Kredi kartı borcunun zamanında ödenmemesi, tüketiciyi hem akdi faiz hem de gecikme faiziyle karşı karşıya bırakır. Bu ilişki 6502 sayılı Kanunun genel ilkeleriyle ve kart çıkaran kuruluşlara ilişkin özel mevzuatla birlikte değerlendirilir. Kredi kartı, günlük hayatta yaygın kullanılan bir ödeme aracı olduğundan bu alandaki kurallar tüketicilerin büyük bölümünü doğrudan etkiler. Kartın doğru kullanılmaması, kısa sürede yüksek tutarlı ve ödenmesi zor bir borca dönüşebilir. Bu nedenle faiz ve asgari ödemenin işlevini bilmek, tüketicinin mali planlaması açısından büyük önem taşır.
Kart hamili, dönem borcunun tamamını ödemek yerine belirlenen asgari tutarı ödeyerek kart kullanımına devam edebilir. Ancak ödenmeyen bakiye için akdi faiz işlemeye devam eder. Asgari tutar, kartın bloke edilmesini önlemek için bir alt sınır niteliğindedir, borcu sonlandırmaz.
Asgari tutarın sürekli ödenmesi, borcun uzun vadede önemli ölçüde büyümesine yol açabilir. Bu nedenle asgari ödeme bir kolaylık olmakla birlikte, tüketicinin toplam maliyeti gözden kaçırmaması gerekir. Ekstre üzerindeki toplam borç ve faiz tutarlarının düzenli takip edilmesi önerilir.
6502 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin yedinci fıkrası, temerrüt hali de dahil olmak üzere tüketici işlemlerinde bileşik faiz uygulanamayacağını açıkça hükme bağlar. Bu kural kredi kartı borçları için de geçerlidir ve faizin faiz üzerine işlemesini önler.
Buna karşılık gecikme faizinin akdi faizden farklı ve daha yüksek oranda belirlenmesi mümkündür. Oranlar ilgili mevzuat çerçevesinde üst sınırlarla sınırlandırılır; bu sınırların aşılması halinde aşan kısım geçersiz sayılır.
Uzun süre yalnızca asgari tutarın ödenmesi, kart hamilini aşırı borçlanma riskiyle karşı karşıya bırakabilir. Kart çıkaran kuruluşlar bu riski azaltmaya yönelik bilgilendirme yapmakla yükümlüdür ve ekstrelerde uyarı ibarelerine yer verir.
Ödeme güçlük yaşayan tüketici, kart çıkaran kuruluşla yeniden yapılandırma görüşmesi yapabilir; anlaşmazlık halinde tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesine başvurabilir. Yapılandırma taleplerinin yazılı olarak belgelendirilmesi ileride çıkabilecek uyuşmazlıklarda tüketicinin yararınadır.
Kredi kartı kullanımı, taksitli işlem yapıldığında 6502 sayılı Kanunun tüketici kredisine ilişkin hükümlerine yaklaşır. Bu nedenle sözleşme öncesi bilgilendirme bakımından Kanunun 23'üncü maddesindeki kural önem taşır: kredi verenin ve varsa kredi aracısının, teklif edilen sözleşmenin koşullarını içeren sözleşme öncesi bilgi formunu sözleşmenin kurulmasından makul bir süre önce vermesi zorunludur.
Cayma hakkı bakımından da Kanunun 24'üncü maddesi ölçü alınır. Tüketici on dört gün içinde gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin cayabilir; cayma hakkı konusunda bilgilendirildiğini ispat yükü kredi verene aittir. Krediden faydalanılmışsa anapara ve kullanım süresine ilişkin akdî faiz, cayma bildiriminden sonra otuz gün içinde geri ödenir; aksi hâlde cayılmamış sayılır.
Bu çerçevede tüketiciden talep edilebilecek kalemler sınırlıdır: Kanun, hesaplanan akdî faiz ile bir kamu kurum veya kuruluşuna yahut üçüncü kişilere ödenmiş olan masraflar dışında herhangi bir bedel talep edilemeyeceğini belirtir. Faiz oranlarının üst sınırı ise Kanunla değil, Merkez Bankasınca belirlenip ilan edilen azami oranlara göre uygulanır; bu oranlar dönemsel olarak değiştiğinden güncel oranın Merkez Bankası duyurularından teyit edilmesi gerekir.
Evet, ancak ödenmeyen bakiye için akdi faiz işlemeye devam eder ve borç zamanla önemli ölçüde büyüyebilir.
Hayır, 6502 sayılı Kanun m.4/7 gereği bileşik faiz uygulanamaz; buna aykırı işlem yapılmışsa fazladan tahsil edilen tutar geri istenebilir.
Kart çıkaran kuruluşla yapılandırma görüşülebilir, uyuşmazlık halinde tüketici hakem heyetine veya tüketici mahkemesine başvurulabilir; yapılandırma tekliflerinin yazılı olarak alınması önerilir.
6502 sayılı Kanun m.24 uyarınca tüketiciden, hesaplanan akdî faiz ile bir kamu kurum veya kuruluşuna yahut üçüncü kişilere ödenmiş olan masraflar dışında herhangi bir bedel talep edilemez. Anapara ve akdî faizin cayma bildiriminden sonra otuz gün içinde ödenmesi gerekir.
Ayıplı mal-hizmet, cayma hakkı, banka ve kredi uyuşmazlıklarında hakem heyeti ve tüketici mahkemesi süreçlerinde yanınızdayız. Bize ulaşın.
Tüketici İşleminin Tanımı ve Kapsamı hakkında bilgi ve hukuki destek.
Devamını oku ›MakaleAyıplı Hizmette Seçimlik Haklar hakkında bilgi ve hukuki destek.
Devamını oku ›MakaleFinansal Tüketicinin Korunması hakkında bilgi ve hukuki destek.
Devamını oku ›MakaleBankacılık Sözleşmelerinde Haksız Şart Denetimi hakkında bilgi ve hukuki destek.
Devamını oku ›MakaleTüketici Kredisinde Sözleşme Öncesi Bilgilendirme hakkında bilgi ve hukuki destek.
Devamını oku ›MakaleKonut Finansmanında Erken Ödeme hakkında bilgi ve hukuki destek.
Devamını oku ›