İşe İade Tazminatı Hesaplama

İşe İade Davasında Hangi Alacaklar Doğar?

Feshin geçersizliğine karar verildiğinde işveren, işçiyi başvurusu üzerine bir ay içinde işe başlatmak zorundadır. İşe başlatmazsa işçiye en az dört, en çok sekiz aylık ücreti tutarında tazminat ödemekle yükümlü olur (4857 sayılı İş Kanunu m. 21/1-2). Uygulamada bu kaleme işe başlatmama tazminatı veya iş güvencesi tazminatı denir.

Bunun yanında, kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığı süre için işçiye en çok dört aya kadar doğmuş bulunan ücret ve diğer hakları ödenir (m. 21/3). Bu iki kalem birbirinden bağımsızdır: biri feshin geçersizliğinin yaptırımı, diğeri fiilen çalıştırılmayan dönemin karşılığıdır. Mahkeme, her iki kalemi de dava tarihindeki ücreti esas alarak parasal olarak belirler (m. 21/4).

Tazminat Katsayısı Nasıl Belirlenir?

Kanun yalnızca alt ve üst sınırı gösterir; dört ile sekiz aylık ücret arasındaki takdir mahkemeye aittir. Yargıtayın yerleşik uygulamasında ölçüt ağırlıklı olarak işçinin kıdemidir: altı ay ile beş yıl arasındaki kıdemlerde dört aylık, beş ile on beş yıl arasında beş aylık, on beş yıl ve üzerinde altı aylık ücret tutarında tazminata hükmedilmesi olağan kabul edilir. Feshin dayandığı sebebin ağırlığı, sendikal neden gibi durumlar üst sınıra yaklaşmayı haklı kılabilir.

Hesaplayıcıda katsayıyı doğrudan seçebilir ya da kıdeme göre otomatik öneri alabilirsiniz. Unutulmamalıdır ki bu bir takdir meselesidir; somut kararda farklı bir katsayı belirlenebilir.

Ödemeden Neler Mahsup Edilir?

İşçi işe başlatılırsa, peşin olarak ödenen bildirim süresine ait ücret ile kıdem tazminatı yapılacak ödemeden mahsup edilir. İşe başlatılmayan işçiye bildirim süresi verilmemiş veya bu süreye ait ücret peşin ödenmemişse, bu tutar ayrıca ödenir (m. 21/5).

İşçi, kesinleşen kararın tebliğinden itibaren on işgünü içinde işe başlamak için işverene başvurmak zorundadır; başvurmazsa fesih geçerli sayılır (m. 21/6). Hesaplanan tutarlar brüttür; boşta geçen süre ücretinden gelir vergisi ve sigorta primi kesilirken, işe başlatmama tazminatı ücret niteliğinde olmadığından farklı bir vergilendirme rejimine tabidir.

Sık Sorulan Sorular

İşe başlatmama tazminatı en az ve en çok kaç aylık ücrettir?

İş Kanunu m. 21/2 uyarınca en az dört, en çok sekiz aylık ücret tutarındadır. Bu sınırlar arasındaki miktarı mahkeme veya özel hakem belirler ve kararında gösterir.

Boşta geçen süre ücreti kaç ayla sınırlıdır?

Kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığı süre için işçiye en çok dört aya kadar doğmuş bulunan ücret ve diğer hakları ödenir (m. 21/3). Yargılama daha uzun sürse dahi bu üst sınır aşılamaz.

Hangi tarihteki ücret esas alınır?

7036 sayılı Kanunla eklenen m. 21/4 uyarınca mahkeme veya özel hakem, hem tazminatı hem de boşta geçen süre ücretini dava tarihindeki ücreti esas alarak parasal olarak belirler.

İşçi kararın kesinleşmesinden sonra ne kadar süre içinde başvurmalıdır?

İşçi, kesinleşen mahkeme veya özel hakem kararının tebliğinden itibaren on işgünü içinde işe başlamak için işverene başvurmak zorundadır. Bu süre içinde başvurmazsa işverence yapılmış olan fesih geçerli bir fesih sayılır.

Arabuluculukta anlaşılırsa tutarlar nasıl belirlenir?

Arabuluculuk sonunda taraflar işe başlatma konusunda anlaşırsa; işe başlatma tarihini, boşta geçen süreye ilişkin ücret ve diğer hakların parasal miktarını ve işe başlatılmama hâlinde ödenecek tazminatın parasal miktarını belirlemeleri zorunludur. Aksi hâlde anlaşma sağlanamamış sayılır (m. 21).