Yıllık İzin Ücreti

Yıllık İzin Süreleri

Bir yıldan beş yıla kadar kıdemi olan işçiye en az 14 gün, beş ile on beş yıl arası 20 gün, on beş yıl ve üzeri için 26 gün yıllık izin verilir.

İzin Ücreti ne Zaman Ödenir?

Yıllık izin, çalışma süresince ücretli olarak kullandırılır. Kullandırılmayan izinlerin ücreti ise yalnızca iş sözleşmesinin sona ermesi halinde son ücret üzerinden ödenir.

Zamanaşımı

Kullandırılmayan yıllık izin ücreti, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren beş yıllık zamanaşımına tabidir.

İzin Kullandırma İspatı İşverende

Yıllık iznin kullandırıldığını ispat yükü işverene aittir. İşveren bunu imzalı izin defteri veya eşdeğer belge ile ispatlamalıdır; aksi hâlde izinlerin kullandırılmadığı kabul edilir.

Sözleşmenin Sona Erme Biçiminin Önemsizliği

Yıllık izin ücreti, sözleşme hangi nedenle sona ererse ersin (istifa, haklı/haksız fesih, emeklilik) doğar. Bu alacak son ücret üzerinden hesaplanır.

Dava Şartı Arabuluculuk ve Görevli Mahkeme

Yıllık izin ücreti bir işçilik alacağı olduğundan, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır. Arabuluculuk süreci anlaşmazlıkla sonuçlanırsa son tutanağın aslı veya örneği dava dilekçesine eklenmelidir; eklenmediğinde mahkeme bir haftalık kesin süre verir ve eksiklik giderilmezse dava usulden reddedilir. Arabuluculuk bürosuna başvuru tarihinden son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar zamanaşımı durur; bu kural, beş yıllık sürenin sonuna yaklaşan alacaklarda önem taşır. Arabuluculuk aşamasında anlaşma sağlanırsa düzenlenen tutanak tarafları bağlar ve ayrıca dava açılmasına gerek kalmaz.

Anlaşmazlık hâlinde dava iş mahkemesinde açılır; iş mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi bu sıfatla görev yapar. Yetkili mahkeme, davalı işverenin dava tarihindeki yerleşim yeri ya da işin yapıldığı yer mahkemesidir ve bu yetki kesindir. Arabuluculuk tutanağında talep edilen alacak kalemlerinin açıkça yazılması yerinde olur; tutanakta hiç yer almayan bir alacak yönünden dava şartının yerine getirilmediği ileri sürülebilir. İşverenin birden fazla işyeri bulunması hâlinde, işin yapıldığı yerin doğru belirlenmesi ayrıca önem kazanır.

Faiz ve Hesaplamada Dikkat Edilecek Noktalar

Yıllık izin ücreti, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihteki son ücret üzerinden ve brüt olarak hesaplanır. Hesaplamada çıplak ücret esas alınır; ikramiye, prim ve sosyal yardımlar gibi ek ödemeler kural olarak dâhil edilmez. İzin sürelerine rastlayan ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmadığından, kullandırılmayan izin gün sayısının belirlenmesinde bu günlerin ayrıca değerlendirilmesi gerekir. Kısmi süreli veya belirli süreli iş sözleşmesiyle çalışanlar bakımından izin hakkının nasıl hesaplanacağı da ayrıca değerlendirilmelidir.

Faiz yönünden önemli bir ayrım vardır. Yıllık izin ücreti dar anlamda ücret sayılmadığından, bu alacağa bankalarca uygulanan en yüksek mevduat faizi değil yasal faiz yürütülür. Faizin başlangıcı kural olarak işverenin temerrüde düşürüldüğü tarihtir; ihtar bulunmuyorsa dava veya ıslah tarihi esas alınır. Bu nedenle dava dilekçesinde faiz türünün ve başlangıç tarihinin açıkça belirtilmesi, sonradan düzeltilmesi güç kayıpların önüne geçer. Alacağın brüt mü net mi talep edildiğinin dilekçede gösterilmesi de sonradan tartışma doğmasını önler.

Sıkça Sorulan Sorular

Kullanılmayan yıllık izin ücreti ne zaman ödenir?

İş sözleşmesi herhangi bir nedenle sona erdiğinde, işçinin hak kazanıp da kullanmadığı yıllık izin sürelerine ait ücret, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden kendisine veya hak sahiplerine ödenir (4857 sayılı İş Kanunu m.59). İş ilişkisi sürerken iznin ücrete dönüştürülmesi mümkün değildir.

Yıllık izin süreleri kaç gündür?

İş Kanunu m.53 uyarınca hizmet süresi bir yıldan beş yıla kadar olan işçiye en az on dört gün, beş yıldan fazla on beş yıldan az olana yirmi gün, on beş yıl ve daha fazla olana yirmi altı gün izin verilir. On sekiz yaşından küçük ve elli yaşından büyük işçilerde bu süre yirmi günden az olamaz.

Yıllık iznin kullandırıldığını kim ispatlar?

İznin kullandırıldığını ispat yükü işverendedir; bu ispat, işçinin imzasını taşıyan yıllık izin defteri veya eşdeğer belgeyle yapılır. Aksi hâlde izinlerin kullandırılmadığı kabul edilir. İzin ücretine ilişkin zamanaşımı sözleşmenin sona erdiği tarihte işlemeye başlar; ücret alacaklarında bu süre beş yıldır (İş Kanunu m.59 ve m.32).