İş sözleşmesi sona eren işçinin kıdem ve ihbar tazminatı, hizmet süresi ile giydirilmiş brüt ücrete göre belirlenir. Aşağıdaki araç, girdiğiniz güncel değerlerle bu iki kalemin brüt ve net tutarını tahmini olarak hesaplar.
Kıdem tazminatı, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 120. maddesi ve geçici 6. maddesi uyarınca yürürlükte bırakılan 1475 sayılı İş Kanunu'nun 14. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre işçinin iş sözleşmesi, maddede sayılan sona erme hâllerinden biriyle son bulduğunda, işe başladığı tarihten itibaren geçen her tam yıl için otuz günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir. Bir yıldan artan süreler için de aynı oran üzerinden orantılı ödeme yapılır. Tazminata hak kazanabilmek için aynı işveren nezdinde en az bir yıllık kıdemin bulunması aranır; bir yıldan kısa süren çalışmalar bu hakkı doğurmaz.
Aynı maddenin ilgili fıkrası, tazminata esas ücretin hesabında çıplak ücrete ek olarak işçiye sağlanmış para ve para ile ölçülmesi mümkün sözleşmeden ve kanundan doğan menfaatlerin de göz önünde tutulacağını belirtir. Uygulamada buna giydirilmiş ücret denir. Maddenin devamında, toplu sözleşme ve hizmet sözleşmeleriyle belirlenen kıdem tazminatının yıllık tutarının, Devlet Memurları Kanunu'na tabi en yüksek Devlet memuruna bir hizmet yılı için ödenecek azami emeklilik ikramiyesini geçemeyeceği düzenlenmiştir. Bu tavan tutar dönemsel olarak değiştiğinden, hesaplama sırasında yürürlükteki rakamın girilmesi gerekir.
Belirsiz süreli iş sözleşmesinin feshinden önce durumun karşı tarafa bildirilmesi gerekir. 4857 sayılı Kanun'un 17. maddesi bildirim sürelerini kıdeme göre kademelendirmiştir: işi altı aydan az sürmüş işçi için iki hafta, altı aydan bir buçuk yıla kadar sürmüş işçi için dört hafta, bir buçuk yıldan üç yıla kadar sürmüş işçi için altı hafta, üç yıldan fazla sürmüş işçi için sekiz hafta. Maddeye göre bu süreler asgari olup sözleşmelerle artırılabilir; bildirim şartına uymayan taraf, bildirim süresine ilişkin ücret tutarında tazminat ödemekle yükümlüdür.
İhbar tazminatı yalnızca işverenin değil, usulüne uygun bildirimde bulunmadan işten ayrılan işçinin de sorumluluğunu doğurabilir. Aynı maddenin son fıkrası, ödenecek tazminat ile bildirim sürelerine ait peşin ücretin hesabında çıplak ücrete ek olarak sağlanan para ve para ile ölçülebilen menfaatlerin dikkate alınacağını öngörür. Vergi yönünden kıdem tazminatından farklı bir rejim uygulanır: ihbar tazminatı damga vergisinin yanı sıra gelir vergisi kesintisine de tabidir. Bu nedenle araçta gelir vergisi oranı ayrı bir alan olarak istenmekte, oran boş bırakıldığında kesinti uygulanmamaktadır.
4857 sayılı Kanun'un ek 3. maddesi uyarınca, iş sözleşmesinden kaynaklanmak kaydıyla kıdem tazminatı, bildirim şartına uyulmaksızın fesihten doğan tazminat, kötü niyet tazminatı ve eşit davranma ilkesine aykırı fesihten doğan tazminat ile yıllık izin ücreti alacaklarında zamanaşımı süresi beş yıldır. Aynı Kanun'un geçici 8. maddesi bu hükmün hangi sözleşmelere uygulanacağını düzenler. 1475 sayılı Kanun'un 14. maddesi ise kıdem tazminatının zamanında ödenmemesi hâlinde, gecikme süresi için mevduata uygulanan en yüksek faize hükmedileceğini öngörmektedir.
Uyuşmazlığın mahkemeye taşınmasından önce zorunlu bir aşama bulunur. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 3. maddesine göre, kanuna veya bireysel ya da toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılan davalarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Aynı maddenin eklenen cümlesiyle bu alacak ve tazminatlara ilişkin itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davaları da kapsama alınmıştır. Arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez.
1475 sayılı Kanun'un 14. maddesi, hesaba esas ücretin belirlenmesinde çıplak ücrete ek olarak işçiye sağlanmış para ve para ile ölçülmesi mümkün sözleşmeden ve kanundan doğan menfaatlerin de dikkate alınacağını öngörür. Uygulamada giydirilmiş brüt ücret denilen bu tutar, yol ve yemek yardımı, düzenli ikramiye gibi süreklilik gösteren ödemelerin aylığa bölünmüş hâlinin çıplak brüt ücrete eklenmesiyle bulunur. Araçta bu alana giydirilmiş tutarın girilmesi gerekir.
1475 sayılı Kanun'un 14. maddesi, kıdem tazminatının yıllık tutarının Devlet Memurları Kanunu'na tabi en yüksek Devlet memuruna bir hizmet yılı için ödenecek azami emeklilik ikramiyesini geçemeyeceğini düzenler. Bu tutar dönem dönem güncellendiği için sabit bir rakam olarak koda yerleştirilmemiştir. Hesaplama sırasında yürürlükteki tavan tutarının girilmesi, aylık giydirilmiş brüt ücretin tavanı aşması hâlinde hesabın tavan üzerinden yapılmasını sağlar.
İhbar tazminatı, kıdem tazminatından farklı olarak damga vergisinin yanında gelir vergisi kesintisine de tabidir. Bu nedenle araçta damga vergisi oranı ile gelir vergisi oranı ayrı alanlarda istenmektedir. Gelir vergisi oranı, işçinin yıl içinde ulaştığı vergi dilimine göre değiştiğinden, ilgili dönemde uygulanan oranın girilmesi gerekir. Alan boş bırakıldığında hesaplama yalnızca damga vergisi kesintisi dikkate alınarak yapılır.
Hesaplama sonucu bilgilendirme amaçlıdır. Somut olayınıza ilişkin değerlendirme için bize ulaşabilirsiniz.