Sigorta Tahkim Komisyonuna Başvuru ve Hakem Süreci

Sigorta Tahkim Komisyonu Nedir

Sigorta Tahkim Komisyonu, sigorta ettiren veya sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler ile riski üstlenen taraf arasında doğan uyuşmazlıkların çözümü amacıyla, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m.30 uyarınca Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği nezdinde oluşturulan bir tahkim organıdır. Sisteme üye kuruluşlarla uyuşmazlığa düşen kişi, sözleşmede özel bir hüküm bulunmasa bile tahkim usulünden yararlanabilir.

Kanun, zorunlu sigortalardan kaynaklanan uyuşmazlıklar bakımından daha geniş bir imkân tanır. İlgili mevzuatla zorunlu tutulan sigortalarda, ilgili kuruluş tahkim sistemine üye olmasa dahi hak sahipleri bu hükümlere göre tahkim usulünden faydalanabilir. Uyuşmazlıklar hayat ve hayat dışı sigorta gruplarının yalnızca birinde görev yapan sigorta hakemleri ve raportörler aracılığıyla çözülür. Hakemlerin taşıması gereken mesleki deneyim ve tarafsızlık şartları da aynı maddede ayrıntılı biçimde belirlenmiştir.

Başvuru Şartları ve İnceleme Süreci

Komisyona başvurabilmek için öncelikle sigortacılık yapan kuruluşa gerekli başvurunun yapılmış ve talebin kısmen ya da tamamen olumsuz sonuçlandığının belgelenmiş olması gerekir. Kanun m.30, kuruluşun başvuru tarihinden itibaren on beş iş günü içinde yazılı olarak cevap vermemesini de Komisyona başvuru için yeterli sayar. Mahkemeye veya tüketici hakem heyetine intikal etmiş uyuşmazlıklar hakkında ise Komisyona başvurulamaz.

Başvuru önce raportörler tarafından incelenir; raportörlerin incelemelerini en geç on beş gün içinde tamamlaması gerekir. Raportörler tarafından çözümlenemeyen başvurular sigorta hakemine iletilir ve hakem Komisyon tarafından listeden seçilir. İşin niteliğine göre en az üç hakemden oluşan bir heyet kurulmasına karar verilebilir; uyuşmazlık konusu miktarın ilgili mevzuatta belirlenen sınırı aşması hâlinde heyet teşkili zorunludur. Hakemler kural olarak dosya üzerinden inceleme yapar ve görevlendirildikleri tarihten itibaren en geç dört ay içinde karar vermek zorundadır.

Hakem Kararlarına İtiraz ve Kesinlik

Hakem kararlarına karşı başvurulabilecek yollar, uyuşmazlık konusu miktara göre değişir. Kanun m.30, belirli bir parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklar hakkında verilen hakem kararlarını kesin sayar. Bu sınır ve daha üzerindeki uyuşmazlıklarda ise kararın Komisyonca ilgiliye bildiriminden itibaren on gün içinde, bir defaya mahsus olmak üzere Komisyon nezdinde itiraz edilebilir.

İtiraz talebinde bulunmak için başvuru ücretinin Komisyona yatırılması şarttır ve itiraz üzerine hakem kararının icrası durur. İtiraz talepleri, yalnızca bu talepleri incelemek üzere oluşturulan itiraz hakem heyetlerince incelenir ve işin heyete intikalinden itibaren iki ay içinde karar verilir. Süresinde itiraz edilmezse karar kesinleşir. Daha yüksek bir parasal sınırın üzerindeki uyuşmazlıklarda itiraz üzerine verilen kararlar için temyiz yolu açıktır; ayrıca tahkim süresi geçtikten sonra karar verilmesi gibi hâllerde her hâlükârda temyize gidilebilir. Parasal sınırlar her yıl güncellendiğinden başvuru anındaki tutarların ilgili mevzuattan teyit edilmesi gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Sigorta şirketine başvurmadan doğrudan Komisyona gidilebilir mi?

Hayır. Önce sigortacılık yapan kuruluşa başvurulması ve talebin kısmen ya da tamamen reddedildiğinin belgelenmesi gerekir. Kuruluşun on beş iş günü içinde yazılı cevap vermemesi de başvuru için yeterli sayılır.

Dava açtıktan sonra Komisyona başvurulabilir mi?

Hayır. Mahkemeye veya tüketici hakem heyetine intikal etmiş uyuşmazlıklarla ilgili olarak Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru yapılamaz.

Hakemler ne kadar sürede karar vermek zorundadır?

Hakemler görevlendirildikleri tarihten itibaren en geç dört ay içinde karar vermek zorundadır. Bu süre tarafların açık ve yazılı muvafakatiyle uzatılabilir; aksi hâlde uyuşmazlık yetkili mahkemece çözülür.