Sağ kalan eş, altsoy, ana-baba ve kardeşlerin yasal miras paylarını ve Türk Medeni Kanunu m. 506 uyarınca saklı payları hesaplar.
Türk hukukunda yasal mirasçılık zümre (derece) sistemine dayanır. Birinci zümre mirasbırakanın altsoyudur; çocuklar eşit olarak mirasçıdır ve mirasbırakandan önce ölen çocuğun yerini her derecede halefiyet yoluyla kendi altsoyu alır (TMK m. 495). Altsoy varsa ikinci ve üçüncü zümre mirasçı olamaz; zümreler arasında öncelik mutlaktır.
Altsoy yoksa miras ikinci zümreye, yani ana ve babaya geçer; onlar da eşit pay alır. Ana veya babadan biri mirasbırakandan önce ölmüşse yerini kendi altsoyu, yani mirasbırakanın kardeşleri alır. Bir tarafta hiç mirasçı yoksa bütün miras diğer taraftaki mirasçılara kalır (TMK m. 496). İlk iki zümre de yoksa sıra büyükana ve büyükbabalara gelir (TMK m. 497).
Sağ kalan eş hiçbir zümreye dâhil değildir; birlikte bulunduğu zümreye göre pay alır. TMK m. 499 uyarınca eş, altsoy ile birlikte mirasın dörtte birini, ana-baba zümresi ile birlikte yarısını, büyükana ve büyükbabalar ile birlikte dörtte üçünü alır; bunlar da yoksa mirasın tamamı eşe kalır.
Bu nedenle eşin payı, diğer mirasçıların yakınlığı azaldıkça artar. Eşin miras payı ile mal rejiminden doğan katılma alacağı birbirinden farklıdır: önce mal rejimi tasfiye edilir, eşin katılma alacağı ayrılır, kalan net değer tereke olarak mirasçılar arasında paylaştırılır. Hesaplayıcıya girilecek tutar bu tasfiyeden sonraki net terekedir.
Saklı pay, mirasbırakanın ölüme bağlı tasarrufla veya sağlararası karşılıksız kazandırmalarla ihlal edemeyeceği asgari paydır. TMK m. 506 uyarınca saklı pay oranları şunlardır: altsoy için yasal miras payının yarısı, ana ve babadan her biri için yasal miras payının dörtte biri, sağ kalan eş için altsoy veya ana-baba zümresiyle birlikte mirasçı olması hâlinde yasal miras payının tamamı, diğer hâllerde dörtte üçü.
Kardeşlerin saklı payı 2007 yılında yapılan değişiklikle kaldırılmıştır; büyükana ve büyükbabaların da saklı payı yoktur. Saklı payların toplamı düşüldükten sonra kalan kısım tasarruf edilebilir kısımdır; mirasbırakan vasiyetname veya miras sözleşmesiyle ancak bu kısım üzerinde serbestçe tasarruf edebilir. Saklı payı zedelenen mirasçı tenkis davası açabilir.
Sağ kalan eş altsoy ile birlikte mirasçı olduğundan mirasın dörtte birini alır (TMK m. 499/1). Kalan dörtte üçlük kısım çocuklar arasında eşit paylaşılır; iki çocuk varsa her biri mirasın sekizde üçünü alır.
Altsoy yoksa miras ikinci zümreye geçer. Sağ kalan eş mirasın yarısını, ana ve baba diğer yarıyı eşit olarak alır. Ana veya babadan biri önce ölmüşse onun payı kendi altsoyuna, yani mirasbırakanın kardeşlerine geçer (TMK m. 496).
Hayır. Kardeşlerin saklı payına ilişkin TMK m. 506'nın üçüncü bendi 2007 yılında yürürlükten kaldırılmıştır. Kardeşler yasal mirasçı olabilir ancak saklı pay sahibi değildir; bu nedenle mirasbırakan vasiyetname ile kardeşlerin payını tamamen bertaraf edebilir.
Mirasçı bırakmaksızın ölen kimsenin mirası Devlete geçer (TMK m. 501). Sağ kalan eş varsa ve başka mirasçı yoksa mirasın tamamı eşe kalır (TMK m. 499/3).
Hesaplayıcı yalnızca yasal miras paylarını ve saklı payları gösterir. Vasiyetname, miras sözleşmesi, mirastan feragat, mirasın reddi, denkleştirme ve mal rejimi tasfiyesi sonucu değiştirir. Somut dosyada mutlaka hukuki destek alınmalıdır.
Hesaplama sonucu bilgilendirme amaçlıdır. Somut olayınıza ilişkin değerlendirme için bize ulaşabilirsiniz.