Aylık brüt ücretinizi ve fazla çalıştığınız saati girin; 4857 sayılı İş Kanunu m.41 uyarınca zamlı saat ücreti ve toplam fazla mesai alacağı hesaplansın.
Fazla çalışma, kanunda yazılı koşullar çerçevesinde haftalık kırk beş saati aşan çalışmalardır ve her bir saati için normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarı yüzde elli yükseltilerek ödenir (4857 sayılı İş Kanunu m.41). Zam oranı ücretin tamamına değil, yalnız saatlik birim ücrete uygulanır.
Haftalık çalışma süresinin sözleşmeyle kırk beş saatin altında belirlendiği hâllerde, kararlaştırılan süreyi aşan ve kırk beş saate kadar yapılan çalışmalar fazla sürelerle çalışmadır; bunlarda zam oranı yüzde yirmi beştir. İki kavramın karıştırılması, hesabın baştan yanlış kurulmasına yol açar.
Fazla mesai hesabının çıkış noktası saatlik çıplak brüt ücrettir. Uygulamada haftalık kırk beş saatlik çalışma esas alınarak aylık çalışma süresi iki yüz yirmi beş saat kabul edilir ve aylık brüt ücret bu sayıya bölünerek saat ücreti bulunur. Bu araç da aynı kabulle çalışır.
Saat ücreti hesaplanırken kural olarak çıplak brüt ücret esas alınır; ikramiye, prim ve sosyal yardımların hesaba dâhil edilip edilmeyeceği ödemenin niteliğine göre değişir. Bu nedenle sonuç, somut ücret bordrosu ve iş sözleşmesi incelenmeden kesin bir alacak tutarı olarak kullanılmamalıdır.
Fazla çalışma alacağı, iş sözleşmesinin devamı sırasında da talep edilebilir; sözleşmenin sona ermesi beklenmez. Uygulamada, kayıt tutulmayan işyerlerinde tanık beyanına dayanılarak hesaplanan sürelerde hakkaniyet indirimi yapılabilmektedir. Bu nedenle hesaplanan tutarın tamamının hükmedilmesi her zaman beklenmemeli, dosyadaki delil durumu ayrıca değerlendirilmelidir.
Fazla çalışma süresinin toplamı bir yılda iki yüz yetmiş saatten fazla olamaz. Ayrıca fazla saatlerle çalışmak için işçinin onayının alınması gerekir; onay alınmaması yapılan çalışmanın ücretini ortadan kaldırmaz, ancak işverenin yükümlülüklerini ihlal ettiği anlamına gelir.
İşçi isterse zamlı ücret yerine, fazla çalıştığı her saat karşılığında bir saat otuz dakikayı, fazla sürelerle çalıştığı her saat karşılığında bir saat on beş dakikayı serbest zaman olarak kullanabilir; bu serbest zaman altı ay içinde ve ücretinde kesinti olmaksızın kullandırılır. Fazla çalışmanın ispatı kural olarak işçiye düşer; puantaj kayıtları, giriş çıkış kayıtları ve tanık beyanları başlıca delillerdir.
Fazla çalışmada saat ücreti yüzde elli, fazla sürelerle çalışmada yüzde yirmi beş yükseltilerek ödenir (4857 sayılı Kanun m.41).
Evet. İşçi isterse her fazla çalışma saati için bir saat otuz dakika, her fazla süreli çalışma saati için bir saat on beş dakika serbest zaman kullanabilir; bu süre altı ay içinde kullandırılır.
Fazla çalışma süresinin toplamı bir yılda iki yüz yetmiş saati aşamaz; ayrıca işçinin onayının alınması gerekir.
Hesaplama sonucu bilgilendirme amaçlıdır. Somut olayınıza ilişkin değerlendirme için bize ulaşabilirsiniz.