Hak Yönetim Bilgilerinin Kaldırılması ve İçerik Çıkarma Usulü

Hak Yönetim Bilgisi Nedir

5846 sayılı Kanunun Ek 4'üncü maddesi, eser ve eser sahibi ile eser üzerindeki haklardan herhangi birinin sahibine, kullanım süresi ve şartlarına ilişkin olarak eser nüshaları üzerinde bulunan veya eserin topluma sunulması sırasında görülen bilgilerin ve bu bilgileri temsil eden sayı ya da kodların yetkisiz olarak ortadan kaldırılamayacağını ve değiştirilemeyeceğini düzenler.

Bu koruma yalnızca eserlerle sınırlı değildir; aynı hükümler fonogramlar ve fonogramlarda tespit edilmiş icralar bakımından da uygulanır. Böylece bir müzik eserinin dijital nüshasındaki hak sahipliği meta verisinin kaldırılması da kanun kapsamında yasaklanmış olur.

Bilgileri Kaldırılmış Nüshaların Dolaşımına Getirilen Yasak

Üzerindeki hak yönetim bilgileri veya kodları yetkisiz olarak değiştirilen ya da kaldırılan eserlerin asılları veya kopyaları dağıtılamaz, dağıtılmak üzere ithal edilemez, yayınlanamaz veya topluma iletilemez. Bu yasak, ihlalin kaynağındaki kişi kadar sonraki dağıtım zincirindeki kişileri de sorumlu tutabilir.

Düzenlemenin amacı, eser üzerindeki hak sahipliğini gösteren dijital izlerin silinerek eserin sahipsiz gibi gösterilmesinin ve böylece izinsiz kullanımın kolaylaştırılmasının önüne geçmektir. Bu fiiller FSEK'in ilgili ceza ve tazminat hükümleri çerçevesinde sorumluluk doğurur.

İnternet Ortamında İçerik Çıkarma Prosedürü

Ek 4'üncü maddenin üçüncü fıkrası, dijital iletim dahil olmak üzere servis ve içerik sağlayıcılar aracılığıyla gerçekleşen hak ihlallerinde izlenecek yolu düzenler. Hakkı ihlal edilen kişi önce bilgi içerik sağlayıcısına başvurarak üç gün içinde ihlalin durdurulmasını ister; ihlal devam ederse Cumhuriyet savcılığına başvurulur.

Savcının talebi üzerine servis sağlayıcıdan, ihlale devam eden içerik sağlayıcıya sunulan hizmetin üç gün içinde durdurulması istenir; ihlalin sona ermesi halinde hizmet yeniden sağlanır. Servis sağlayıcılar, içerik sağlayıcılarının listesini düzenli olarak Bakanlığa bildirmekle yükümlüdür.

Fonogramlar ve Servis Sağlayıcıların Bildirim Yükümlülüğü

Hak yönetim bilgilerine ilişkin koruma yalnız eserlerle sınırlı değildir. FSEK Ek m.4'ün ikinci fıkrası, birinci fıkra hükümlerinin fonogramlar ve fonogramlarda tespit edilmiş icralar bakımından da uygulanacağını açıkça belirtir. Bu nedenle bir müzik kaydının üstündeki hak sahipliği bilgisinin silinmesi de aynı yasağın kapsamına girer.

İçerikten çıkarma usulünde süreler kısadır. Hakları haleldar olan gerçek veya tüzel kişi öncelikle bilgi içerik sağlayıcısına başvurarak üç gün içinde ihlalin durdurulmasını ister. İhlal devam ederse Cumhuriyet savcısına yapılan başvuru üzerine, üç gün içinde servis sağlayıcıdan ihlale devam eden bilgi içerik sağlayıcısına verilen hizmetin durdurulması istenir. İhlalin durdurulması hâlinde bilgi içerik sağlayıcısına yeniden servis sağlanır; yaptırım kalıcı değil, ihlalin sürmesine bağlıdır.

Aynı fıkra servis sağlayıcılara süreklilik taşıyan bir yükümlülük de getirir: bilgi içerik sağlayıcılarının isimlerini gösterir listeyi her ayın ilk iş günü Bakanlığa bildirmek zorundadırlar. Servis sağlayıcılar ile bilgi içerik sağlayıcıları, Bakanlıkça istendiği takdirde her türlü bilgi ve belgeyi vermekle yükümlüdür. Maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlık tarafından çıkarılacak bir yönetmelikle belirlenir.

Sıkça Sorulan Sorular

Hak yönetim bilgisi neyi ifade eder

Eser üzerindeki hak sahipliğini, kullanım süre ve şartlarını gösteren yazı, sayı veya kod niteliğindeki her türlü bilgiyi ifade eder ve Ek m.4 kapsamında korunur.

İçerik çıkarma talebi doğrudan mahkemeye mi yapılır

Hayır, önce içerik sağlayıcıya başvurulur; ihlal devam ederse Cumhuriyet savcılığı aracılığıyla servis sağlayıcıdan hizmetin durdurulması istenir.

Servis sağlayıcılarının bu süreçte yükümlülüğü var mıdır

Evet, servis sağlayıcılar içerik sağlayıcılarının listesini düzenli aralıklarla Bakanlığa bildirmek ve istenen bilgi ile belgeleri sunmakla yükümlüdür.

İhlal durdurulursa erişim yeniden sağlanır mı

Evet. FSEK Ek m.4 uyarınca hizmetin durdurulması kalıcı bir yaptırım değildir; ihlalin durdurulması hâlinde bilgi içerik sağlayıcısına yeniden servis sağlanır. Tedbirin amacı içeriği kalıcı olarak kapatmak değil, süregelen ihlali sona erdirmektir.