İşyerinde Eşit Davranma ve Ayrımcılık Yasağı

Eşit Davranma İlkesi

İşveren, biyolojik veya işin niteliğine ilişkin zorunluluklar bulunmadıkça işçiye cinsiyet veya diğer nedenlerle farklı işlem yapamaz (İş K m.5). Aynı veya eşit değerde iş için cinsiyete dayalı ücret farkı uygulanamaz.

İlke; işe alım, ücret, terfi ve fesih gibi tüm aşamalarda geçerlidir. Ancak nesnel ve haklı nedenlere dayanan farklı uygulamalar ayrımcılık sayılmaz.

Ayrımcılık Tazminatı

Eşit davranma ilkesine aykırı davranan işverenden işçi, dört aya kadar ücreti tutarında uygun bir tazminat ile yoksun bırakıldığı haklarını isteyebilir (İş K m.5/6).

İşçi, ayrımcılığın varlığını güçlü biçimde ortaya koyan olguları ileri sürerse, ihlalin bulunmadığını ispat yükü işverene geçer.

Uygulama ve İspat

Ayrımcılık iddiasında; emsal işçilerle karşılaştırma, ücret bordroları, yazışmalar ve tanık beyanları önemli delillerdir. Somut karşılaştırma yapılamayan hâllerde ilke soyut biçimde uygulanmaz.

Ayrımcılık tazminatı, kıdem ve ihbar gibi diğer alacaklardan bağımsızdır; koşulları varsa birlikte talep edilebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Ayrımcılık tazminatı ne kadardır?

İşçinin dört aya kadar ücreti tutarında uygun bir tazminata ve yoksun bırakıldığı haklara hükmedilebilir.

Ayrımcılığı kim ispatlar?

İşçi ayrımcılığı güçlü biçimde gösteren olgular ileri sürerse, ihlalin bulunmadığını ispat yükü işverene geçer.

Her farklı uygulama ayrımcılık mıdır?

Hayır. Nesnel ve haklı nedenlere dayanan farklı uygulamalar ayrımcılık sayılmaz; ilke keyfî ve haksız ayrımları yasaklar.