Türkçe Tanıtma ve Kullanma Kılavuzu Zorunluluğu

Tanıtma ve Kullanma Kılavuzu Zorunluluğu Nedir

Tanıtma ve kullanma kılavuzu zorunluluğu, tüketicinin kullanımına sunulan malların tanıtım, kullanım, kurulum, bakım ve basit onarımına ilişkin Türkçe bir kılavuzla ve gerektiğinde uluslararası sembolleri içeren etiketle satışa sunulması yükümlülüğüdür. Malın güvenli kullanımına ilişkin hususlar malın üzerinde yer alıyorsa, yazılı ve sesli ifadelerin de Türkçe olması zorunludur. Bu zorunluluk kamu düzenine ilişkindir ve sözleşmeyle bertaraf edilemez.

Kılavuz açık, sade ve anlaşılabilir bir dilde, okunabilir biçimde düzenlenir. Kağıt üzerinde yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı ile tüketiciye verilebilir. Malların ilgili teknik düzenlemesi uyarınca kişinin sağlığına ya da çevreye zararlı veya tehlikeli olabilmesi durumunda, güvenli kullanıma ilişkin açıklayıcı bilgi ve uyarıların malın üzerine veya kılavuza açıkça görülecek ve okunacak şekilde konulması gerekir. Uyarıların yalnızca yabancı dilde yer alması bu yükümlülüğün yerine getirildiği anlamına gelmez.

Kapsam Dışı Mallar ve Kılavuzun İçeriği

Her mal için kılavuz düzenlenmesi gerekmez. Yönetmelikte kılavuz zorunluluğu bulunmayan mallar tek tek sayılmıştır; metal ve plastik boru ile bağlantı parçaları, cıvata, vida, somun, çivi gibi bağlama elemanları, kırtasiye malzemeleri ve benzeri basit ürünler bu kapsamdadır. Hangi malların Türkçe kılavuz ile satılmak zorunda olduğu Bakanlıkça tespit ve ilan edilir. Listeye giren ürünlerde kılavuzsuz satış mevzuata aykırıdır.

Kılavuzda bulunması gereken asgari unsurlar yönetmelikte belirlenmiştir. Bunlar arasında malın kullanım ömrü, bakım ve temizlik bilgileri, taşıma ve nakliye sırasında dikkat edilecek hususlar, kullanım hatalarına ilişkin bilgiler ile üretici, ithalatçı ve yetkili servislere ait iletişim bilgileri yer alır. Kılavuzdaki bilgilerin malın gerçek nitelikleriyle örtüşmemesi, ayrı bir aykırılık oluşturabileceği gibi ayıp iddiasının da dayanağı olabilir. Tüketiciye vaat edilen bir özelliğin kılavuzda yer alıp üründe bulunmaması, sözleşmeye aykırılık tartışmasını doğurur.

Sorumluluk Dağılımı ve Aykırılığın Sonuçları

Türkçe tanıtma ve kullanma kılavuzlarının hazırlanması sorumluluğu üretici ve ithalatçıya aittir. Kılavuzun tüketiciye verilmesi ve teslim edildiğinin ispatı ise satıcının yükümlülüğündedir. Bu ayrım uyuşmazlıklarda belirleyicidir: tüketici kılavuzun kendisine verilmediğini ileri sürdüğünde, aksini ispat külfeti satıcıya düşer. Satıcının teslim tutanağı, imzalı garanti belgesi ya da benzeri bir kayıt sunması beklenir. Kılavuzun kalıcı veri saklayıcısıyla verildiği hâllerde de erişimin sağlandığının ispatı gerekir.

Kılavuzun hiç verilmemesi, Türkçe olmaması veya zorunlu bilgileri içermemesi hâlinde idari yaptırım gündeme gelir. Bunun yanında, kılavuzdaki eksik veya hatalı bilgi nedeniyle malın gereği gibi kullanılamaması ya da zarar görmesi durumunda ayıplı mal hükümlerine dayanılabilir. Kullanım hatası iddiasıyla garanti kapsamı dışında bırakılmak istenen tüketiciler bakımından, uyarının kılavuzda yer alıp almadığı çoğu kez uyuşmazlığın esasını belirler. Bilirkişi incelemelerinde de kılavuz metni temel karşılaştırma ölçütü olarak kullanılmaktadır.

Sıkça Sorulan Sorular

Ürünle birlikte Türkçe kılavuz verilmesi zorunlu mudur?

Evet. Tüketicinin kullanımına sunulan malların Türkçe tanıtma ve kullanma kılavuzuyla satışa sunulması zorunludur. Kılavuz kağıt üzerinde yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı ile tüketiciye verilebilir.

Kılavuzu hazırlamak ve vermekle kim yükümlüdür?

Türkçe kılavuzun hazırlanması sorumluluğu üretici ve ithalatçıya aittir. Kılavuzun tüketiciye verilmesi ve teslim edildiğinin ispatı ise satıcıya aittir.

Her ürün için kılavuz düzenlenmesi gerekir mi?

Hayır. Yönetmelikte kılavuz zorunluluğu bulunmayan mallar sayılmıştır; bağlama elemanları ve kırtasiye malzemeleri gibi basit ürünler bu kapsamdadır. Hangi malların kılavuzla satılacağı Bakanlıkça tespit ve ilan edilir.