İşe Başlatmama Tazminatı

İşe Başlatmama Tazminatının Doğum Şartları

Mahkeme veya özel hakem tarafından verilen işe iade kararının kesinleşmesinden sonra, işçi kesinleşen kararı on işgünü içinde işverene başvurarak işbaşı yapmak istediğini bildirmelidir. İşveren, işçinin başvurusundan itibaren bir ay içinde işçiyi işe başlatmak zorundadır. İşçinin başvurusu noter aracılığıyla veya yazılı olarak işverene ulaştırılması gereken bir irade beyanıdır.

İşveren, işçinin başvurusuna rağmen bir ay içinde işe başlatmazsa, işe başlatmama tazminatı ödeme yükümlülüğü doğar. İşçi süresinde başvurmazsa fesih geçerli sayılır ve tazminat hakkı doğmaz. İşverenin işçiyi aynı veya benzer bir görevde, aynı ücretle işe başlatması gerekir; farklı şartlarla yapılan teklif geçerli sayılmayabilir.

Tazminat Miktarının Belirlenmesi

İşe başlatmama tazminatı, işçinin en az dört aylık en çok sekiz aylık ücreti tutarında mahkemece belirlenir; miktar, işçinin kıdemi, feshin ağırlığı ve somut olayın özellikleri dikkate alınarak takdir edilir. Bu tazminat, dava dilekçesinde kesin bir rakam olarak talep edilmez, mahkemenin takdirine bırakılır. Mahkeme tazminat miktarını belirlerken, işçinin kıdemi kadar feshin hangi sebeple yapıldığını da dikkate alır.

Toplu iş sözleşmesiyle bu oranlar işçinin lehine artırılabilir. Tazminat, işçinin son brüt ücreti ile diğer para ile ölçülebilir menfaatleri esas alınarak hesaplanır. İşveren ile işçi arasında bu miktara ilişkin ayrıca bir anlaşma yapılması da mümkündür.

Boşta Geçen Süre Ücreti ile İlişkisi

İşe başlatmama tazminatından ayrı olarak, işçi karar kesinleşinceye kadar boşta geçen süre için en çok dört aya kadar ücret ve diğer haklarına da hak kazanır; bu iki alacak birbirinden bağımsız olarak talep edilir. Bu iki alacak birlikte talep edilebilir ve icra takibine konu edilebilir.

İşverenin işçinin başvurusuna rağmen suskun kalması veya işbaşı yaptırmaması, tazminat yükümlülüğünü doğurmakla kalmaz, ayrıca iş sözleşmesinin bu tarih itibariyle feshedilmiş sayılmasına da yol açar. İşverenin işe başlatmama iradesini açıkça ortaya koyması, tazminat yükümlülüğünün doğması için yeterli kabul edilir.

On İş Günü Başvuru, Bir Ay İşe Başlatma ve Emredici Sınır

4857 sayılı Kanun m.21 süreçte iki süre belirler. İşçi, kesinleşen mahkeme veya özel hakem kararının tebliğinden itibaren on iş günü içinde işe başlamak için işverene başvurmak zorundadır; bu süre içinde başvurmazsa işverence yapılmış olan fesih geçerli bir fesih sayılır ve işveren sadece bunun hukuki sonuçları ile sorumlu olur. Başvuru üzerine işveren işçiyi bir ay içinde işe başlatmak zorundadır.

İşe başlatmama tazminatı, işverenin bu bir aylık süre içinde işçiyi işe başlatmaması hâlinde doğar ve miktarı en az dört, en çok sekiz aylık ücret tutarındadır. Mahkeme veya özel hakem, feshin geçersizliğine karar verirken bu tazminat miktarını da belirler. Ayrıca kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığı süre için işçiye en çok dört aya kadar doğmuş bulunan ücret ve diğer hakları ödenir. 12/10/2017 tarihli ve 7036 sayılı Kanunla eklenen fıkra uyarınca bu kalemler dava tarihindeki ücret esas alınarak parasal olarak belirlenir.

Aynı Kanunla eklenen bir başka fıkra arabuluculuk aşamasını düzenler: taraflar işçinin işe başlatılması konusunda anlaşırlarsa işe başlatma tarihini, çalıştırılmadığı süreye ilişkin ücret ve diğer hakların parasal miktarını ve işe başlatılmama hâlindeki tazminatın parasal miktarını belirlemek zorundadır; aksi hâlde anlaşma sağlanamamış sayılır. Maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkra hükümleri ise sözleşmelerle hiçbir suretle değiştirilemez; aksi yöndeki sözleşme hükümleri geçersizdir.

Sıkça Sorulan Sorular

İşçi işe iade kararından sonra ne yapmalıdır?

Kesinleşen kararı on işgünü içinde işverene başvurarak işbaşı yapmak istediğini bildirmelidir.

Tazminat miktarı sabit midir?

Hayır, mahkeme dört ile sekiz aylık ücret aralığında somut olaya göre takdir eder.

Boşta geçen süre ücreti ayrıca ödenir mi?

Evet, işe başlatmama tazminatından bağımsız olarak en çok dört aya kadar boşta geçen süre ücreti ödenir.

İşe iade kararından sonra işçi ne kadar sürede başvurmalıdır?

4857 sayılı Kanun m.21 uyarınca işçi, kesinleşen kararın tebliğinden itibaren on iş günü içinde işe başlamak için işverene başvurmak zorundadır. Başvurmazsa fesih geçerli sayılır. Başvuru üzerine işveren işçiyi bir ay içinde işe başlatmak zorundadır.