Mirasın Reddi

Mirasın Reddi Nedir?

Tereke, mirasbırakanın ölümüyle aktif ve pasifiyle birlikte mirasçılara geçer; mirasçılar mirasbırakanın borçlarından sorumlu olur. Borçları malvarlığından fazla olan bir terekede mirasçının bu sorumluluktan kurtulmasının yolu mirasın reddidir. TMK m. 605 uyarınca yasal ve atanmış mirasçılar mirası reddedebilir.

İki tür ret vardır. Gerçek ret, mirasçının süresi içinde sulh hukuk mahkemesine yönelteceği kayıtsız şartsız bir beyanla yapılır. Hükmen ret ise mirasbırakanın ölümü tarihinde ödemeden aczinin açıkça belli veya resmen tespit edilmiş olması hâlinde kendiliğinden gerçekleşir; miras reddedilmiş sayılır (TMK m. 605/2).

Ret Süresi Ne Kadardır?

TMK m. 606 uyarınca miras, üç ay içinde reddolunabilir. Bu süre yasal mirasçılar için, mirasçı olduklarını daha sonra öğrendikleri ispat edilmedikçe mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten; vasiyetname ile atanmış mirasçılar için mirasbırakanın tasarrufunun kendilerine resmen bildirildiği tarihten işlemeye başlar.

Süre hak düşürücüdür ve mahkemece re'sen gözetilir. Önemli bir ayrım şudur: hükmen ret hâlinde üç aylık süre işlemez; terekenin borca batık olduğunun tespiti istemiyle açılan dava her zaman açılabilir. Bu nedenle üç aylık süreyi kaçıran mirasçının ilk değerlendirmesi gereken yol hükmen rettir.

Ret Hakkı Hangi Hâllerde Düşer?

TMK m. 610 uyarınca yasal süre içinde mirası reddetmeyen mirasçı, mirası kayıtsız şartsız kazanmış olur. Ayrıca ret süresi sona ermeden mirasçı olarak tereke işlemlerine karışan, terekenin olağan yönetimi niteliğinde olmayan veya mirasbırakanın işlerinin yürütülmesi için gerekli olanın dışında işler yapan ya da tereke mallarını gizleyen veya kendisine maleden mirasçı mirası reddedemez.

Buna karşılık, zamanaşımı veya hak düşümü sürelerinin dolmasına engel olmak için dava açılması ve cebrî icra takibi yapılması ret hakkını ortadan kaldırmaz (TMK m. 610/3). Uygulamada mirasçıların en sık düştüğü hata, ret süresi içinde tereke malını kullanmak, kiraya vermek veya banka hesabından para çekmektir; bu davranışlar zımni kabul sayılabilir.

Ret Beyanı Nasıl Yapılır?

Ret beyanı, mirasbırakanın son yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesine sözlü veya yazılı olarak yapılır. Beyanın kayıtsız ve şartsız olması gerekir; kısmi ret veya şarta bağlı ret geçerli değildir. Ret, sulh hâkimi tarafından özel kütüğe yazılır ve isteyen mirasçıya ret beyanını belirleyen bir belge verilir.

Hükmen ret ise dava yoluyla, terekenin borca batık olduğunun tespiti istenerek ileri sürülür; ayrıca mirasçı aleyhine açılan bir takip veya davada def'i olarak da ileri sürülebilir. Mirası reddeden mirasçının payı, sanki mirasbırakandan önce ölmüş gibi, diğer mirasçılara geçer; altsoyun tamamının reddi hâlinde miras sağ kalan eşe geçer (TMK m. 613).

Ret Yerine Başka Yollar Var mıdır?

Terekenin borca batık olup olmadığı belirsizse, mirasçı üç aylık süre içinde resmî defter tutulmasını isteyebilir. Defter tutulduktan sonra mirasçıya yeniden düşünme süresi tanınır ve mirasçı, deftere göre kabul, ret veya resmî tasfiye seçeneklerinden birini seçer. Bu yol, terekenin durumu net olmadığında en güvenli seçenektir.

Diğer bir yol mirasın resmî tasfiyesidir; bu hâlde tereke resmî olarak tasfiye edilir ve mirasçılar terekenin borçlarından kişisel olarak sorumlu olmaz. Alacaklıların, mirası reddeden mirasçıya karşı hakları da korunmuştur: mirasbırakanın alacaklılarını zarara uğratmak amacıyla yapılan ret, alacaklıların veya iflâs idaresinin itirazına konu olabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Mirasın reddi süresi ne kadardır?

Miras üç ay içinde reddolunabilir. Süre, yasal mirasçılar için mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri, atanmış mirasçılar için tasarrufun kendilerine resmen bildirildiği tarihten işler (TMK m. 606).

Üç aylık süre geçtiyse ne yapılabilir?

Mirasbırakanın ölüm tarihinde ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmişse miras kendiliğinden reddedilmiş sayılır (TMK m. 605/2). Bu hükmen ret hâlinde üç aylık süre işlemez; tespit davası her zaman açılabilir.

Ret beyanı nereye yapılır?

Mirasbırakanın son yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesine sözlü veya yazılı olarak yapılır. Beyanın kayıtsız ve şartsız olması gerekir; kısmi veya şarta bağlı ret geçersizdir.

Ret hakkı hangi davranışlarla düşer?

Tereke işlemlerine mirasçı sıfatıyla karışmak, olağan yönetim dışında işler yapmak, tereke mallarını gizlemek veya kendisine mal etmek ret hakkını düşürür (TMK m. 610). Dava açmak ve icra takibi yapmak ret hakkını ortadan kaldırmaz.

Bir mirasçı reddederse payı kime geçer?

Reddeden mirasçı, mirasbırakandan önce ölmüş gibi işlem görür ve payı diğer mirasçılara geçer. Altsoyun tamamının reddi hâlinde bunların payı sağ kalan eşe geçer (TMK m. 613).