Bir miktar para veya malvarlığı ortaya koyarak sisteme yeni katılımcılar bulma koşuluyla kazanç vaat eden yapılar, gerçekçi olmayan beklenti yarattığından kanun tarafından açıkça yasaklanmıştır. Bu yasak, tüketicilerin maddi kayba uğramasını önlemeyi amaçlar. Bu tür yapılar çoğunlukla sosyal medya ve tanıdık çevresi aracılığıyla yayıldığından, tüketicilerin bilinçlendirilmesi büyük önem taşır. Sistemin ilk katılanlarına kısa süreli kazanç sağlaması, sonradan katılan çoğunluğun zararını gizleyerek yapının güvenilir görünmesine yol açabilir. Bu görüntü, çevredeki tanıdıkların da sisteme katılmasını teşvik ederek zararın büyümesine neden olur ve mağdur sayısını kısa sürede hızla artırır ve zincirleme biçimde daha geniş bir kitleyi etkiler; bu nedenle erken aşamada bilinçlendirme ve tüketicilerin şikayetlerini vakit geçirmeden bildirmesi büyük önem taşır.
Madde 80 e göre piramit satış, katılımcılarına bir bedel karşılığında aynı şartlarla başka katılımcılar bulma koşuluyla kazanç olanağı umudu veren ve kazancı büyük ölçüde diğer katılımcıların davranışına bağlı kılan sistemdir.
Bu sistemlerde asıl gelir, satılan bir mal veya hizmetten değil, yeni katılımcıların ödediği bedellerden elde edilir; bu yapı sürdürülemez olduğundan sonradan katılanların büyük bölümü zarar eder.
Kanun, piramit satış sisteminin kurulmasını, yayılmasını veya tavsiye edilmesini yasaklamıştır. Bu yasak yalnızca sistemin kurucularını değil, sistemi tanıtan veya teşvik edenleri de kapsar.
Çok katmanlı pazarlama adı altında sunulan bazı yapılar, gerçek bir ürün satışına dayanmayıp esas olarak katılımcı kazandırmaya odaklanıyorsa piramit satış olarak nitelendirilebilir. Bu ayrımın yapılmasında ürünün gerçek piyasa değeri önemli bir ölçüt oluşturur.
Bakanlık, piramit satış sistemleriyle ilgili gerekli incelemeleri yapmaya ve elektronik ortamda yürütülen sistemlerin ülke içinde durdurulması dahil tedbirleri almaya yetkilidir.
Böyle bir sisteme katılmış olan tüketici, zararının tazmini için hem ilgili kişiler hakkında şikayette bulunabilir hem de hukuki yollara başvurarak ödediği bedelin iadesini talep edebilir.
Yasak kapsamındadır; sistemi kuran kadar yayan veya tavsiye edenler de kanuna aykırı hareket etmiş sayılır.
Kazancın esas olarak yeni katılımcı bulmaya bağlı olduğu yapılarda ürün satışı görünümü yasağı ortadan kaldırmaz.
Bakanlığa bildirimde bulunabilir ve ödediği bedelin iadesi için hukuki yollara başvurabilir; sistemin niteliğine göre ceza şikayeti de değerlendirilebilir ve tüm belge ile yazışmaların delil olarak saklanması önemlidir.
Ayıplı mal-hizmet, cayma hakkı, banka ve kredi uyuşmazlıklarında hakem heyeti ve tüketici mahkemesi süreçlerinde yanınızdayız. Bize ulaşın.
Tüketici İşleminin Tanımı ve Kapsamı hakkında bilgi ve hukuki destek.
Devamını oku ›MakaleAyıplı Hizmette Seçimlik Haklar hakkında bilgi ve hukuki destek.
Devamını oku ›MakaleFinansal Tüketicinin Korunması hakkında bilgi ve hukuki destek.
Devamını oku ›MakaleKredi Kartında Faiz ve Asgari Ödeme hakkında bilgi ve hukuki destek.
Devamını oku ›MakaleBankacılık Sözleşmelerinde Haksız Şart Denetimi hakkında bilgi ve hukuki destek.
Devamını oku ›MakaleTüketici Kredisinde Sözleşme Öncesi Bilgilendirme hakkında bilgi ve hukuki destek.
Devamını oku ›