider yönünden ayrı bir değerlendirmeye tabidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Tüketici kimdir?

Tüketici, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'a göre ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişidir. Ticari veya mesleki amaçla hareket eden kişiler ile tüketiciler arasında kurulan her türlü sözleşme ve hukuki işlem ise tüketici işlemi sayılır ve bu Kanun kapsamında değerlendirilir.

Tüketici hakem heyetine başvuru zorunlu mudur?

Kanunda belirlenen parasal sınırın altında kalan uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur; bu sınırın üzerindeki uyuşmazlıklar için hakem heyetine başvurulamaz. Sınırlar 6502 sayılı Kanun m.68 kapsamında her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir. Başvuru, tüketicinin yerleşim yerindeki veya işlemin yapıldığı yerdeki heyete yapılabilir.

Tüketici davası açmadan önce arabulucuya başvurmak gerekir mi?

Evet; tüketici mahkemelerinde görülen uyuşmazlıklarda kural olarak dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Bu kural 6502 sayılı Kanun m.73/A'da düzenlenmiştir. Kanunda sayılan bazı hususlar, örneğin tüketici hakem heyetinin görevi kapsamındaki uyuşmazlıklar, bu şartın dışında tutulmuştur.