Geçici (Ödünç) İş İlişkisi

Kurulma Şekli ve Taraflar

Geçici iş ilişkisi, işverenin bir başka işverenle yazılı sözleşme yaparak kendi işçisini geçici olarak devretmesiyle veya özel istihdam bürosu aracılığıyla kurulabilir. Bu ilişkide iş sözleşmesi asıl işveren ile işçi arasında devam eder, ancak işin yönetim ve denetim yetkisi geçici olarak devralan işverene geçer. Sözleşmede devir süresi, devralan işverenin unvanı ve işçinin yapacağı iş açıkça belirtilmelidir.

İşçinin yazılı rızası olmadan geçici iş ilişkisi kurulamaz. Geçici iş ilişkisi kapsamında çalışan işçi, devralan işyerinde toplu iş sözleşmesinden yararlanma hariç olmak üzere eşit davranma ilkesi gereğince o işyerindeki emsal işçilerle aynı çalışma şartlarına tabidir. Eşit davranma ilkesine aykırı uygulamalar tespit edilirse işçi, devralan işverene karşı da talepte bulunabilir.

Süre Sınırları ve Yenileme

Geçici iş ilişkisi kural olarak en fazla sekiz ay için kurulabilir ve toplamda en fazla iki defa yenilenebilir; bu süre mevsimlik işler hariç olmak üzere on sekiz ayı geçemez. Belirli hallerde ise, doğum izni sonrası veya askerlik gibi durumlarda süre sınırlaması farklı şekilde uygulanır. Bu süre sınırlamaları, işçinin sürekli bir belirsizlik içinde çalışmasını önlemek amacıyla getirilmiştir.

Özel istihdam bürosu aracılığıyla kurulan geçici iş ilişkisinde ise sözleşme süresi ile çalışma süresi arasındaki farklar mevzuatta ayrıca düzenlenmiş olup, aynı işçi için aynı işyerinde tekrar tekrar geçici iş ilişkisi kurulması kanunun amacını bertaraf edecek şekilde kullanılamaz. Özel istihdam bürosu ile işçi arasındaki sözleşme de yazılı şekilde yapılmak zorundadır.

Sorumluluk ve İşçinin Hakları

Devralan işveren, iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini almakla ve işçiye gerekli eğitimi vermekle yükümlüdür. Ücretin ödenmemesi halinde devralan işveren, asıl işverenle birlikte işçinin ödenmeyen ücretinden ve sosyal sigorta primlerinden işin devredildiği süreyle sınırlı olarak müteselsilen sorumludur. İşveren, iş kazası ve meslek hastalığı risklerine karşı gerekli sigorta ve bildirim yükümlülüklerini de yerine getirmelidir.

İşçi, geçici iş ilişkisi sonunda asıl işvereninin işinde çalışmaya devam eder ve geçici çalışma süresi kıdem hesabında dikkate alınır. İşçinin geçici iş ilişkisi sırasında uğradığı bir iş kazası veya meslek hastalığından devralan işveren de sorumlu tutulabilir. Uygulamada devralan işverenin de iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına uymaması halinde idari yaptırımlarla karşılaşabileceği unutulmamalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Geçici iş ilişkisi kaç kez yenilenebilir?

Geçici iş ilişkisi toplamda en fazla iki defa yenilenebilir ve toplam süre kural olarak on sekiz ayı aşamaz.

İşçinin rızası olmadan geçici iş ilişkisi kurulabilir mi?

Hayır, işçinin yazılı rızası olmadan geçici iş ilişkisi kurulamaz, aksi halde işlem geçersiz sayılır.

Ücret ödenmezse kim sorumlu olur?

Devralan işveren, işçinin ödenmeyen ücretinden ve primlerinden asıl işverenle birlikte müteselsilen sorumludur.