Bize ulaşın! 0535 664 07 63[email protected]Marka & Patent: yildirimpatent.com
Bilgi Bankası · Makale

Piramit Satış Sistemleri Yasağı

Bir miktar para veya malvarlığı ortaya koyarak sisteme yeni katılımcılar bulma koşuluyla kazanç vaat eden yapılar, gerçekçi olmayan beklenti yarattığından kanun tarafından açıkça yasaklanmıştır. Bu yasak, tüketicilerin maddi kayba uğramasını önlemeyi amaçlar. Bu tür yapılar çoğunlukla sosyal medya ve tanıdık çevresi aracılığıyla yayıldığından, tüketicilerin bilinçlendirilmesi büyük önem taşır. Sistemin ilk katılanlarına kısa süreli kazanç sağlaması, sonradan katılan çoğunluğun zararını gizleyerek yapının güvenilir görünmesine yol açabilir. Bu görüntü, çevredeki tanıdıkların da sisteme katılmasını teşvik ederek zararın büyümesine neden olur ve mağdur sayısını kısa sürede hızla artırır ve zincirleme biçimde daha geniş bir kitleyi etkiler; bu nedenle erken aşamada bilinçlendirme ve tüketicilerin şikayetlerini vakit geçirmeden bildirmesi büyük önem taşır.

Piramit Satışın Tanımı

Madde 80 e göre piramit satış, katılımcılarına bir bedel karşılığında aynı şartlarla başka katılımcılar bulma koşuluyla kazanç olanağı umudu veren ve kazancı büyük ölçüde diğer katılımcıların davranışına bağlı kılan sistemdir.

Bu sistemlerde asıl gelir, satılan bir mal veya hizmetten değil, yeni katılımcıların ödediği bedellerden elde edilir; bu yapı sürdürülemez olduğundan sonradan katılanların büyük bölümü zarar eder.

Yasağın Kapsamı

Kanun, piramit satış sisteminin kurulmasını, yayılmasını veya tavsiye edilmesini yasaklamıştır. Bu yasak yalnızca sistemin kurucularını değil, sistemi tanıtan veya teşvik edenleri de kapsar.

Çok katmanlı pazarlama adı altında sunulan bazı yapılar, gerçek bir ürün satışına dayanmayıp esas olarak katılımcı kazandırmaya odaklanıyorsa piramit satış olarak nitelendirilebilir. Bu ayrımın yapılmasında ürünün gerçek piyasa değeri önemli bir ölçüt oluşturur.

Denetim ve Tüketicinin Yapması Gerekenler

Bakanlık, piramit satış sistemleriyle ilgili gerekli incelemeleri yapmaya ve elektronik ortamda yürütülen sistemlerin ülke içinde durdurulması dahil tedbirleri almaya yetkilidir.

Böyle bir sisteme katılmış olan tüketici, zararının tazmini için hem ilgili kişiler hakkında şikayette bulunabilir hem de hukuki yollara başvurarak ödediği bedelin iadesini talep edebilir.

Mevzuat Dayanağı6502 sayılı Kanunun 80 inci maddesi piramit satışın tanımını yapar ve kurulmasını, yayılmasını veya tavsiye edilmesini kesin olarak yasaklar. Bakanlığa bu sistemlerle mücadelede geniş bir inceleme ve önlem alma yetkisi tanınmıştır. Bu düzenleme, sınırlı sermayeye sahip tüketicilerin ağır maddi kayıplara uğramasını önlemeyi amaçlayan koruyucu bir hükümdür. Kanunda özel bir cezai yaptırım ayrıca sayılmamış olsa da, sistemin niteliğine göre Türk Ceza Kanunundaki dolandırıcılık hükümleri de gündeme gelebilir. Bakanlık, gerektiğinde Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Piramit satış sisteminin reklamını yapmak yasak mı?

Yasak kapsamındadır; sistemi kuran kadar yayan veya tavsiye edenler de kanuna aykırı hareket etmiş sayılır.

Gerçek bir ürün satılıyorsa piramit satış yasağı uygulanmaz mı?

Kazancın esas olarak yeni katılımcı bulmaya bağlı olduğu yapılarda ürün satışı görünümü yasağı ortadan kaldırmaz.

Mağdur olan tüketici ne yapabilir?

Bakanlığa bildirimde bulunabilir ve ödediği bedelin iadesi için hukuki yollara başvurabilir; sistemin niteliğine göre ceza şikayeti de değerlendirilebilir ve tüm belge ile yazışmaların delil olarak saklanması önemlidir.

Tüketici haklarınızda yanınızdayız

Ayıplı mal-hizmet, cayma hakkı, banka ve kredi uyuşmazlıklarında hakem heyeti ve tüketici mahkemesi süreçlerinde yanınızdayız. Bize ulaşın.

BU KONUDAKİ YAZILAR

İlgili Yazılar