Malpraktis davası, hekimin veya sağlık kuruluşunun tıp biliminin gereklerine aykırı teşhis, tedavi veya bakım uygulaması nedeniyle uğranılan zararın tazmini için açılır. Hekim ile hasta arasındaki ilişki kural olarak vekâlet sözleşmesidir ve TBK m. 506 uyarınca hekim, işini sadakat ve özenle yürütmekle yükümlüdür; özen ölçüsü, benzer alanda basiretli bir vekilin göstermesi gereken davranıştır.
Malpraktis; teşhisin hatalı konulması, tedavinin standartlara aykırı uygulanması, ameliyatta yabancı cisim unutulması, yanlış taraf cerrahisi ve takip kusurları gibi tıp biliminin kabul ettiği kurallardan sapmayı ifade eder.
Komplikasyon ise her türlü özene rağmen ortaya çıkabilen, tıbben öngörülebilir ancak önlenemeyebilir istenmeyen sonuçtur. Ayrım kritiktir: komplikasyon kural olarak sorumluluk doğurmaz; ancak komplikasyon yönetimindeki gecikme ve hatalar yeniden malpraktise dönüşebilir. Aydınlatma yapılmamışsa, komplikasyondan da sorumluluk gündeme gelebilir.
Sorumluluğun kaynağı yalnız icrai hatalar değildir; gerekli tetkikin istenmemesi, konsültasyondan kaçınılması ve sevk zincirinin işletilmemesi gibi ihmaller de malpraktis oluşturur.
Serbest hekim ve özel sağlık kuruluşuyla ilişki kural olarak vekâlet sözleşmesine dayanır: 6098 sayılı TBK m. 502 vd. uygulanır ve m. 506 uyarınca vekil, üstlendiği işi vekâlet verenin haklı menfaatlerini gözeterek sadakat ve özenle yürütür.
Hekim sonucu değil, özenli çalışmayı taahhüt eder; en hafif kusur dahi sorumluluk doğurur. Estetik müdahaleler gibi sonuç taahhüdü içeren işlemlerde ise eser sözleşmesi nitelendirmesi gündeme gelir ve sorumluluk ağırlaşır.
Kamu hastanelerinde ise sözleşme değil, idare hukuku ilkeleri uygulanır; sorumluluk hizmet kusuru üzerinden kurulur.
Özel hastane ve serbest hekime karşı dava adli yargıda açılır; hizmet tüketici işlemi sayıldığından görevli mahkeme kural olarak tüketici mahkemesidir.
Devlet hastanesi ve kamu sağlık kuruluşlarındaki zararlarda ise husumet idareye yöneltilir: 657 sayılı Kanun m. 13 uyarınca kamu görevlisi personel aleyhine değil, ilgili kurum aleyhine dava açılır ve uyuşmazlık idari yargıda tam yargı davasıyla görülür.
Davacı; tıbbi uygulama hatasını, zararı ve aradaki illiyet bağını ispatlamalıdır. Hasta dosyası, epikriz, ameliyat notları, görüntüleme kayıtları ve rıza formları temel delillerdir.
Kusurun tespiti teknik bilgi gerektirdiğinden HMK m. 266 uyarınca bilirkişi incelemesi zorunlu hâle gelir; üniversitelerin ilgili anabilim dallarından ve Adli Tıp Kurumundan rapor alınır.
Raporlar arasında çelişki varsa giderilmeden hüküm kurulamaz; taraf itirazlarıyla dosya, üst kurul incelemesine gönderilebilir.
Maddi tazminat; tedavi giderleri, çalışma gücü kaybı, ekonomik geleceğin sarsılması ve ölüm hâlinde destekten yoksun kalma zararlarını kapsar.
Manevi tazminat; hastanın ve ölüm hâlinde yakınlarının duyduğu elem ve ıstırabın karşılığıdır. Aydınlatılmamış müdahale, başlı başına manevi tazminat sebebi olabilir.
İlk adım, tüm tıbbi kayıtların eksiksiz toplanmasıdır; hasta, dosyasını ve kayıtlarını inceleyip suret alma hakkına sahiptir. Kayıtlar dava öncesinde delil tespitiyle de güvence altına alınabilir.
Kamu hastanesine karşı tam yargı davasından önce İYUK m. 13 uyarınca idareye başvuru gerekir: zararın öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde eylemden itibaren beş yıl içinde başvurulmalıdır.
Özel sağlık kuruluşlarına karşı istemler sözleşmeye dayalı zamanaşımına tabidir; sürelerin kaçırılmaması için nitelendirmenin erken yapılması gerekir.
Özel hastane ve serbest hekime karşı adli yargıda; devlet hastanesindeki zararlarda 657 m. 13 gereği hekime değil idareye karşı idari yargıda açılır.
Kural olarak hayır; ancak komplikasyon riski aydınlatılmamışsa veya komplikasyonun yönetiminde kusur varsa sorumluluk doğar.
Basiretli bir vekilin özeni ölçü alınır; hekim en hafif kusurundan dahi sorumludur.
Hasta dosyası, epikriz, ameliyat ve hemşire notları, görüntüleme kayıtları, rıza formları; kusur bilirkişi incelemesiyle saptanır.
Tedavi giderleri, iş gücü kaybı, ekonomik geleceğin sarsılması, destekten yoksun kalma ve manevi tazminat istenebilir.
Malpraktis, hasta hakları ve tazminat süreçlerinde destek için bize ulaşın.