Belirli Süreli İş Sözleşmesinde Zincirleme Yasağı

Belirli Süreli Sözleşmenin Şartları

Belirli süreli iş sözleşmesi; belirli bir sürenin geçmesiyle, belirli bir işin tamamlanmasıyla veya belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif koşullara bağlı olarak yapılan sözleşmedir. Bu şartlar olmaksızın salt tarafların isteğiyle belirli süreli sözleşme yapılamaz. Belirli süreli sözleşme yapılırken tarafların bu konudaki iradesi açık ve tereddütsüz olarak ortaya konulmalıdır.

Objektif esaslı sebep; mevsimlik işler, belirli bir proje süresi, geçici artan iş hacmi gibi durumlarda mevcut olabilir. Sürekli nitelikte işler için belirli süreli sözleşme yapılması kural olarak mümkün değildir. Üst üste yapılan sözleşmeler arasındaki zaman aralığı kısa oldukça, zincirleme sözleşme ihtimali daha güçlü kabul edilir.

Zincirleme Sözleşme Yasağı

Belirli süreli iş sözleşmesi, esaslı bir neden olmaksızın birden fazla üst üste (zincirleme) yapılamaz; aksi halde iş sözleşmesi başlangıçtan itibaren belirsiz süreli sözleşme sayılır. Bu kural, işçinin belirsiz süreli sözleşmenin sağladığı iş güvencesinden yoksun bırakılmasını önlemeyi amaçlar. Mahkemeler bu değerlendirmeyi yaparken işin niteliğini, sözleşmelerin sayısını ve toplam süresini birlikte incelemektedir.

Yargıtay, esaslı sebebin her yenilemede yeniden var olması gerektiğini, sırf aynı işin devam etmesi nedeniyle yapılan yenilemelerin zincirleme sözleşme sayılacağını kabul etmektedir. Bu durumda işçi ayrıca, belirli süreli sözleşmenin sona erme tarihini beklemeksizin doğrudan iş güvencesi hükümlerinden yararlanabilir.

Belirsiz Süreliye Dönüşmenin Sonuçları

Sözleşmenin belirsiz süreli sayılması halinde işçi, iş güvencesi hükümlerinden, ihbar ve kıdem tazminatından ve diğer belirsiz süreli sözleşmeye özgü haklardan yararlanma imkanına kavuşur. İspat yükümlülüğünün yerine getirilememesi halinde mahkeme, işçinin lehine yorum ilkesini uygulayarak sözleşmeyi belirsiz süreli kabul eder.

İşveren, sözleşmenin belirli süreli olduğunu ve objektif esaslı sebebe dayandığını ispatla yükümlüdür; bu ispat yapılamazsa mahkeme sözleşmeyi belirsiz süreli olarak kabul eder ve buna göre sonuç doğurur. Bu sonuç, işçinin kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı talep edebilme imkanını da doğrudan etkiler.

Sıkça Sorulan Sorular

Her belirli süreli sözleşme yenilenebilir mi?

Hayır, yenileme ancak objektif esaslı bir sebebin devam etmesi halinde mümkündür; aksi halde sözleşme belirsiz süreli sayılır.

İspat yükü kime aittir?

Sözleşmenin belirli süreli olduğunu ve esaslı sebebe dayandığını ispat yükü işverene aittir.

Belirsiz süreliye dönüşen sözleşmenin sonucu nedir?

İşçi iş güvencesi, ihbar ve kıdem tazminatı gibi belirsiz süreli sözleşmeye özgü haklardan yararlanır.