Tüketici Kredisinde Sözleşme Öncesi Bilgilendirme

Sözleşme Öncesi Bilgi Formu

Madde 23 e göre kredi veren ve varsa kredi aracısı, teklif edilen kredi sözleşmesinin koşullarını içeren sözleşme öncesi bilgi formunu, sözleşmenin kurulmasından makul bir süre önce tüketiciye vermek zorundadır. Bu süre, tüketicinin formu inceleyip anlamasına olanak tanıyacak kadar yeterli olmalıdır.

Form, kredi tutarı, faiz oranı, toplam geri ödeme tutarı, taksit sayısı ve varsa ek ürün ve hizmetlere ilişkin bilgileri içerir. Bilgilendirme kağıt üzerinde veya kalıcı veri saklayıcısıyla yapılabilir.

Bilgilendirmenin İspatı

Madde 4 ün dördüncü fıkrası uyarınca, tüketiciye talep edilecek ücret ve masraflara ilişkin bilgilerin verildiğini ispat yükü, sözleşmeyi düzenleyen kredi verene aittir. Bu kural, bilgilendirme belgelerinin saklanmasını kredi veren açısından zorunlu kılar.

Uzaktan iletişim aracıyla kurulan kredi sözleşmelerinde bilgilendirme, kullanılan iletişim aracına uygun şekilde yapılır ve bu sürecin kayıt altına alınması önem taşır. Elektronik onay kayıtları da bu kapsamda delil olarak kullanılabilir ve uyuşmazlık halinde tarafı bağlayan temel belge niteliğindedir.

Bilgilendirme Eksikliğinin Sonucu

Sözleşme öncesi bilgilendirme yapılmadan kurulan kredi sözleşmelerinde tüketici, eksik bilgilendirmeyi ileri sürerek sözleşmenin kendisini bağlamayan hükümlerinin denetlenmesini isteyebilir. Eksiklik, sözleşmenin tamamının geçersizliğini değil ilgili hükmün tüketici lehine yorumlanmasını gerektirir.

Eksik bilgilendirme aynı zamanda faiz oranı ve cayma hakkına ilişkin sürelerin işlemeye başlamasını da etkileyebilir; bu nedenle form tarihinin ve içeriğinin ispatı uyuşmazlıklarda belirleyicidir. Tüketici hakem heyeti ve mahkeme, bu tür uyuşmazlıklarda öncelikle formun tüketiciye ulaşıp ulaşmadığını ve içeriğini inceler.

Bilgilendirmenin Cayma Hakkıyla Bağlantısı

6502 sayılı Kanunun 23'üncü maddesi yükümlülüğü tek cümlede kurar: kredi verenin ve varsa kredi aracısının, tüketiciye, teklif ettikleri kredi sözleşmesinin koşullarını içeren sözleşme öncesi bilgi formunu, sözleşmenin kurulmasından makul bir süre önce vermesi zorunludur. Formun sözleşmeyle aynı anda imzalatılması bu şartı karşılamaz; kanun makul bir süre önce verilmesini arar.

Bilgilendirmenin asıl etkisi cayma hakkında görülür. Kanunun 24'üncü maddesi uyarınca tüketici, on dört gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin tüketici kredisi sözleşmesinden cayabilir; kredi veren, cayma hakkı konusunda tüketicinin bilgilendirildiğini ispat etmekle yükümlüdür. Cayma bildiriminin süre içinde kredi verene yöneltilmiş olması yeterlidir.

Cayma hâlinde ödeme rejimi de maddede belirlenmiştir. Krediden faydalanılmışsa tüketici, anaparayı ve kredinin kullanıldığı tarihten anaparanın geri ödendiği tarihe kadar tahakkuk eden faizi, cayma bildirimini gönderdikten sonra en geç otuz gün içinde geri öder; bu süre içinde ödeme yapılmazsa cayılmamış sayılır. Faiz akdî faiz oranına göre hesaplanır ve tüketiciden, hesaplanan akdî faiz ile bir kamu kurumuna veya üçüncü kişilere ödenmiş masraflar dışında herhangi bir bedel talep edilemez. 24/3/2022 tarihli ve 7392 sayılı Kanunla eklenen cümle uyarınca, cayma süresi içinde kredi borcunun tamamının erken ödenmesi hâlinde bildirim aranmaksızın bu hükümler uygulanır.

Sıkça Sorulan Sorular

Bilgi formu ne zaman verilmelidir?

Sözleşmenin kurulmasından makul bir süre önce, tüketicinin inceleyebileceği şekilde verilmelidir; bu süre somut olayın koşullarına göre değerlendirilir.

Form verilmediğini kim ispatlamalıdır?

Bilgilendirmenin yapıldığını ispat yükü kredi verene aittir; tüketicinin aksini ispatlaması beklenmez.

Form eksikse kredi sözleşmesi geçersiz mi olur?

Sözleşme geçerliliğini korur, ancak eksiklik tüketici lehine değerlendirilir ve sözleşmeyi düzenleyen tarafından derhal giderilmesi gerekir.

Bilgi formu sözleşmeyle birlikte imzalatılabilir mi?

6502 sayılı Kanun m.23, sözleşme öncesi bilgi formunun sözleşmenin kurulmasından makul bir süre önce verilmesini zorunlu tutar. Formun sözleşmeyle aynı anda imzalatılması bu yükümlülüğü karşılamaz; ayrıca bilgilendirmenin yapıldığını ispat yükü kredi verendedir.