Trafik kazası sonrası sigorta şirketine karşı açılacak tazminat davaları uygulamada ağırlıklı olarak ticari dava sayıldığından, dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartı olarak aranmaktadır (TTK m.5/A). Ticari davalarda arabulucu başvuruyu 6 hafta içinde sonuçlandırır, bu süre en fazla 2 hafta uzatılabilir ve süreç boyunca zamanaşımı durur (6325 s. K. m.18/A).
Zarar gören, zorunlu trafik sigortası sınırları içinde dava yoluna gitmeden önce sigorta kuruluşuna yazılı başvuru yapmak zorundadır; sigorta 15 gün içinde yazılı cevap vermezse veya cevap talebi karşılamazsa dava veya tahkim yolu açılır (KTK m.97).
Bu başvuru arabuluculuğun yerine geçmez; ondan önce gelen ayrı bir aşamadır. Uygulamada önce sigortaya başvurulur, cevap alınamaz veya yetersiz bulunursa arabuluculuk bürosuna gidilir, anlaşma sağlanamazsa dava açılır.
Başvuruda kaza tespit tutanağı, sağlık raporları, maluliyet raporu, gelir belgeleri ve banka hesap bilgisi eksiksiz sunulmalıdır. Sigortacı, gerekli belgelerin iletilmesinden itibaren sekiz iş günü içinde ödeme yapmak zorundadır (KTK m.99).
Ticari davalardan konusu bir miktar para olan alacak ve tazminat davalarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır (TTK m.5/A). Sigorta hukuku Türk Ticaret Kanununda düzenlendiğinden, bu Kanunda öngörülen hususlardan doğan davalar tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın ticari dava sayılır (TTK m.4).
Bu nedenle uygulamada zorunlu trafik sigortacısına karşı açılan maddi tazminat davalarında arabuluculuk şartı aranmaktadır. Bununla birlikte, zarar görenin sigortacıya karşı hakkının kaynağının Karayolları Trafik Kanunu olduğu ve davanın haksız fiil niteliği taşıdığı gerekçesiyle aksi yönde görüşler de bulunmaktadır.
Sigorta şirketinin yanında sürücü veya işleten de davalı gösterilecekse, bu kişilere karşı talebin ticari nitelikte olup olmadığı ayrıca değerlendirilir. Tartışma nedeniyle hak kaybı yaşamamak için sigortaya karşı dava öncesinde arabuluculuğa başvurmak güvenli yoldur.
Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu (HUAK) uyarınca başvuru, yetkili mahkemenin bulunduğu yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır; arabulucu listeden büro tarafından belirlenir, ancak taraflar listedeki bir arabulucu üzerinde anlaşırsa o kişi görevlendirilir (HUAK m.18/A).
Arabulucu başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren üç hafta içinde sonuçlandırır; bu süre zorunlu hâllerde en fazla bir hafta uzatılabilir. Ticari davalarda özel olarak altı haftalık, en fazla iki hafta uzatılabilen süre öngörülmüştür (TTK m.5/A).
Arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez (HUAK m.18/A-15). Bu, iki yıllık zamanaşımı süresinin sonuna yaklaşan zarar görenler için önemli bir güvencedir.
Zorunlu sigortalardan kaynaklanan uyuşmazlıklarda hak sahipleri, sigorta kuruluşu tahkim sistemine üye olmasa dahi Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurabilir (5684 s. K. m.30). Komisyona başvuru için sigortacıya başvurulmuş ve talebin reddedilmiş olması ya da on beş iş günü içinde cevap verilmemiş olması gerekir.
Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun bulunduğu ya da tahkim sözleşmesinin olduğu hâllerde dava şartı arabuluculuk hükümleri uygulanmaz (HUAK m.18/A-18). Tahkimi seçen zarar gören bu nedenle ayrıca arabuluculuğa gitmek zorunda değildir.
