Güvensiz Ürünlerin Geri Çağrılması ve Tüketici Hakları

Ürün Geri Çağırma Nedir

Geri çağırma, nihai kullanıcının elinde bulunan ürünün iktisadi işletmeciye geri getirilmesini amaçlayan her türlü önlemi ifade eder. Alınan diğer önlemlerin riski ortadan kaldırmada yetersiz kalması durumunda iktisadi işletmeci, kendiliğinden veya yetkili kuruluşun talebi üzerine ürünü geri çağırır. Geri çağırma, piyasaya arzın durdurulması ve ürünün piyasadan çekilmesinden sonra gelen en ağır düzeltici önlemdir. Önlem, tüketicinin elindeki ürünü de kapsar.

Güvenli ürün, kullanım süresi, hizmete sunulması, kurulumu, kullanımı, bakımı ve gözetimine ilişkin talimatlara uygun ve normal kullanım koşullarında kullanıldığında risk taşımayan ya da yalnızca kullanıma özgü asgari risk taşıyan üründür. İmalatçı, ithalatçı ve dağıtıcının yükümlülükleri ayrı ayrı düzenlenmiştir; ürünün risk taşıdığını öğrenen imalatçı veya ithalatçı düzeltici önlemleri ivedilikle alır ve yetkili kuruluşu ayrıntılı biçimde bilgilendirir. Dağıtıcı ise önlemlerin alındığını teyit etmek ve riski yetkili kuruluşa bildirmekle yükümlüdür.

Geri Çağırma Duyurusu ve Sunulacak Seçenekler

Önlem alan iktisadi işletmeci, alınan önlemler ve ürünün içerdiği riskler hakkındaki bilgileri etkili olacak şekilde duyurmak zorundadır. Duyuruda asgari olarak ürünü tanıtan marka, model veya cins ismi, mümkünse ürünün görseli, alınan önlem, önlemi gerektiren sorunun açık tarifi, sorumlu iktisadi işletmecinin iletişim bilgileri ve riskten sakınma yöntemleri yer alır. Duyurunun kapsamına göre engellilerin erişebilirliği de dikkate alınır.

Geri çağırma önleminde duyuruya ayrıca ürünün teslim alınacağı veya onarılacağı adres ve irtibat noktaları ile nihai kullanıcıya sunulan teklif ve seçenekler eklenir. İktisadi işletmeci, ürünü teslim eden nihai kullanıcıya şu seçeneklerden en az birini sunmak zorundadır: geri çağırmaya yol açan sorunun giderilmesi, ürünün teslim tarihindeki perakende satış değerinin ödenmesi ya da ürünün teknik düzenlemesine uygun, güvenli ve eş değer bir ürünle değiştirilmesi.

Masraflar, Dağıtıcının Rolü ve Diğer Haklar

Geri çağırmayla ilgili tüm masraflar, ürünü geri çağıran iktisadi işletmeci tarafından üstlenilir. İktisadi işletmeci, nihai kullanıcıya ek bir maliyet yüklemeden ürünün zamanında ve kolaylıkla teslim edilebilmesi için gerekli koşulları sağlamakla yükümlüdür. Tüketiciden kargo, işçilik veya benzeri adlar altında bedel talep edilmesi bu düzenlemeye aykırılık oluşturur. Toplama noktalarının erişilebilir olması ve sürecin makul bir süre içinde tamamlanması da beklenir.

Dağıtıcılar, iktisadi işletmecinin ürüne ilişkin riskler ve önlemler hakkında bildirdiği bilgileri tedarik zincirindeki bir sonraki dağıtıcıya iletmek ve duyuruyu müşterilerinin kolaylıkla görebileceği yerlere koymak zorundadır. Geri çağırma süreci, tüketicinin ayıplı mal hükümlerinden doğan seçimlik haklarını ve zarar görmesi hâlinde genel hükümlere dayalı tazminat taleplerini ortadan kaldırmaz. Ürün güvenliği denetimi kamusal nitelikte olup özel hukuk taleplerinden bağımsızdır. Bu nedenle geri çağırma duyurusu, tüketicinin ayıp iddiasını destekleyen bir delil olarak da kullanılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Geri çağrılan ürün için tüketiciye hangi seçenekler sunulur?

İktisadi işletmeci, ürünü teslim eden nihai kullanıcıya sorunun giderilmesi, ürünün teslim tarihindeki perakende satış değerinin ödenmesi veya güvenli ve eş değer bir ürünle değiştirilmesi seçeneklerinden en az birini sunmak zorundadır.

Geri çağırma masraflarını kim karşılar?

Tüm masraflar ürünü geri çağıran iktisadi işletmeciye aittir. Ayrıca iktisadi işletmeci, tüketiciye ek maliyet yüklemeden ürünün zamanında ve kolaylıkla teslim edilebilmesi için gerekli koşulları sağlamak zorundadır.

Geri çağırma yapılınca ayıplı mal haklarım sona erer mi?

Hayır. Ürün güvenliği mevzuatı kapsamındaki geri çağırma kamusal bir önlemdir; tüketicinin 6502 sayılı Kanundan doğan seçimlik hakları ile zarara ilişkin genel hükümlere dayalı talepleri saklı kalır.