6102 sayılı TTK m. 1409 uyarınca sigortacı, sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan sorumludur ve rizikonun teminat dışında kaldığını ispat yükü sigortacıya aittir. Kasko, zorunlu trafik sigortasından farklı olarak sigortalının kendi aracındaki zararı karşılayan isteğe bağlı bir sigortadır.
Zorunlu trafik sigortası, üçüncü kişilere verilen zararları karşılar ve yaptırılması kanunen zorunludur. Kasko ise sigortalının kendi aracında oluşan zararı karşılar ve isteğe bağlıdır.
Kaza karşı tarafın kusuruyla olmuşsa mağdur, karşı tarafın trafik sigortasına veya kendi kaskosuna başvurabilir; kaskodan alan sigortacı, kusurlu tarafa rücu eder.
Kasko poliçesi, çalınma, yanma ve doğal afet gibi rizikoları da kapsayabilir; teminat listesi poliçede kontrol edilmelidir.
Sigortacı, zararın teminat dışında kaldığını iddia ediyorsa bunu ispatla yükümlüdür; sigortalıdan teminat kapsamını ispat etmesi istenemez.
Bu kural, alkol, ehliyetsizlik ve azami hız gibi istisna iddialarında da geçerlidir: iddia edilen istisnanın varlığı ve zararla illiyet bağı sigortacıca ortaya konmalıdır.
Sigortacının, sigortalının beyanına dayanarak yaptığı indirim ve muafiyet uygulamaları da denetime tabidir.
Uygulamadaki en sık uyuşmazlık, ödenen tutarın hasarı karşılamamasıdır: parça bedelleri, işçilik, orijinal-eşdeğer parça tartışması ve pert (tam hasar) değerlendirmesi öne çıkar.
Tam hasarda araç rayiç değeri ile sovtaj (hurda) bedeli arasındaki fark ödenir; rayiç değerin düşük belirlenmesi itirazın odak noktasıdır.
Onarım sonrası ortaya çıkan gizli hasarlar için ek talep mümkündür; bu hâlde yeni ekspertiz istenir.
Eksik veya hiç ödeme yapılmaması hâlinde sigortalı; Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurabilir veya doğrudan dava açabilir. Tahkim daha hızlı ve düşük maliyetlidir.
Başvuruya poliçe, hasar dosyası, eksper raporu ve karşı görüş niteliğindeki bağımsız değerleme eklenmelidir; tutar farkı somut biçimde gösterilmelidir.
Tahkim başvurusunda poliçe şartlarındaki tahkim kaydı da denetlenmelidir; kayıt yoksa doğrudan dava yolu tercih edilebilir.
TTK m. 1427 uyarınca tazminat, belgelerin sunulmasından sonra araştırma bitince ve her hâlde riziko ihbarından 45 gün sonra muaccel olur; sigortacı muacceliyetle ihtarsız temerrüde düşer.
Temerrüt faizinden kurtulmayı öngören poliçe hükümleri geçersizdir; gecikme hâlinde faiz talebi ayrıca ileri sürülmelidir.
Faiz talebi dava dilekçesinde açıkça belirtilmeli; aksi hâlde hükmedilmez.
Muafiyet oranları, kısmi hasarda uygulanacak parça politikası, ikame araç ve asistans hizmetleri, deprem-sel gibi ek teminatların kapsam içinde olup olmadığı ilk kontrol başlıklarıdır.
Poliçedeki beyanların doğruluğu önemlidir: kullanım şekli, il ve sürücü profili yanlış beyan edilirse sigortacı orantılı indirim veya ret yoluna gidebilir.
Hasar sonrası aracın onarımına, sigortacının değerlendirmesi tamamlanmadan başlanmaması; aksi hâlde hasar tespiti tartışmalı hâle gelir.
Hasar dosyası açılırken kaza tespit tutanağı veya beyan formu, ehliyet ve ruhsat fotokopileri, hasar fotoğrafları ve varsa alkol raporu eksiksiz iletilmelidir; sonradan eklenen belgeler sigortacının araştırmasını uzatır ve ödeme tarihini öteler.
Tahkim veya dava dilekçesinde parça bedeli, işçilik, çekici gideri ve ikame araç talepleri ayrı başlıklarda gösterilmeli; eksik ödenen kalem somutlaştırılmazsa bilirkişi yalnız genel bir değerlendirme yapar.
Sigortacı alkol veya ehliyet istisnasına dayanıyorsa, alkol ölçümünün zamanı ve yöntemi ile kazanın oluş biçimi arasındaki bağ ayrı bir teknik görüşle sorgulanmalıdır.
Sigortacının pert kararıyla birlikte sunduğu rayiç ve sovtaj değerlendirmesi bağımsız bir ekspertizle karşılaştırılmadan kabul edilmemeli; ibraname niteliğindeki belgeler imzalanmadan önce içeriği dikkatle okunmalıdır.
Tarafların çoğu zaman gözden kaçırdığı noktalardan biri kaza tespit tutanağına itiraz başlığıdır. Hasarın kazadan değil aracın çalınmasından kaynaklandığı dosyalarda ise aracın çalınması ve kasko başlığındaki kurallar ayrıca dikkate alınmalıdır.
Trafik sigortası üçüncü kişilere verilen zararı karşılar ve zorunludur; kasko sigortalının kendi aracındaki zararı karşılar ve isteğe bağlıdır.
Teminat dışılığı ispat yükü sigortacıdadır; iddianın ve zararla illiyet bağının ortaya konması gerekir.
Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulabilir veya dava açılabilir; bağımsız değerleme raporu ile fark somutlaştırılmalıdır.
Aracın rayiç değeri ile sovtaj bedeli arasındaki fark ödenir; rayiç değerin doğru belirlenmesi kritiktir.
Evet; tazminat muaccel olunca sigortacı ihtarsız temerrüde düşer, temerrüt faizinden kurtulma kayıtları geçersizdir.
Tazminat, sigorta başvurusu ve tahkim süreçlerinde hukuki destek için bize ulaşın.