Yeni İş Arama İzni ve Ücreti

Yeni İş Arama İzni Nedir

Yeni iş arama izni, ihbar öneli içinde çalışmaya devam eden işçiye yeni bir iş bulabilmesi için tanınan ücretli izindir. 4857 sayılı İş Kanunu m.27 uyarınca işveren, bildirim süreleri içinde bu izni iş saatleri içinde ve ücret kesintisi yapmadan vermeye mecburdur. İznin süresi günde iki saatten az olamaz. Bu süre kanuni asgari sınırdır ve sözleşmeyle artırılabilir.

İzin hakkı, iş sözleşmesinin bildirim önelli fesihle sona erdiği her durumda doğar. Feshin işveren tarafından yapılmış olması şart değildir; işçinin önel vererek ayrıldığı hallerde de izin hakkı gündeme gelir. Buna karşılık haklı nedene dayanan derhal fesihte bildirim öneli işlemediğinden bu izin söz konusu olmaz. Aynı şekilde ihbar tazminatı ödenerek sözleşmenin derhal sona erdirildiği durumlarda da işçi fiilen çalışmadığı için ayrıca iş arama izni talep edemez.

İznin Toplu Kullanılması ve Usulü

İşçi isterse günde iki saatlik izin sürelerini birleştirerek toplu biçimde kullanabilir. Kanun bu konuda iki koşul öngörmüştür: toplu kullanım, işçinin işten ayrılacağı günden önceki günlere denk getirilmeli ve bu durum işverene bildirilmelidir. Bildirim koşulu, izin günlerinin işyeri düzenini aksatmayacak biçimde önceden planlanabilmesi amacına hizmet eder.

İhbar öneli, işçinin kıdemine göre 4857 sayılı İş Kanunu m.17 hükmünde iki hafta ile sekiz hafta arasında belirlenmiştir. Yeni iş arama izni bu önelin tamamı boyunca kullanılabilir. Ayrıca aynı Kanunun m.59 hükmü uyarınca bildirim süresiyle yeni iş arama izinleri, yıllık ücretli izin süreleriyle iç içe giremez. Yani işçinin önel içinde yıllık iznini kullanması, iş arama izni hakkını ortadan kaldırmaz.

İzin Verilmemesinin Yaptırımı

İşveren yeni iş arama iznini hiç vermez veya eksik kullandırırsa, o süreye ilişkin ücret işçiye ödenir. İşveren izin süresi içinde işçiyi çalıştırırsa, işçinin izin kullanarak çalışma karşılığı olmaksızın alacağı ücrete ilaveten çalıştırdığı sürenin ücretini yüzde yüz zamlı ödemek zorundadır. Bu düzenleme 4857 sayılı İş Kanunu m.27 hükmünde açıkça yer alır.

Uygulamada bu talep, iş arama izni ücreti adıyla ileri sürülür ve çoğu zaman kıdem ile ihbar tazminatı yanında dava konusu edilir. Hesaplamada önel süresi, günlük iki saatlik asgari izin ve işçinin saat ücreti esas alınır. İznin kullandırıldığının ispatı işverene düşer; bu nedenle izin çizelgeleri, yazılı bildirimler ve puantaj kayıtlarının düzenli tutulması önem taşır. Alacak ücret niteliğinde olduğundan beş yıllık zamanaşımına tabidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Yeni iş arama izni günde kaç saattir?

İzin süresi günde iki saatten az olamaz. Bu süre kanuni asgari sınır olup iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle artırılabilir.

İhbar tazminatı ödenirse iş arama izni ücreti de ödenir mi?

Hayır. İhbar tazminatı ödenerek sözleşme derhal sona erdirildiğinde işçi önel içinde fiilen çalışmadığından ayrıca iş arama izni ücreti talep edemez.

Önel vererek ayrılan işçi bu izinden yararlanır mı?

İşçi bildirim öneli vererek ayrılmış ve önel süresince çalışmaya devam ediyorsa bu izinden yararlanabilir. Derhal fesihte ise bildirim öneli işlemediğinden izin hakkı doğmaz.