Devre Mülk Hakkının Kurulması

Devre Mülk Hakkının Tanımı

634 sayılı Kanun m.57'ye göre mesken olarak kullanılmaya elverişli bir yapı veya bağımsız bölümün ortak maliklerinden her biri lehine, bu yapı veya bölümden yılın belli dönemlerinde yararlanma hakkı, müşterek mülkiyet payına bağlı bir irtifak hakkı olarak kurulabilir; bu hakka devre mülk hakkı denir. Bu düzenleme, özellikle tatil amaçlı kullanılan konutlarda birden fazla malikin aynı taşınmazdan farklı dönemlerde yararlanmasına imkan tanır. Bu sistem, özellikle tatil bölgelerindeki konutların yıl boyunca verimli kullanılmasını sağlayan ekonomik bir model sunar. Devre mülk hakkı, özellikle profesyonel turizm işletmeciliği yapan şirketlerle bireysel maliklerin ortak yatırımlarında sıklıkla tercih edilen bir modeldir.

m.58/2 uyarınca devre mülk hakkı ancak mesken nitelikli, kat mülkiyetine veya kat irtifakına çevrilmiş ya da müstakil yapılarda kurulabilir. Devre mülk üzerinde bu hakla bağdaşan ayni haklar da tesis edilebilir. Ticari amaçlı veya mesken nitelikli olmayan taşınmazlarda devre mülk hakkı kurulması kanunen mümkün değildir. Ticari amaçlı işletmecilik yapılan tesislerde devre mülk değil, farklı sözleşme tipleri tercih edilir. Bu ayrım, devre mülk hakkının ticari kiralama faaliyetiyle karıştırılmaması gerektiğini açıkça ortaya koyar.

Devrelerin Belirlenmesi Ve Süresi

m.58/1 uyarınca aksi resmi senette kararlaştırılmadıkça devre mülk hakkının bağlı olduğu pay, devrelerin sayı ve süreleri esas alınarak eşit biçimde belirlenir. m.59'a göre devre mülk hakkının yılın belirli dönemlerine ayrılması ve yedi günden daha az süreli olmaması gerekir. Bu asgari süre sınırı, çok küçük parçalara bölünmüş ve pratikte kullanılamaz hakların önüne geçmeyi amaçlar. Bu asgari süre, devre mülk hakkının pratik ve yönetilebilir biçimde kullanılmasını güvence altına alır. Bu asgari süre kuralı, çok kısa dönemlere bölünmüş ve pratikte işlevsiz kalacak hakların kurulmasını engeller.

Sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa devre mülk hakkı sahibi, bu hakkın kullanımını başkalarına bırakabilir. Devre mülk hakkı, bağlı olduğu müşterek mülkiyet payına bağlı olarak devir ve temlik edilebilir ve mirasçılara geçer. Bu devredilebilirlik özelliği, devre mülk hakkını sadece kişisel bir kullanım hakkı olmaktan çıkarıp ekonomik değer taşıyan bir hak haline getirir. Bu miras yoluyla intikal özelliği, devre mülk hakkını diğer kişisel kullanım haklarından ayıran önemli bir unsurdur. Bu devredilebilirlik, devre mülk hakkının miras hukuku açısından da normal bir mal varlığı unsuru gibi değerlendirilmesini sağlar.

Devre Mülk Sözleşmesi Ve Tescil

m.61'e göre dönem süresi, devir ve teslim usulü, yararlanma şekli, yöneticilerin seçimi ile hak ve sorumlulukları, büyük onarım için ayrılacak dönem ve bakım masrafları gibi hususlar devre mülk sözleşmesinde belirlenir; bu sözleşme bütün hak sahiplerince imzalanarak resmi senede eklenir. Bu sözleşme, devre mülk ilişkisinin günlük işleyişine dair pratik kuralları da içerir. Bu sözleşme hükümleri, devre mülk hak sahipleri arasındaki günlük kullanım uyuşmazlıklarının çözümünde ilk başvurulacak kaynaktır. Bu sözleşme, hak sahipleri arasında çıkabilecek kullanım sırası anlaşmazlıklarının önceden önlenmesine yardımcı olur.

m.60'a göre ana taşınmaz mal ile bağımsız bölümlerin ve müstakil yapıların tapu kütüklerinin beyanlar hanesine devre mülk hakkı kurulduğu işaret edilir. m.63 uyarınca devre mülke konu bölümün ortak malikleri, aksi sözleşmede kararlaştırılmamışsa ortaklığın giderilmesini isteyemez. Bu sınırlama, devre mülk sisteminin sürekliliğini ve hak sahiplerinin güvenini korumaya yöneliktir. Bu sınırlama, devre mülk sisteminin işleyişini sürdürmek ve diğer hak sahiplerinin mağdur olmasını önlemek için öngörülmüştür. Bu kısıtlama olmasaydı, bir hak sahibinin tek başına ortaklığın giderilmesini istemesi tüm sistemin işleyişini bozabilirdi.

Sıkça Sorulan Sorular

Devre mülk hakkı hangi tür yapılarda kurulabilir

m.58/2 uyarınca yalnızca mesken nitelikli, kat mülkiyetine veya kat irtifakına çevrilmiş ya da müstakil yapılarda kurulabilir.

Devre mülk dönemi en az kaç gün olabilir

m.59 uyarınca devre mülk hakkının kullanım dönemi yedi günden daha az süreli olamaz.

Devre mülk hakkı sahibi hakkını başkasına kullandırabilir mi

Evet, m.59 uyarınca sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa devre mülk hakkı sahibi hakkın kullanımını başkalarına bırakabilir.