TMK m. 605/2 uyarınca ölümü tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise miras reddedilmiş sayılır. Buna hükmen ret denir: mirasçıların ayrıca ret beyanında bulunmasına ve üç aylık süreye uymasına gerek yoktur; borç mirasçılara geçmez.
Gerçek (iradi) ret, mirasçının sulh mahkemesine süresi içinde yaptığı beyanla gerçekleşir ve süreye tabidir.
Hükmen ret ise kanundan doğar: mirasbırakanın ölüm tarihinde ödemeden aczi belliyse miras kendiliğinden reddedilmiş sayılır. Beyan ve süre şartı aranmaz.
Aciz, terekenin borçlarının mallarını aşması hâlidir. Ölüm tarihindeki durum esas alınır; sonradan ortaya çıkan borçlar da bu değerlendirmeye dahil edilebilir.
Aciz belgesi, semeresizlik belgesi, icra dosyaları ve terekenin borç-mal dökümü ispatın temel araçlarıdır. "Açıkça belli olma" ölçütü, ayrıca resmî tespit aranmadan da kabul edilebilir.
Alacaklılar takibe geçtiğinde mirasçı, terekenin borca batık olduğunun tespitini isteyen bir dava açar; bu dava, hükmen reddin mahkemece saptanmasını sağlar.
Dava, alacaklılara karşı açılır ve görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir. Takip devam ederken icra dosyasına karşı menfi tespit talebi de gündeme gelebilir.
Miras hukukunda süreler kısa ve hak düşürücü olduğundan, ölüm sonrası ilk haftada bir hukuki durum değerlendirmesi yapılması önerilir.
Tereke bilançosu çıkarılmadan verilen kabul kararları, sonradan telafisi güç sonuçlar doğurabilmektedir.
Yurt dışında yaşayan mirasçılar bakımından vekâletname ve apostil süreçleri erken başlatılmalıdır.
Terekeye ait malları benimseyen, satan veya tereke işlerine mirasçı sıfatıyla karışan kişi ret hakkını kaybeder; hükmen ret savunması bu hâlde dinlenmeyebilir.
Bu nedenle borca batık terekede mirasçıların; kira tahsil etmemesi, araç satmaması ve banka hesaplarını kullanmaması gerekir. Olağan koruma işlemleri bu kapsamda değildir.
Hükmen ret hâlinde mirasçılar terekenin borçlarından sorumlu olmaz; alacaklılar tereke malları üzerinden tatmin olur.
Tereke, en yakın mirasçıların tamamının reddi hâlinde sulh mahkemesince iflâs hükümlerine göre tasfiye edilir; artan değer, reddetmemiş gibi hak sahiplerine verilir.
Miras hukukunda süreler kısa ve hak düşürücü olduğundan, ölüm sonrası ilk haftada bir hukuki durum değerlendirmesi yapılması önerilir.
Tereke bilançosu çıkarılmadan verilen kabul kararları, sonradan telafisi güç sonuçlar doğurabilmektedir.
Yurt dışında yaşayan mirasçılar bakımından vekâletname ve apostil süreçleri erken başlatılmalıdır.
Uygulamada dosyaların çoğu, belge eksikliği nedeniyle uzamakta; bu nedenle nüfus kayıt örneği, tapu ve banka yazıları baştan temin edilmelidir.
Mirasçılar arasında yürütülen görüşmelerde varılan mutabakatların yazılı hâle getirilmesi, paylaşma aşamasını hızlandırır.
Ödeme emri tebliğ edildiğinde süresi içinde itiraz edilmeli; ayrıca terekenin borca batıklığının tespiti davası açılmalıdır.
İcra takibinin mirasçı sıfatıyla yürütülmesi hâlinde, hükmen ret savunması icra mahkemesinde de ileri sürülebilir.
Mirasbırakanın kefaletlerinden doğan borçlar da terekeye dahildir; kefalet kayıtları mutlaka araştırılmalıdır.
Süreç boyunca tüm tarih ve belgelerin tek bir dosyada toplanması, ileride doğacak uyuşmazlıklarda en güçlü savunmayı sağlar.
Mirasçılar arasında yazılı iletişim tercih edilmeli; sözlü mutabakatlar ispat sorunlarına yol açmaktadır.
Uyuşmazlığın sulh yoluyla çözülmesi her aşamada mümkündür ve çoğu zaman yargılama giderlerinden tasarruf sağlar.
Taşınmaz içeren terekelerde tapu kayıtlarının ve şerhlerin güncel örneği alınmalı; devir kısıtlamaları önceden görülmelidir.
Hayır; ödemeden aciz ölüm tarihinde açıkça belliyse miras kendiliğinden reddedilmiş sayılır, üç aylık süre şartı aranmaz.
Aciz belgesi, icra dosyaları ve terekenin mal-borç dökümüyle; "açıkça belli olma" hâlinde ayrıca resmî tespit aranmayabilir.
Alacaklılara karşı terekenin borca batık olduğunun tespiti davası açılır; görevli mahkeme asliye hukuktur.
Tereke mallarını benimseyen, satan veya mirasçı sıfatıyla tereke işlerine karışan kişi ret hakkını kaybeder.
Tereke sulh mahkemesince iflâs hükümlerine göre tasfiye edilir; artan değer hak sahiplerine verilir.
Tereke, paylaşma ve mirasçılık işlemlerinde destek için bize ulaşın.