6102 sayılı TTK m. 1446 uyarınca sigorta ettiren, rizikonun gerçekleştiğini öğrenince durumu gecikmeksizin sigortacıya bildirir. Bildirimin hiç yapılmaması veya geç yapılması ödenecek tazminatta ya da bedelde artışa neden olmuşsa, kusurun ağırlığına göre tazminattan indirim yoluna gidilir; sigortacı rizikoyu fiilen daha önce öğrenmişse bu indirimden yararlanamaz.
Yükümlülük sigorta ettirendedir; sigortalı ve lehtar da menfaati ölçüsünde bildirimde bulunabilir. Vekil aracılığıyla bildirim de geçerlidir.
Bildirim şekle bağlı değildir; ancak ispat kolaylığı için yazılı, kayıtlı elektronik posta veya çağrı merkezi kayıt numaralı bildirim tercih edilmelidir.
Rizikonun gerçekleştiğini öğrenme anı, olayın niteliğine göre değişir; sigortalının fiilen bilgi sahibi olduğu an esastır.
Kanun sabit bir gün sayısı vermez; ölçü, olayın niteliğine göre makul ilk fırsattır. Poliçelerde beş iş günü gibi süreler öngörülebilir, ancak bu süreler kanuni indirim rejimini değiştirmez.
Ağır yaralanma, hastanede bulunma veya afet gibi hâllerde makul süre, mağdurun fiilî durumuna göre değerlendirilir.
Poliçedeki kısa sürelerin kanuni rejimi ağırlaştırması mümkün değildir; sigortalı aleyhine hükümler geçersizdir.
Geç bildirim tek başına tazminat hakkını düşürmez; yaptırım, ancak gecikme ödenecek tutarda artışa yol açmışsa ve kusur ağırlığına göre uygulanan indirimdir.
Sigortacı, gecikme ile artan zarar arasındaki nedensellik bağını ispat etmelidir; soyut gecikme iddiası indirim için yeterli değildir.
Bildirim yükümlülüğünün ihlali, sigortacının ödemeyi tümüyle reddetmesine kural olarak dayanak oluşturmaz.
Sigortacı rizikonun gerçekleştiğini daha önce fiilen öğrenmişse indirim hükmünden yararlanamaz.
Basında yer alan büyük çaplı olaylar, kolluk bildirimleri veya sigortacının kendi kayıtlarına düşen bilgiler bu kapsamda değerlendirilir.
Sigortacının fiilen öğrendiği hâller, kayıtlar ve yazışmalarla ispatlanabilir.
Bildirim üzerine sigortacı eksper görevlendirir ve belge talep eder; sigorta ettiren zararı azaltıcı önlemleri almak ve delilleri korumakla yükümlüdür.
Belgelerin tamamlanmasından sonra TTK m. 1427'deki muacceliyet süreleri işler: kural olarak 45 gün, can sigortalarında 15 gün.
Zararı azaltma masrafları, zarar gerçekleşmese dahi sigortacıdan istenebilir.
Süreç boyunca tüm tebliğ ve başvuru tarihlerinin tek bir takvimde izlenmesi, hak kaybını önleyen en basit tedbirdir.
Benzer uyuşmazlıklardaki güncel içtihat çizgisinin takip edilmesi, talep ve savunmanın güncel tutulmasını sağlar.
Sigorta ettiren, zararın artmasını önleyecek makul önlemleri almakla yükümlüdür; bu önlemlerin masrafı kural olarak sigortacıya aittir.
Delil koruma da önemlidir: hasarlı parçaların atılmaması, olay yerinin fotoğraflanması ve tanık bilgilerinin kaydedilmesi sonraki tartışmaları önler.
Onarıma, sigortacının incelemesi tamamlanmadan başlanmamalıdır; aksi hâlde hasarın kapsamı ispatlanamaz hâle gelir.
İhbar dosyasında bildirim tarihini gösteren kayıt, olay tutanağı, fotoğraflar, faturalar ve eksper yazışmaları bir arada tutulmalıdır; bildirimin ne zaman ve hangi kanalla yapıldığı gösterilemezse gecikme tartışmasında sigortalı zorlanır.
Zararı azaltmak için yapılan masraflar, asıl hasar tutarından ayrı bir kalem olarak faturalarıyla gösterilmelidir; bu ayrım yapılmazsa önleme giderleri hasar hesabının içinde kaybolabilir.
Sigortacının geç bildirim yüzünden zararın arttığı savunmasına karşı, hasarın ilk günkü durumunu gösteren fotoğraf ve tespitler ile ekspertiz tarihi önceden hazırlanmalıdır.
Uyuşmazlığın sulh yoluyla çözülmesi de her aşamada mümkündür; sulh görüşmelerinde teklif edilen tutarın hesap raporuyla karşılaştırılması sağlıklı karar vermeyi kolaylaştırır. İhbar yükümlülüğünün pratikte gündeme geldiği alanlardan biri de yangın, su baskını veya hırsızlık sonrası yapılan işyeri sigortası hasarı bildirimidir. Hasarın ihbarı ve ödeme sürecine ilişkin bu esasların ev ve eşya hasarlarındaki uygulaması konut sigortası hasarı başlığında ayrıca açıklanmıştır.
Kanun sabit süre öngörmez; "gecikmeksizin" yani makul ilk fırsatta bildirilmelidir. Poliçedeki süreler yol göstericidir.
Yalnız gecikme ödenecek tutarda artışa yol açmışsa ve kusurun ağırlığına göre indirim yapılır; hak tümüyle düşmez.
Rizikoyu daha önce fiilen öğrenmişse indirim hükmünden yararlanamaz.
Şekil şartı yoktur; ispat için yazılı, KEP veya kayıt numaralı çağrı merkezi bildirimi tercih edilmelidir.
Belgeler tamamlanınca araştırma bitiminde; her hâlde ihbardan 45 gün (can sigortalarında 15 gün) sonra muaccel olur.
Tazminat, sigorta başvurusu ve tahkim süreçlerinde hukuki destek için bize ulaşın.