Hakemler görevlendirildikleri tarihten itibaren en geç dört ay içinde karar vermek zorundadır; belirli tutarın üzerindeki kararlara karşı on gün içinde Komisyon nezdinde itiraz edilebilir (5684 s. K. m.30). Tahkim ile dava arasındaki seçim, uyuşmazlığın tutarı ve delil durumuna göre yapılmalıdır.
Taraflar anlaşırsa, taraflar ve avukatları ile arabulucunun, ticari uyuşmazlıklarda ise avukatlar ile arabulucunun birlikte imzaladığı anlaşma belgesi icra edilebilirlik şerhi aranmaksızın ilam niteliğinde belge sayılır; üzerinde anlaşılan hususlar için artık dava açılamaz (HUAK m.18).
Anlaşma sağlanamazsa arabulucu son tutanağı düzenler. Davacı bu tutanağın aslını veya onaylı örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır; arabulucuya hiç başvurulmadan dava açılırsa dava, dava şartı yokluğundan usulden reddedilir (HUAK m.18/A-2).
Taraflardan biri geçerli mazeret göstermeden ilk toplantıya katılmazsa, davada haklı çıksa bile karşı tarafın yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutulur ve lehine vekâlet ücretinin yarısına hükmedilir (HUAK m.18/A-11).
Önce kazaya karışan aracın trafik sigortasına yazılı başvuru yapın ve başvuru tarihini belgeleyin. 15 gün içinde cevap gelmezse veya teklif yetersizse bir sonraki aşamaya geçin.
Sonra arabuluculuk ile Sigorta Tahkim Komisyonu arasında seçim yapın. Mahkemede dava açmak istiyorsanız arabuluculuk bürosuna başvurun; tahkimi tercih ederseniz Komisyona başvurun. İki yolu aynı anda yürütmek yerine birini bilinçli olarak seçin.
Arabuluculuk görüşmesine maluliyet raporu ve talep hesabınızla hazırlıklı gidin. Anlaşma teklifini, ileride aynı konuda dava açamayacağınızı bilerek değerlendirin; tedavi sürüyorsa kalıcı maluliyet belli olmadan anlaşmanın kapsamını dar tutun.
Uygulamada sigortacıya karşı tazminat davaları ticari dava sayıldığından arabuluculuk dava şartı olarak aranmaktadır (TTK m.4, 5/A); aksi görüş de bulunmaktadır.
Genel kural üç hafta artı en fazla bir haftadır (HUAK m.18/A); ticari davalarda altı hafta artı en fazla iki hafta öngörülmüştür (TTK m.5/A).
Hayır; başvurudan son tutanağa kadar zamanaşımı durur (HUAK m.18/A-15).
Evet; zorunlu sigorta sınırları içinde önce sigortacıya yazılı başvuru yapılmalıdır (KTK m.97).
Tahkim gibi alternatif yolların bulunduğu hâllerde dava şartı arabuluculuk hükümleri uygulanmaz (HUAK m.18/A-18).
Hayır; üzerinde anlaşılan hususlar hakkında dava açılamaz (HUAK m.18).
Mazeretsiz katılmayan taraf, davada haklı çıksa bile karşı tarafın yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutulur (HUAK m.18/A-11).
Anlaşma hâlinde aksi kararlaştırılmadıkça taraflar eşit öder; anlaşılamazsa ilk iki saatlik ücret Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır (HUAK m.18/A).
Mahkeme bir haftalık kesin süre verir; sunulmazsa dava usulden reddedilir (HUAK m.18/A-2).
Usul işlemleri, süreler ve kanun yollarında destek için bize ulaşın.
Ölümlü trafik kazasında destekten yoksun kalanlar maddi, yakınlar.
Devamını oku ›MakaleTrafik kazasından doğan maddi zarar talepleri, zararın ve failin.
Devamını oku ›MakaleZorunlu trafik sigortasında dava öncesi sigortacıya yazılı başvuru.
Devamını oku ›