Konut ve İşyeri Kira Artışında Farklar

Ortak Kurallar

Konut ve çatılı işyeri kiraları, Türk Borçlar Kanunu'nun 339-356. maddelerindeki özel hükümlere birlikte tabidir. Kira artışında TÜFE sınırı, tahliye sebepleri ve kiracıyı koruyucu düzenlemeler her ikisinde de uygulanır.

Her iki kira türünde de kiracı aleyhine kira ve yan gider dışında ödeme yükümü getirilemez; bildirim ve tahliye kuralları büyük ölçüde ortaktır.

Artış Sınırındaki Fark

Kira artışında genel kural her iki tür için de on iki aylık TÜFE ortalamasıdır (TBK m.344). Ancak konut kiralarına özgü geçici %25 üst sınır, çatılı işyeri kiralarında uygulanmıyordu.

Bu nedenle geçici sınır döneminde konut ve işyeri kiralarında artış oranları farklılaşabiliyordu; sürenin dolmasıyla iki tür için de kural aynı hâle gelmiştir.

Tahliye ve Uygulama Farkları

Gereksinim, yeniden inşa ve tahliye taahhüdü gibi tahliye sebepleri iki kira türünde de geçerlidir. İşyeri kiralarında kiracının ticari faaliyeti ve iş yerinin niteliği, tahliye ve tazminat değerlendirmelerinde ek olarak dikkate alınabilir.

Ayrıca büyük ölçekli veya bazı özel işyeri kiralamalarında sözleşme serbestisi daha geniş olabilir; kiralananın niteliği uygulanacak kuralı belirler.

Sıkça Sorulan Sorular

Konut ve işyeri kirası aynı kurallara mı tabi?

Büyük ölçüde evet; her ikisi de TBK'nın konut ve çatılı işyeri kiralarına ilişkin ortak hükümlerine tabidir. Bazı geçici düzenlemeler ve uygulama noktaları farklıdır.

İşyeri kirasında %25 sınırı uygulandı mı?

Hayır. Geçici %25 üst sınır yalnızca konut kiralarına özgüydü; çatılı işyeri kiralarında TÜFE sınırı geçerliydi.

İşyeri kiracısının ek korumaları var mı?

Tahliye ve tazminat değerlendirmelerinde işyerinin niteliği ve ticari faaliyet dikkate alınabilir; ancak temel koruma kuralları konut kirasıyla ortaktır.