Hayat sigortalarında sigortacı, sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan bedelden sorumludur (TTK m. 1409). Can sigortalarında tazminat, riziko ihbarından sonra araştırma bitince ve her hâlde ihbardan 15 gün sonra muaccel olur (TTK m. 1427); ödemenin reddi hâlinde tahkim ve dava yolları açıktır.
Hayat sigortaları; vefat teminatlı, birikimli veya kredi bağlantılı olabilir. Konut ve ihtiyaç kredilerinde bankaların talep ettiği hayat sigortası, borcun ödenmesini güvence altına alır.
Kredi bağlantılı poliçelerde lehtar çoğu kez bankadır; vefat hâlinde bakiye borç sigortadan kapatılır, artan tutar mirasçılara ödenir.
Birikimli poliçelerde ayrıca iştira (geri alım) ve ikraz hakları bulunur; bu haklar poliçe şartlarında düzenlenir.
Sigortacılar genellikle; beyan yükümlülüğünün ihlali (mevcut hastalığın bildirilmemesi), teminat dışı ölüm hâlleri ve prim ödenmemesi gerekçeleriyle ödemeyi reddeder.
Ret gerekçesinin ispatı sigortacıya aittir: TTK m. 1409 uyarınca rizikonun teminat dışında kaldığını ispat yükü sigortacıdadır.
Prim ödenmemesi gerekçesinde, ihtar ve fesih usulünün mevzuata uygun işletilip işletilmediği ayrıca denetlenmelidir.
Sözleşme kurulurken sorulan sorulara doğru cevap verilmesi gerekir; ancak sigortacının sormadığı hususlardan ve önem taşımayan eksikliklerden dolayı sözleşmeden dönmesi sınırlı hâllerde mümkündür.
Beyan eksikliği ile ölüm arasında illiyet bağı yoksa, ödemenin tümüyle reddi yerine indirim gündeme gelebilir; bu ayrım uyuşmazlıkların çoğunu belirler.
Sigortacının sözleşmeden dönme hakkı süreye tabidir; süresinde kullanılmayan dönme hakkı düşer.
Can sigortalarında bedel, belgelerin sunulmasından sonra araştırma bitince ve her hâlde riziko ihbarından 15 gün sonra muaccel olur.
Borç muaccel olunca sigortacı ihtara gerek kalmaksızın temerrüde düşer; temerrüt faizinden kurtulmayı öngören sözleşme hükümleri geçersizdir.
Ölüm sebebinin araştırılması gerekçesiyle ödemenin sürüncemede bırakılması, muacceliyeti engellemez.
Önce sigortacıya yazılı başvuru yapılır; ölüm belgesi, veraset ilamı, poliçe ve sağlık kayıtları eklenir.
Ret veya eksik ödemede Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulabilir ya da dava açılabilir. Kredi bağlantılı poliçelerde banka da davada taraf gösterilmelidir.
Mirasçılar arasında paylaşım, poliçedeki lehtar tayinine göre yapılır; lehtar yoksa terekeye dahil olur.
Süreç boyunca tüm tebliğ ve başvuru tarihlerinin tek bir takvimde izlenmesi, hak kaybını önleyen en basit tedbirdir.
Kredi kullandırılırken poliçenin varlığı ve kapsamı çoğu zaman tüketiciye yeterince açıklanmaz; poliçe örneği ve bilgilendirme formu talep edilmelidir.
Borç kapandığında kalan prim iadesi ve poliçenin sonlandırılması istenebilir; erken kapatmada iade hakkı gözden kaçırılmamalıdır.
Mirasçılar, murisin poliçelerini sigorta bilgi sistemleri üzerinden sorgulatabilir; bilinmeyen poliçeler bu yolla ortaya çıkar.
Uygulamada dosyanın kaderini belirleyen şey çoğu zaman hukuki argümanın gücü değil, belgelerin zamanında ve eksiksiz toplanmış olmasıdır; bu nedenle süreç başında bir belge listesi çıkarılması önerilir.
Talep edilen her kalemin dilekçede ayrı ayrı gösterilmesi, bilirkişi incelemesinin kapsamını da belirler; kalem bazında miktarlandırma yapılmadığında eksik inceleme riski doğar.
Karşı tarafın savunmalarına karşı delil hazırlığı önceden yapılmalı; özellikle kusur ve zarar miktarına ilişkin iddialar teknik raporlarla karşılanmalıdır.
Uyuşmazlığın sulh yoluyla çözülmesi de her aşamada mümkündür; sulh görüşmelerinde teklif edilen tutarın hesap raporuyla karşılaştırılması sağlıklı karar vermeyi kolaylaştırır.
Belgeler sunulduktan sonra araştırma bitince, her hâlde riziko ihbarından 15 gün sonra muaccel olur.
Beyan ihlali iddiasını ispat yükü sigortacıdadır; ihlal ile ölüm arasında illiyet bağı yoksa ret yerine indirim gündeme gelebilir.
Genellikle bankadır; vefatta bakiye borç kapatılır, artan tutar mirasçılara ödenir.
Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulabilir veya dava açılabilir; kredi bağlantılı poliçelerde banka da taraf gösterilir.
Evet; muacceliyetle sigortacı ihtarsız temerrüde düşer ve temerrüt faizi işler.
Tazminat, sigorta başvurusu ve tahkim süreçlerinde hukuki destek için bize ulaşın.