Prim ve İkramiye Alacakları

Prim ve İkramiyenin Niteliği

Ücret, çalışma karşılığı ödenen temel bedeldir; prim ve ikramiye ise ücret eki niteliğindedir (İş K m.32). Sözleşme, işyeri uygulaması veya iş şartı hâline gelmiş ödemeler işçi için hak oluşturur.

Belirli bir performansa bağlı prim ile düzenli ödenen ikramiye, bordroda ve banka kayıtlarında görünmese bile tanık ve belgelerle ispatlanabilir.

İşyeri Uygulaması ve Süreklilik

Bir ödemenin uzun süre, düzenli ve tereddüde yer vermeyecek biçimde yapılması, onu işyeri uygulaması hâline getirir. İşveren bu tür ödemeleri tek taraflı ve işçi aleyhine kaldıramaz; kaldırması çalışma koşullarında esaslı değişiklik sayılabilir.

İşçinin onayı olmadan yapılan aleyhe değişiklik, işçiye haklı fesih ve fark alacağı talep etme imkânı verebilir (İş K m.22).

Alacağın Talebi ve Zamanaşımı

Ödenmeyen prim ve ikramiye alacakları, iş sözleşmesi devam ederken veya sona erdikten sonra talep edilebilir. İşçilik ücret alacaklarında beş yıllık zamanaşımı uygulanır.

Alacağın miktarı; ödeme sıklığı, hesaplama esasları ve emsal uygulamalarla belirlenir. Kayıtların ve yazışmaların saklanması ispatı kolaylaştırır.

Sıkça Sorulan Sorular

Bordroda görünmeyen primi isteyebilir miyim?

Evet. Düzenli ödenen prim ve ikramiye, bordroda görünmese bile tanık ve belgelerle ispatlanarak talep edilebilir.

İşveren ikramiyeyi kaldırabilir mi?

İşyeri uygulaması hâline gelmiş ikramiye, işçinin onayı olmadan tek taraflı kaldırılamaz; aleyhe değişiklik haklı fesih ve fark alacağı doğurabilir.

Prim alacağında zamanaşımı ne kadar?

İşçilik ücret alacaklarında beş yıllık zamanaşımı uygulanır; bu süre içinde talep ve dava mümkündür.