Kiralık Evde Yangın Zararını Kim Öder?

Kiracı Yangından Ne Zaman Sorumludur?

Kiracı, kiralananı sözleşmeye uygun olarak özenle kullanmakla yükümlüdür (6098 sayılı TBK m.316/1). Ocakta unutulan tencere, gözetimsiz bırakılan ısıtıcı veya söndürülmeden atılan sigara gibi özensiz kullanımdan doğan yangınlar bu yükümlülüğün ihlali niteliğindedir.

Borç gereği gibi ifa edilmezse borçlu, kendisine hiçbir kusurun yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe alacaklının zararını gidermekle yükümlüdür (TBK m.112). Bu kural ispat yükünü kiracıya yükler: kiralanan yanmışsa kiracı, yangının kendi kusurundan kaynaklanmadığını göstermek zorundadır.

Kiracı, birlikte yaşadığı kişilerin veya yanında çalışanlar gibi yardımcılarının kiraya verene verdiği zarardan da sorumludur (TBK m.116/1). Buna karşılık sözleşmeye uygun kullanım nedeniyle oluşan olağan eskime ve bozulmalardan sorumlu tutulamaz (TBK m.334/1).

Yangın Tesisattan Çıkarsa Kiraya Veren Sorumlu mu?

Evet. Kiraya veren, kiralananı sözleşmede amaçlanan kullanıma elverişli durumda teslim etmek ve sözleşme süresince bu durumda bulundurmakla yükümlüdür; bu hüküm konut kiralarında kiracı aleyhine değiştirilemez (TBK m.301). Eskimiş elektrik tesisatı, bakımsız baca veya arızalı kombi gibi kiralanana ait bir ayıp yangına yol açmışsa sorumluluk kiraya verene aittir.

Kiralanan sonradan ayıplı duruma gelirse kiracı, ayıbın giderilmesini, kira bedelinden ayıpla orantılı indirim yapılmasını ya da zararının giderilmesini isteyebilir; önemli ayıpta sözleşmeyi feshetme hakkı da saklıdır (TBK m.305). Ayıp uygun sürede giderilmezse kiracı onu kiraya veren hesabına gidertebilir ve masrafı kiradan düşebilir (TBK m.306/1).

Kira indirimi, ayıbın kiraya verence öğrenilmesinden giderilmesine kadar geçen süre için istenebilir (TBK m.307). Ayıp kiralananın kullanımını ortadan kaldırıyorsa ve verilen sürede giderilmezse kiracı sözleşmeyi feshedebilir (TBK m.306/2). Bu haklar kiralananın sonradan ayıplı hâle gelmesi yazısında ayrıntılı anlatılmıştır.

Önceden Fark Edilen Arıza Bildirilmezse Ne Olur?

Kiracı, kendisinin gidermekle yükümlü olmadığı ayıpları kiraya verene gecikmeksizin bildirmekle yükümlüdür; bildirmezse bundan doğan zarardan sorumlu olur (TBK m.318). Prizden kıvılcım çıktığını, sigortanın sık attığını veya kablolarda yanık kokusu olduğunu fark edip susan kiracı, sonradan çıkan yangında sorumluluğu paylaşmak zorunda kalabilir.

Bildirimin yazılı ve tarihli yapılması, örneğin mesajla fotoğraf göndererek ya da noter aracılığıyla bildirimde bulunularak belgelendirilmesi önemlidir. Bildirime rağmen kiraya veren onarım yapmamışsa, yangından doğan zarar bakımından kiracının konumu güçlenir.

Aynı kural kiraya veren için de pratik bir uyarıdır: tesisatla ilgili şikâyetleri dikkate almayan kiraya veren, sözleşme süresince kiralananı kullanıma elverişli bulundurma borcunu ihlal etmiş sayılabilir (TBK m.301).

Komşulara Sıçrayan Yangında Kim Sorumlu Olur?

Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür (TBK m.49/1). Yangın kiracının kusuruyla çıkıp komşu dairelere veya ortak alanlara sıçramışsa, zarar gören komşular doğrudan kiracıya başvurabilir.

Kat mülkiyetine tabi binalarda her kat maliki, anagayrimenkule ve diğer bağımsız bölümlere kusuruyla verdiği zarardan diğer kat maliklerine karşı sorumludur (634 sayılı KMK m.19/3). Kat maliklerinin borçlarına ilişkin hükümler kiracılara da uygulanır (KMK m.18/2).

Komşuya sirayet eden yangınlarda sorumluluğun ve zarar kalemlerinin nasıl belirlendiği yangının komşuya sirayeti yazısında ayrıca ele alınmıştır. Kira ve kat mülkiyeti uyuşmazlıklarında dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (6325 sayılı Kanun m.18/B).

Sigorta Öderse Kiracıya Rücu Edilir mi?

Kiralananla ilgili zorunlu sigorta, vergi ve benzeri yükümlülüklere, aksi kararlaştırılmamışsa kiraya veren katlanır (TBK m.302). Kiraya verenin ayrıca yaptırdığı bir konut sigortası yangın zararını karşılamışsa sigortacı, ödediği tutar kadar sigortalının yerine geçer ve zarardan sorumlu olanlara karşı dava hakkını kullanır (6102 sayılı TTK m.1481/1).

Bu nedenle yangın kiracının kusurundan doğmuşsa sigortanın ödeme yapması kiracıyı kendiliğinden sorumluluktan kurtarmaz; sigortacı ödediği tutarı kusurlu kiracıdan rücuen isteyebilir. Kiracının kendi eşyaları ise kiraya verenin poliçesinin kapsamında olmayabilir; poliçe teminatlarının ayrıca incelenmesi gerekir.

Yangından hemen sonra itfaiye raporu ve fotoğraflar alınmalı, gerekirse zarar ve sebebin bilirkişi eliyle saptanması için delil tespiti istenmelidir (6100 sayılı HMK m.400). Kiracının sözleşme sonunda kanuni sorumluluğu dışında ayrıca tazminat ödeyeceğine ilişkin önceden verilmiş taahhütler ise geçersizdir (TBK m.334/2).

Sıkça Sorulan Sorular

Kiralık evde yangın çıkarsa zararı kiracı mı öder?

Yangın kiracının özensiz kullanımından doğduysa evet; kiracı kusursuz olduğunu ispat etmedikçe sorumludur (TBK m.112, m.316).

Yangın elektrik tesisatından çıktıysa kim sorumlu?

Tesisattaki ayıptan doğan yangında kiraya veren sorumludur; kiralananı kullanıma elverişli bulundurmak onun borcudur (TBK m.301, m.305).

Yangından sonra evde oturamıyorsam kira ödemeye devam eder miyim?

Ayıp kiraya verenden kaynaklanıyorsa ayıpla orantılı kira indirimi isteyebilir, kullanım imkânsızsa ve süre içinde giderilmezse sözleşmeyi feshedebilirsiniz (TBK m.306, m.307).

Arızayı ev sahibine bildirmezsem ne olur?

Gidermekle yükümlü olmadığınız ayıbı gecikmeksizin bildirmezseniz bundan doğan zarardan sorumlu olursunuz (TBK m.318).

Komşunun dairesine zarar verdiysem ne olur?

Kusurla verilen zararı giderme yükümlülüğü doğar ve komşu doğrudan size başvurabilir (TBK m.49/1, KMK m.19/3).

Ev sahibinin sigortası ödedi, benden ayrıca istenebilir mi?

Yangın sizin kusurunuzdan doğduysa sigortacı ödediği tutar kadar ev sahibinin yerine geçip size rücu edebilir (TTK m.1481/1).

Yangın sonrası hasar nasıl belgelenir?

İtfaiye raporu ve fotoğrafların yanında, delil tespiti istenerek zarar ve sebebi bilirkişiye saptatılabilir (HMK m.400).