Hesap sahibinin ölümüyle birlikte hesaptaki para terekeye dâhil olur. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.599 uyarınca mirasçılar mirası bir bütün olarak kazanır; m.640 uyarınca da terekeye elbirliğiyle sahip olurlar ve terekeye ait haklar üzerinde birlikte tasarruf ederler. Bu nedenle mirasçılardan biri tek başına hesaptan para çekemez. Banka, hak sahiplerine ödeme yapmadan önce 7338 sayılı Kanun m.17 uyarınca vergi dairesinden alınmış tasdikname ister; tasdikname ibraz edilmezse kanunda öngörülen oranda tevkifat yaparak bakiyeyi öder.
Ölüm bildirimi bankaya ulaştığı anda hesap üzerindeki işlemler durdurulur. Otomatik ödeme talimatları, kredi kartı kullanımı ve internet bankacılığı yetkileri kapatılır. Hesap kapatılmaz; terekenin bir unsuru olarak varlığını sürdürür.
Mirasçılar, mirasbırakanın alacaklarını ve diğer malvarlığı haklarını doğrudan doğruya kazanır. Ancak bu kazanım, tek tek mirasçılara ayrı ayrı tasarruf yetkisi vermez; tasarruf birlikte kullanılır.
Birden çok mirasçı varsa, mirasın geçmesiyle birlikte paylaşmaya kadar terekedeki bütün hak ve borçları kapsayan bir ortaklık doğar. Bu ortaklıkta kural, sözleşme veya kanundan doğan temsil ya da yönetim yetkisi saklı kalmak üzere birlikte tasarruftur.
Mirasçılar anlaşamıyorsa, mirasçılardan birinin istemi üzerine sulh mahkemesi miras ortaklığına paylaşmaya kadar bir temsilci atayabilir. Ayrıca her mirasçı, terekedeki hakların korunmasını isteyebilir ve sağlanan korumadan tüm mirasçılar yararlanır.
Bankalar ödeme yapabilmek için mirasçılık belgesi, kimlik belgeleri ve vergi dairesinden alınmış tasdikname arar. Kanun, bankaları ve benzeri kuruluşları bu belgeyi istemekle açıkça yükümlü kılmıştır.
Tasdikname ibraz edilmezse veraset yoluyla intikallerde kanunda belirtilen oranda tevkifat yapılır ve kalan tutar hak sahiplerine ödenir. Tevkif edilen para, en geç bir hafta içinde ilgili mal sandığına yatırılır ve durum vergi dairesine bildirilir.
Ortak hesaplarda hesabın müşterek mi yoksa münferit yetkili mi açıldığı belirleyicidir. Münferit yetkili ortak hesapta diğer hesap sahibi işlem yapabilse de, ölenin payı terekeye dâhildir ve mirasçılar bu pay üzerinde hak sahibidir.
Vekâlet ilişkisi ise ölümle kendiliğinden sona erer. Bu nedenle mirasbırakanın verdiği banka vekâletnamesine dayanılarak ölümden sonra yapılan işlemler geçersizdir. Kiralık kasa bakımından da kasanın açılması, mirasçıların katılımı ve tutanakla tespit gerektirir.
Tereke yalnızca alacaklardan değil borçlardan da oluşur. Mirasçılar tereke borçlarından müteselsilen sorumludur; bu nedenle kredi kartı borcu, ihtiyaç kredisi ve kefalet borçları da mirasçılara geçer.
Terekenin borca batık olduğu düşünülüyorsa mirasın reddi düşünülmelidir. Miras, kural olarak üç ay içinde reddolunabilir; bu süre yasal mirasçılar için ölümün öğrenildiği tarihten işlemeye başlar. Ret beyanı sulh hukuk mahkemesine yapılır.
İlk adım mirasçılık belgesinin alınmasıdır. Ardından veraset ve intikal vergisi beyannamesi verilir ve tasdikname temin edilir. Bu belgeler olmadan bankaların ödeme yapması mümkün değildir.
İkinci adım, terekenin kapsamının tespitidir. Bankalardan hesap dökümü istenmesi, sigorta ve emeklilik kayıtlarının araştırılması ile borç durumunun incelenmesi, mirasın reddi kararının süresinde verilebilmesi için gereklidir.
Tek mirasçı varsa mirasçılık belgesi ve tasdikname ile işlem yapabilir. Birden çok mirasçı varsa kural birlikte hareket etmektir; aksi hâlde banka ödeme yapmaz.
Kullanılamaz. Vekâlet sözleşmesi, aksi anlaşılmadıkça vekâlet verenin ölümüyle kendiliğinden sona erer. Ölümden sonra vekâletle yapılan işlemler geçersizdir.
Hayır. Ölenin payı terekeye dâhildir. Diğer hesap sahibi münferit yetkiyle işlem yapabilse de, mirasçılara karşı ölenin payı yönünden sorumluluğu doğar.
Geçer. Mirasçılar tereke borçlarından müteselsilen sorumludur. Sorumluluktan kurtulmak için süresinde mirasın reddi yoluna gidilmesi gerekir.
Kasanın açılması mirasçılık belgesi ve mirasçıların katılımıyla, banka görevlisi huzurunda tutanak düzenlenerek yapılır. Gerektiğinde mahkemeden tespit istenebilir.
Mirasçılık belgesi, tereke tespiti, ölünceye kadar bakma sözleşmesi ve yurt dışı unsurlu miras işlemlerinde büromuzdan hukuki destek alabilirsiniz.