Tasarım Başvurusunda Yayımın Ertelenmesi

Yayım Erteleme Talebinin Şartları

Başvuru sahibi, tasarım başvurusuyla birlikte, başvuru tarihinden veya varsa rüçhan tarihinden başlamak üzere otuz ay süreyle yayım erteleme talebinde bulunabilir. Bu talep, başvuru aşamasında yapılmalıdır; başvurudan sonra ayrıca bir erteleme talebinde bulunulması mümkün değildir. Bu nedenle, tasarımını yayım ertelemesiyle korumak isteyen başvuru sahibinin, başvuru dosyasını hazırlarken bu talebi de başvuru formuna eklemesi ve ilgili ücreti eksiksiz ödemesi gerekir.

Yayım erteleme talebi bulunan ve Kanunda sayılan ret sebeplerine göre reddedilmemiş başvuru yine de tescil edilerek sicile kaydedilir; ancak tasarımın görsel anlatımı ve başvuru dosyasına ilişkin bilgi ve belgeler, erteleme süresi boyunca üçüncü kişilerin incelemesine kapalı tutulur.

Ertelemenin Sonuçları ve Sicile Etkisi

Yayımın ertelenmesi, tasarımın tescil edilmediği anlamına gelmez; tasarım sicile kaydedilmiş olur ve tasarım sahibi tescilden doğan haklarını kullanabilir. Erteleme, yalnızca tasarımın görsel anlatımının ve dosya içeriğin üçüncü kişilere kapalı tutulması sonucunu doğurur; böylece rakipler tasarımın detaylarını göremez.

Otuz aylık erteleme süresinin sonunda, tasarım sahibi yayımlanmasını talep etmezse ya da süre dolarsa, tasarım Kurum tarafından resen yayımlanır. Bu aşamadan sonra tasarımın görsel anlatımı herkesin incelemesine açık hale gelir. Erteleme süresi dolmadan önce tasarım sahibi, dilerse erken yayım talebinde bulunarak korumanın aleniyet boyutunu kendi ticari planlamasına göre öne çekebilir.

Erteleme Talebinin Stratejik Kullanımı

Yayım erteleme mekanizması, özellikle koleksiyon ürünlerinde, sezon başlangıcına kadar tasarımın gizli kalmasını isteyen işletmeler için önemli bir araç sunar; böylece tasarım koruması başlamış olur ancak rakiplerin taklit üretime başlaması geciktirilir.

Ancak erteleme süresince tasarımın ihlaline karşı dava açılabilmesi için, hak sahibinin ihlali gerçekleştiren tarafa tasarımın içeriğini bildirmesi veya tasarımın başka şekilde öğrenilmiş olması gerekebilir; bu nedenle erteleme talebinde bulunmadan önce ticari fayda ile hukuki risk birlikte değerlendirilmelidir. Özellikle rakiplerin agresif olduğu sektörlerde, tasarım sahibinin erteleme süresini ürünün piyasaya çıkış takvimiyle uyumlu biçimde planlaması, korumanın etkinliğini artıran önemli bir stratejik adımdır.

Erteleme Süresinde Dava ve Yayım Şartları

Erteleme, tecavüz davası açma imkânını ortadan kaldırmaz; ancak bir ön şarta bağlar. SMK m.66'nın beşinci fıkrası uyarınca tecavüz davasının yayım erteleme süresi içinde açılabilmesi için sicil kaydında ve başvuru dosyasındaki bilgilerin davalı tarafa bildirilmiş olması şarttır. Gizlilik korunurken karşı tarafın hakkın varlığından haberdar edilmesi bu yolla sağlanır.

Sürenin sonunda yerine getirilmesi gereken yükümlülükler vardır. Kurum, erteleme süresinin sona erdiği tarihte veya hak sahibinin isteği üzerine daha önceki bir tarihte başvuruyla ilgili bütün kayıt ve belgeleri üçüncü kişilerin incelemesine açar ve yayımlar. Yayımdan önce yayım ücretinin ödenmesi zorunludur; başvuru sırasında yalnızca ürün örneği verilmişse tasarımın yayıma uygun görsel anlatımının da verilmesi gerekir.

Bu şartların süresi içinde yerine getirilmemesinin sonucu ağırdır: sicile kaydedilmiş tasarıma başvuru tarihinden itibaren Kanunla sağlanan koruma hiç doğmamış sayılır. Ayrıca yayım ertelemesi bulunan tasarımın yayım tarihi, görsel anlatımlarının yayımlandığı tarihtir ve madde hükümleri çoklu başvurudaki tasarımların yalnızca bir kısmı hakkında da uygulanabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Yayım erteleme talebi başvurudan sonra da yapılabilir mi?

Hayır, yayım erteleme talebinin başvuruyla birlikte yapılması gerekir; sonradan yapılan talepler kabul edilmez.

Erteleme süresince tasarım tescilli sayılır mı?

Evet, tasarım sicile kaydedilmiş olur ve tasarım sahibi tescilden doğan haklara sahiptir; erteleme yalnızca yayıma ilişkindir.

Otuz aylık süre dolduğunda ne olur?

Süre dolduktan sonra tasarım Kurum tarafından resen yayımlanır ve görsel anlatım ile dosya içeriği herkesin incelemesine açılır.

Erteleme süresi içinde tecavüz davası açılabilir mi?

Açılabilir. Ancak SMK m.66 uyarınca davanın erteleme süresi içinde açılabilmesi için sicil kaydındaki ve başvuru dosyasındaki bilgilerin davalı tarafa bildirilmiş olması şarttır. Bu bildirim yapılmadan açılan davada şart eksikliği gündeme gelir.