Kıymet Takdirine İtiraz (Şikayet)

Şikayet Hakkı Kimlere Aittir

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.128/a uyarınca kıymet takdiri raporunun tebliği edildiği ilgililer, raporun tebliğinden itibaren yedi gün içinde raporu düzenleten icra dairesinin bulunduğu yerdeki icra mahkemesinde şikayette bulunabilir. İlgililer arasında borçlu, haciz koydurmuş alacaklılar ve ipotekli alacaklılar sayılabilir ve her biri kendi menfaati doğrultusunda başvurabilir.

Şikayet tarihinden itibaren yedi gün içinde gerekli masraf ve ücretin mahkeme veznesine yatırılması halinde yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılabilir, aksi halde başka bir işleme gerek olmaksızın şikayet kesin olarak reddedilir. Bu düzenleme, ciddiyetsiz başvuruların önüne geçmeyi amaçlar ve sürecin gereksiz uzamasını önler. Bu süre ve masraf şartları, şikayetin ciddiyetle ve gerekçeli şekilde yapılmasını teşvik eder. Bu kurallar, kıymet takdiri sürecinin keyfilikten uzak ve denetlenebilir olmasını amaçlar.

Yeni Kıymet Takdiri Talep Edilebilecek Haller

Kesinleşen kıymet takdirinin yapıldığı tarihten itibaren iki yıl geçmedikçe yeniden kıymet takdiri istenemez. Bu süre sınırlaması, satış sürecinin gereksiz yere uzamasını önlemek amacı taşır ve alacaklının makul sürede tahsilat yapmasına imkân tanır.

Ancak doğal afetler veya imar durumundaki çok önemli değişiklikler gibi benzer hallerde, iki yıllık süre dolmamış olsa dahi yeniden kıymet takdiri istenebilir. Bu istisna, malın değerini önemli ölçüde etkileyen olağandışı durumları kapsar ve tarafların gerçek değeri yansıtan bir sonuca ulaşmasını sağlar. Bu istisnalar, taşınmazın gerçek değerini yansıtmayan bir raporun satış sürecine esas alınmasını önler. Bu istisnalar, somut olayın özelliklerine göre icra mahkemesince değerlendirilir.

Yetkisiz Mahkemeye Başvuru ve Kararın Niteliği

Kıymet takdirine ilişkin şikayet yetkisiz icra mahkemesine yapılırsa, icra mahkemesi evrak üzerinde inceleme yaparak başvuru tarihinden itibaren en geç on gün içinde yetkisizlik kararı verir ve dosyayı resen yetkili icra mahkemesine gönderir. Bu düzenleme, başvurucunun süre kaybetmesini önlemeyi amaçlar ve hak kaybını engeller.

Bu madde gereğince icra mahkemesinin verdiği kararlar kesindir, yani kıymet takdirine ilişkin şikayet sonucunda verilen karara karşı ayrıca istinaf veya temyiz yoluna gidilemez. Bu nedenle şikayet dilekçesinin ilk aşamada eksiksiz hazırlanması büyük önem taşır. Bu nedenle şikayet dilekçesinin ilk aşamada teknik ve hukuki açıdan eksiksiz hazırlanması önemlidir. Bu özen, şikayetin baştan itibaren başarılı sonuçlanma ihtimalini artırır.

Yeniden Kıymet Takdiri İstenebilmesinin Şartları

İcra ve İflas Kanunu'nun 128/a maddesi, kıymet takdirinin tebliğ edildiği ilgililere raporun tebliğinden itibaren yedi gün içinde, raporu düzenleten icra dairesinin bulunduğu yerdeki icra mahkemesinde şikâyette bulunma imkânı tanır. Şikâyet tarihinden itibaren yedi gün içinde gerekli masraf ve ücretin mahkeme veznesine yatırılması hâlinde yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılabilir; aksi hâlde başka bir işleme gerek olmaksızın şikâyet kesin olarak reddedilir.

Kesinleşen kıymet takdiri belirli bir süre bağlayıcıdır. 12/2/2004 tarihli ve 5092 sayılı Kanunla değiştirilen hükme göre kesinleşen kıymet takdirinin yapıldığı tarihten itibaren iki yıl geçmedikçe yeniden kıymet takdiri istenemez. Bu kuralın istisnası dar tutulmuştur: doğal afetler ve imar durumundaki çok önemli değişiklikler meydana getiren benzer hâllerde iki yıl dolmadan da yeniden kıymet takdiri istenebilir.

Yetki ve kanun yolu bakımından da özel hükümler vardır. Kıymet takdirine ilişkin şikâyet yetkisiz icra mahkemesine yapılırsa, mahkeme evrak üzerinde inceleme yaparak başvuru tarihinden itibaren en geç on gün içinde yetkisizlik kararı verir ve masrafını gider avansından karşılamak suretiyle dosyayı resen yetkili icra mahkemesine gönderir. Maddenin son fıkrası ise nettir: bu madde gereğince icra mahkemesinin verdiği kararlar kesindir. Ayrıca 128. madde uyarınca, taşınmazın önceden takdir edilen kıymetini etkileyen mükellefiyetlerin ortaya çıkması hâlinde icra dairesi satışa esas olmak üzere kıymeti yeniden takdir ettirir. Sürenin hangi güne denk geldiğini tebligat tarihinden itibaren saymak için hukuki süre hesaplama aracını kullanabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Kıymet takdirine itiraz süresi ne kadardır?

Raporun tebliğinden itibaren yedi gündür.

İtiraz üzerine yeni bilirkişi incelemesi her zaman yapılır mı?

Hayır, şikayet tarihinden itibaren yedi gün içinde masraf ve ücret yatırılmazsa şikayet kesin olarak reddedilir.

Kesinleşen kıymet takdirinden sonra tekrar takdir istenebilir mi?

Kural olarak iki yıl geçmedikçe istenemez, doğal afet veya önemli imar değişikliği gibi istisnai hallerde bu süre beklenmeden talep edilebilir.

Kesinleşen kıymet takdirinden sonra yeniden değerleme istenebilir mi?

İcra ve İflas Kanunu'nun 128/a maddesine göre kesinleşen kıymet takdirinin yapıldığı tarihten itibaren iki yıl geçmedikçe yeniden kıymet takdiri istenemez. Bu sürenin istisnası, doğal afetler ve imar durumunda çok önemli değişiklikler meydana getiren benzer hâllerdir. Ayrıca 128. madde uyarınca taşınmazın kıymetini etkileyen mükellefiyetlerin sonradan ortaya çıkması hâlinde icra dairesi kıymeti yeniden takdir ettirir.