Süt İzni ve Kısmi süreli Çalışma Hakkı

Süt İzninin Süresi ve Kullanım Şekli

Kadın işçiye, bir yaşından küçük çocuğunu emzirmesi için günde toplam bir buçuk saat süt izni verilir. Bu sürenin hangi saatler arasında ve kaça bölünerek kullanılacağını işçi kendisi belirler; işveren bu konuda işçinin tercihine müdahale edemez. İşveren, süt izni için ayrıca bir ödeme talep edemez ve bu izni yıllık izin süresinden düşemez.

Süt izni süresi, günlük çalışma süresinden sayılır ve bu süre için işçinin ücretinden herhangi bir kesinti yapılamaz. Süt izninin kullandırılmaması, işvereni iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı açısından da sorumlu kılabilecek bir ihlaldir. Kısmi süreli çalışma tercih hakkı, doğum izninin bitiminden itibaren otuz gün içinde yazılı olarak işverene bildirilmelidir.

Doğum Sonrası Kısmi süreli Çalışma Tercihi

Analık izninin bitiminden itibaren çocuğun mecburi ilköğretim çağının başlamasına kadar, işçi istemesi halinde kısmi süreli çalışma talebinde bulunabilir. Bu hak, ilk doğumda altı ay, ikinci doğumda oniki ay ve sonraki doğumlarda on sekiz ay süreyle kısmi süreli çalışma şeklinde kullanılabilir. İşveren, işçinin bu talebini uygun bir şekilde değerlendirmek ve mümkünse aynı veya benzer bir görevde çalışmasını sağlamakla yükümlüdür.

Bu haktan yararlanmak isteyen işçi, işverenine yazılı başvuru yapmak zorundadır ve işveren bu talebi belirlenen şartlarda kabul etmek zorundadır. Kısmi süreli çalışma tercih hakkı kullanan işçinin iş sözleşmesi bu nedenle feshedilemez. Tam zamanlı çalışmaya dönüş talebinde bulunan işçi, bu talebini de yazılı olarak işverene bildirmelidir.

Kısmi süreli Çalışmanın Sonuçları

Kısmi süreli çalışma tercih hakkını kullanan işçi, bu dönemde full time çalışmaya göre daha az ücret alır; ancak kıdem ve çalışma süresi bakımından hangi hakların etkileneceği mevzuatta ayrıca düzenlenmiştir. Bu dönem sonunda işçi tam zamanlı çalışmaya dönme hakkına sahiptir. Bu güvence, kadın işçilerin doğum sonrası iş yaşamından kopmasını önlemeyi amaçlayan önemli bir düzenlemedir.

İşveren, kısmi süreli çalışma talebinde bulunan işçiyi bu nedenle işten çıkaramaz; aksi halde fesih geçersiz sayılabilir ve işçi işe iade davası açabilir. Ayrımcılık yasağı bu süreçte de tam olarak uygulanır. İşverenin bu haktan yararlanan işçiye farklı davranması, eşit davranma borcunun ihlali olarak da değerlendirilebilir.

Yarım Zamanlı Ücretsiz İzin ve Süt İzniyle İlişkisi

4857 sayılı Kanun m.74 uyarınca kadın işçilere bir yaşından küçük çocuklarını emzirmeleri için günde toplam bir buçuk saat süt izni verilir. Bu sürenin hangi saatler arasında ve kaça bölünerek kullanılacağını işçi kendisi belirler ve bu süre günlük çalışma süresinden sayılır.

29/1/2016 tarihli ve 6663 sayılı Kanunla eklenen fıkra ayrı bir hak getirmiştir: doğum sonrası analık hâli izninin bitiminden itibaren, çocuğun bakımı ve yetiştirilmesi amacıyla ve çocuğun hayatta olması kaydıyla, kadın işçi ile üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen kadın veya erkek işçilere istekleri hâlinde birinci doğumda altmış gün, ikinci doğumda yüz yirmi gün, sonraki doğumlarda yüz seksen gün süreyle haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin verilir. Çoğul doğumda bu sürelere otuzar gün eklenir; çocuğun engelli doğması hâlinde süre üç yüz altmış gün olarak uygulanır.

Aynı fıkra iki hakkın birlikte kullanılamayacağını da belirtir: bu fıkra hükümlerinden yararlanılan süre içerisinde süt iznine ilişkin hükümler uygulanmaz. Ayrıca maddeye 22/4/2026 tarihli ve 7578 sayılı Kanunla eklenen cümle uyarınca, bir veya daha fazla çocuğa eşiyle birlikte ya da münferit olarak koruyucu aile olan işçiye, çocuğun teslim edildiği tarihten sonra isteği üzerine on gün ücretsiz izin verilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Süt izni ne kadar süredir?

Bir yaşından küçük çocuğu olan kadın işçiye günde toplam bir buçuk saat süt izni verilir.

Kısmi süreli çalışma hakkı ne kadar süreyle kullanılabilir?

İlk doğumda altı ay, ikinci doğumda oniki ay, sonraki doğumlarda on sekiz ay süreyle kullanılabilir.

İşveren bu talebi reddedebilir mi?

Kanunda öngörülen şartlar sağlanıyorsa işveren, işçinin kısmi süreli çalışma talebini kabul etmek zorundadır.

Yarım zamanlı ücretsiz izin ile süt izni birlikte kullanılır mı?

Kullanılamaz. 4857 sayılı Kanun m.74 uyarınca haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izinden yararlanılan süre içerisinde süt iznine ilişkin hükümler uygulanmaz.