İş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünü en az %10 oranında kaybettiği Kurum Sağlık Kurulunca tespit edilen sigortalıya sürekli iş göremezlik geliri bağlanır; sürekli tam iş göremezlikte gelir, aylık kazancın %70'i oranındadır.
Sürekli iş göremezlik geliri, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu oluşan hastalık ve engellilik nedeniyle meslekte kazanma gücü kalıcı olarak azalan sigortalıya, 5510 sayılı Kanunun 19 uncu maddesi uyarınca bağlanan gelirdir. Bu gelir bir emekli aylığı değildir; sigortalı çalışmaya devam etse dahi kural olarak ödenmeye devam eder.
Gelire hak kazanmanın ön şartı, zararın bir iş kazasından veya meslek hastalığından kaynaklanmasıdır. Kaza veya hastalığın bu nitelikte olup olmadığı, gerektiğinde mahkemede ayrıca tespit konusu yapılır.
Meslekte kazanma gücü kaybı, Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurullarınca verilen raporlara istinaden Kurum Sağlık Kurulunca tespit edilir. Gelir bağlanabilmesi için kaybın en az %10 oranında olması gerekir.
Gelir bağlandıktan sonra sigortalının yeniden tedavi ettirilmesi hâlinde, meslekte kazanma gücünü ne oranda yitirdiği aynı usulle yeniden tespit olunur; oran değişirse gelir de buna göre yeniden belirlenir.
Sürekli tam iş göremezlikte sigortalıya aylık kazancının %70'i oranında gelir bağlanır. Sürekli kısmi iş göremezlikte ise tam iş göremezlik geliri gibi hesaplanan tutarın, iş göremezlik derecesi oranındaki kısmı ödenir.
Sigortalı başka birinin sürekli bakımına muhtaç ise gelir bağlama oranı %100 olarak uygulanır. Bu hüküm, ağır engellilik hâllerinde gelirin önemli ölçüde artması sonucunu doğurur.
Sürekli iş göremezlik geliri, geçici iş göremezlik ödeneğinin sona erdiği tarihi; geçici iş göremezlik tespit edilemeden sürekli iş göremezlik durumuna girilmişse buna ait sağlık kurulu raporu tarihini takip eden ay başından başlar.
Kendi adına bağımsız çalışan (4/b) sigortalıya gelir bağlanabilmesi için, kendi sigortalılığından doğan genel sağlık sigortası dahil prim ve prime ilişkin her türlü borcun ödenmiş olması zorunludur.
Sigortalının yeniden bir iş kazasına uğraması veya yeni bir meslek hastalığına tutulması hâlinde, meydana gelen engellilik hâllerinin bütünü göz önüne alınarak gelir, son iş kazası veya meslek hastalığı sırasındaki kazanç üzerinden hesaplanır.
Ancak son kazanca göre bulunacak gelir, hesaplanan ilk gelirden az ise sürekli iş göremezlik geliri ilk kazanç üzerinden ödenir; böylece sigortalının aleyhine sonuç doğması önlenir.
Kurum Sağlık Kurulunca belirlenen kayıp oranına karşı sigortalı, Kuruma itiraz edebileceği gibi iş mahkemesinde oranın tespiti için dava da açabilir; mahkeme, oran konusunda yeni sağlık kurulu raporları alır.
Oran tespiti, işverene karşı açılacak maddi ve manevi tazminat davalarının da temelini oluşturur; bu nedenle orana yapılacak itiraz yalnız SGK gelirini değil, tazminat miktarını da etkiler.
Gelir bağlama işleminin reddi hâlinde, ret işleminin iptali ve gelirin bağlanması istemiyle dava açılması mümkündür.
Kurum Sağlık Kurulunca tespit edilen meslekte kazanma gücü kaybının en az %10 olması gerekir. %10'un altındaki kayıplar için gelir bağlanmaz.
Sürekli tam iş göremezlikte aylık kazancın %70'i oranında gelir bağlanır; kısmi iş göremezlikte bu tutarın kayıp derecesi oranındaki kısmı ödenir. Bakıma muhtaçlıkta oran %100 olur.
Geçici iş göremezlik ödeneğinin sona erdiği tarihi, ödenek tespit edilemeden sürekli iş göremezliğe girilmişse sağlık kurulu raporu tarihini takip eden ay başından itibaren başlar.
Sürekli iş göremezlik geliri, sigortalının çalışmasına engel değildir; gelir, kayıp oranı devam ettiği sürece kural olarak ödenmeye devam eder.
Kurum Sağlık Kurulu kararına karşı Kuruma itiraz edilebilir veya iş mahkemesinde oran tespiti davası açılabilir; mahkeme yeni sağlık kurulu raporlarıyla oranı belirler.
SGK işlemleri, aylık bağlanması ve iş kazası süreçlerinde hukuki destek için bize ulaşın.