Tüketici Mahkemesinde Harç ve Gider Muafiyeti

Harçtan Muafiyet Kapsamı

Madde 73 ün ikinci fıkrasına göre tüketici mahkemeleri nezdinde Bakanlık, tüketiciler ve tüketici örgütleri tarafından açılan davalar, 492 sayılı Harçlar Kanununda düzenlenen harçlardan muaftır. Bu muafiyet, dava tür ve değerine bakılmaksızın genel olarak uygulanır. Aynı fıkra kapsamında, davanın niteliği ne olursa olsun bu taraflarca açılan tüketici davaları için harç tahsil edilmez.

Bu muafiyet, tüketicinin dava açarken peşin harç yatırma külfetinden kurtulmasını sağlar; ancak bilirkişi ücreti gibi bazı giderler davanın seyrine göre taraflardan tahsil edilebilir.

Bilirkişi ve Vekalet Ücretinin Karşılanması

Tüketici örgütleri üst kuruluşlarınca açılan davalarda bilirkişi ücreti ve davanın davacı aleyhine sonuçlanması halinde hükmedilen vekalet ücreti Bakanlıkça karşılanır. Bu düzenleme, tüketici örgütlerinin toplumsal çıkarı koruyan davalar açmasını teşvik eder ve bu örgütlerin mali kaygı taşımadan dava açabilmesini sağlar.

Davanın davalı aleyhine sonuçlanması durumunda ise bilirkişi ücreti, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre davalıdan tahsil edilerek bütçeye gelir kaydedilir.

Dava Şartı Arabuluculuk

Madde 73/A uyarınca tüketici mahkemelerinde görülen uyuşmazlıklarda, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Ancak hakem heyetinin görev alanındaki uyuşmazlıklar ve hakem heyeti kararlarına yapılan itirazlar bu şarttan istisnadır.

Arabuluculuk ücretinin tüketiciye ait kısmı, anlaşma sağlanamaması halinde belirli bir sınırla Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır; dava tüketici lehine sonuçlanırsa bu ücret karşı taraftan tahsil olunur.

Sıkça Sorulan Sorular

Tüketici dava açarken harç öder mi?

Hayır, Bakanlık, tüketiciler ve tüketici örgütlerince açılan tüketici davaları harçtan muaftır.

Her tüketici uyuşmazlığında önce arabulucuya gidilir mi?

Hayır, hakem heyetinin görev alanındaki uyuşmazlıklar ve heyet kararlarına itirazlar arabuluculuk şartından istisnadır.

Bilirkişi ücretini kim öder?

Duruma göre Bakanlık veya kaybeden taraf öder; tüketici örgütü davalarında ayrıca özel kurallar uygulanır ve masraf paylaşımı kanunda ayrıntılı olarak belirlenmiştir. Bu kurallar davanın sonucuna göre değişiklik gösterebilir.