Mirası Reddeden Hayat Sigortası Alabilir mi?

Hayat Sigortası Bedeli Terekeye Dahil mi?

Hayat sigortasında sigortacı, belli bir prim karşılığında sigorta ettirene veya onun belirlediği kişiye, sigortalının ölümü veya hayatta kalması hâlinde sigorta bedelini ödemeyi üstlenir (TTK m.1487/1). Ölüm hâlinde ödeme yapılacak kişiye lehtar denir; sigortacıdan edimi istem ve tahsil yetkisi, aksi kararlaştırılmadıkça lehtara aittir (TTK m.1493/7).

Lehtarın hakkı mirasçılıktan değil, doğrudan sigorta sözleşmesinden doğar. Kanun bu nedenle ölüm rizikosuna karşı yapılan sigortalarda mirasın reddinin veya mirastan vazgeçmenin lehtarın hakkı üzerinde etkili olmadığını belirtmiştir (TTK m.1494/1). Ölen kişinin borçları yüzünden mirası reddeden çocuk veya eş, poliçede lehtar olarak gösterilmişse sigorta bedelini yine alır.

Payları belirtilmeksizin birden fazla kişi lehtar gösterilmişse hepsi sigorta bedeli üzerinde eşit oranda hak sahibidir; hak sahiplerinden birinin almadığı pay diğerlerinin payına eklenir (TTK m.1494/1).

Lehtar Belirtilmemişse Bedel Kime Ödenir?

Ölüm rizikosuna karşı yapılan sigortalarda lehtar belirtilmemişse, sözleşmenin sigorta ettirenin mirasçıları lehine yapıldığı kabul olunur (TTK m.1494/2). Lehtar sigortacıya karşı istem hakkını kazanamazsa bu hak sigorta ettirene, o da ölmüşse mirasçılarına geçer (TTK m.1495).

Bu iki durumda bedel mirasçılık sıfatıyla bağlantılı hâle geldiğinden, mirası reddeden kişinin durumu poliçenin ifadesine ve somut duruma göre tartışmalı olabilir. Mirası reddetmeden önce poliçenin lehtar bölümünün sigorta şirketinden yazılı olarak öğrenilmesi bu yüzden önemlidir.

Kredi bağlantılı hayat sigortalarında lehtar çoğu zaman krediyi veren bankadır ve ölüm hâlinde sigorta bedeli öncelikle kalan kredi borcunu kapatır. Bu tür poliçelerde ödeme ve itiraz süreçleri hayat sigortasında tazminatın ödenmemesi yazısında ele alınmıştır.

Mirasın Reddi Hangi Sürede ve Nasıl Yapılır?

Yasal ve atanmış mirasçılar mirası reddedebilir (TMK m.605/1). Miras üç ay içinde reddedilir; bu süre yasal mirasçılar için, mirasçı olduklarını daha sonra öğrendikleri ispat edilmedikçe mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten işlemeye başlar (TMK m.606).

Ret, sulh mahkemesine sözlü veya yazılı beyanla yapılır ve kayıtsız şartsız olmalıdır (TMK m.609). “Borçları reddediyorum, evi kabul ediyorum” gibi şartlı bir beyan geçerli bir ret sayılmaz. Ölümü tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır (TMK m.605/2).

Yasal mirasçılardan biri mirası reddederse onun payı, miras açıldığı zaman kendisi sağ değilmiş gibi hak sahiplerine geçer (TMK m.611/1). Örneğin reddeden çocuğun payı onun kendi çocuklarına geçebileceğinden, borçlu bir terekede ailenin bütün bireylerinin durumu birlikte değerlendirilmelidir. Ayrıntılar mirasın reddi yazısında anlatılmıştır.

Sigorta Parasını Almak Mirası Reddetmeyi Engeller mi?

Ret süresi sona ermeden mirasçı olarak tereke işlemlerine karışan, terekenin olağan yönetimi niteliğinde olmayan veya mirasbırakanın işlerinin yürütülmesi için gerekli olanın dışında işler yapan ya da tereke mallarını gizleyen veya kendisine mal eden mirasçı mirası reddedemez (TMK m.610/2). Bu yüzden ret düşünülen dönemde ölenin banka hesabından para çekmek, aracını satmak veya alacaklarını tahsil etmek risklidir.

Lehtarın sigorta bedelini alması ise kendi sözleşmesel hakkını kullanmasıdır; bedel lehtarın hakkı olarak sigortacıdan istenir (TTK m.1493/7) ve kanun reddin bu hakkı etkilemediğini kabul eder (TTK m.1494/1). Yine de ödemenin mirasbırakanın hesabı üzerinden değil, sigorta şirketince lehtara doğrudan yapılması ve belgelenmesi yerinde olur.

Zamanaşımı veya hak düşümü sürelerinin dolmasını önlemek için dava açılması ve cebrî icra takibi yapılması ret hakkını ortadan kaldırmaz (TMK m.610/3).

Ölüm Aylığı ve Diğer Ödemeler Mirasın Reddinden Etkilenir mi?

Ölüm aylığı, ölüm toptan ödemesi ve cenaze ödeneği ölüm sigortasından sağlanan haklar arasında sayılmıştır (5510 sayılı Kanun m.32). Ölüm aylığı; dul eşe, kanundaki yaş ve öğrenim koşullarını taşıyan çocuklara ve şartları varsa ana-babaya bağlanır (5510 sayılı Kanun m.34). Kanun bu hakkı mirasçılık sıfatına değil hak sahipliği koşullarına bağladığından mirasın reddi, aylık bağlanmasını kendiliğinden engellemez.

Mirası süresinde reddetmeyen mirasçı mirası kayıtsız şartsız kazanır (TMK m.610/1) ve mirasçılar tereke borçlarından müteselsilen sorumludur (TMK m.641/1). Borçların kapsamı ve sınırları için mirasçıların borçlardan sorumluluğu yazısına bakılabilir.

Borçlu bir terekede, lehtar olarak gösterildiği hayat sigortası bedelini alıp mirası reddetmek hukuken mümkündür. Bunun için poliçe, ölümün öğrenildiği tarih ve üç aylık süre birlikte takip edilmeli; ret beyanı süresi içinde sulh mahkemesine verilmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Mirası reddedersem babamın hayat sigortası parasını alabilir miyim?

Poliçede lehtar olarak gösterildiyseniz evet; mirasın reddi lehtarın hakkını etkilemez (TTK m.1494/1).

Lehtar yazılmamışsa sigorta parası kime ödenir?

Ölüm sigortasında lehtar belirtilmemişse sözleşme sigorta ettirenin mirasçıları lehine yapılmış sayılır (TTK m.1494/2).

Mirası reddetme süresi ne kadar?

Üç aydır; yasal mirasçılar için kural olarak ölümün öğrenildiği tarihte başlar (TMK m.606).

Miras nereye başvurularak reddedilir?

Sulh mahkemesine sözlü veya yazılı beyanla ve kayıtsız şartsız olarak reddedilir (TMK m.609).

Ölenin hesabından para çekmek reddi engeller mi?

Engelleyebilir; tereke işlemlerine karışan veya tereke mallarını kendisine mal eden mirasçı mirası reddedemez (TMK m.610/2).

Mirası reddeden dul eş ölüm aylığı alabilir mi?

Ölüm aylığı mirasçılığa değil 5510 sayılı Kanundaki hak sahipliği koşullarına bağlıdır (5510 sayılı Kanun m.34).

Birden fazla lehtar varsa bedel nasıl bölünür?

Paylar belirtilmemişse lehtarlar eşit oranda hak sahibidir (TTK m.1494/1).