Aracın Çalınması ve Kasko

Çalınma Kasko Teminatına Girer mi, İspat Kimde?

TTK m.1409/1 uyarınca sigortacı, sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan sorumludur. Kasko poliçelerinde aracın çalınması kural olarak teminat kapsamındadır; hangi hâllerin kapsam dışında kaldığı poliçe ve genel şartlardan kontrol edilmelidir.

TTK m.1409/2 uyarınca sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin teminat dışında kaldığını ispat yükü sigortacıya aittir. Sigortalı, çalınma olayını ve zararını ortaya koyar; sigortacı ise ödeme yapmayacaksa istisnanın varlığını kanıtlamak zorundadır.

TTK m.1461/1 uyarınca sigortacının sorumluluğu sigorta bedeli ile sınırlıdır ve sigortacı uğranılan zarardan fazlasını ödemez. Çalınan araç için ödenecek tutar, kural olarak aracın çalınma tarihindeki piyasa değeri esas alınarak belirlenir; aracın poliçede düşük değerle sigortalanmış olması hâlinde TTK m.1462 uyarınca eksik sigorta oranında indirim gündeme gelebilir.

Araç Çalınınca Sigortaya Ne Zaman Bildirilmeli?

TTK m.1446/1 uyarınca sigorta ettiren, rizikonun gerçekleştiğini öğrenince durumu gecikmeksizin sigortacıya bildirir. Aracın çalındığı fark edilir edilmez önce kolluğa, ardından sigortacıya başvurulmalıdır.

TTK m.1446/2 uyarınca bildirimin yapılmaması veya geç yapılması ödenecek tazminatta artışa neden olmuşsa, kusurun ağırlığına göre tazminattan indirim yoluna gidilir. Geç bildirim tek başına tazminatı ortadan kaldırmaz; ancak aracın bulunma ihtimalini azaltmışsa indirim sebebi olabilir.

TTK m.1447 uyarınca sigorta ettiren, rizikonun ve tazminatın kapsamının belirlenmesi için gerekli bilgi ve belgeleri makul sürede sağlamak zorundadır. TTK m.1448 ise zararın azaltılması ve sigortacının üçüncü kişilere rücu haklarının korunması için imkânlar ölçüsünde önlem alma yükümlülüğü getirir.

Kasko Tazminatı Ne Zaman Ödenir?

TTK m.1427/2 uyarınca sigorta tazminatı, rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının araştırmaları bitince ve her hâlde TTK m.1446 uyarınca yapılan ihbardan 45 gün sonra muaccel olur. Sigortacıya yüklenemeyen bir kusurdan dolayı inceleme gecikmişse süre işlemez.

Çalınma olaylarında araştırma uzayabilir. TTK m.1427/3 uyarınca araştırmalar ihbardan başlayarak üç ay içinde tamamlanamamışsa sigortacı, tarafların mutabakatı veya anlaşmazlık hâlinde mahkemece yaptırılacak ön ekspertiz sonucuna göre tespit edilecek hasar miktarının en az yüzde ellisini avans olarak öder.

TTK m.1427/4 uyarınca borç muaccel olunca sigortacı ihtara gerek kalmaksızın temerrüde düşer; m.1427/5 uyarınca sigortacının temerrüt faizi ödeme borcundan kurtulmasını öngören sözleşme hükümleri geçersizdir.

Anahtar Araçta Unutulduysa Tazminat Reddedilebilir mi?

TTK m.1429/1 uyarınca sigortacı, aksine sözleşme yoksa, sigorta ettirenin ve sigortalının ihmallerinden kaynaklanan zararları tazmin etmekle yükümlüdür; ancak rizikonun gerçekleşmesine kasten sebep olunmuşsa sigortacı tazminat borcundan kurtulur. Kanunun kural olarak ihmali teminat içinde saydığı unutulmamalıdır.

Hükümdeki “aksine sözleşme yoksa” ifadesi önemlidir. Poliçe veya kasko genel şartlarında belirli ihmal hâllerinin (örneğin anahtarın veya ruhsatın araçta bırakılması) teminat dışı tutulup tutulmadığı somut poliçeden incelenmelidir. Sigortacı böyle bir istisnaya dayanıyorsa, TTK m.1409/2 uyarınca bunu ispat etmek zorundadır.

Sigortalının kastı veya danışıklı bir çalınma iddiası ise tamamen farklıdır. Sigorta ettirenin rizikoya kasten sebep olduğu anlaşılırsa sigortacı tazminat ödemez ve aldığı primleri geri vermez; ayrıca olay ceza soruşturmasına konu olabilir.

Kredili veya Rehinli Araçta Tazminat Kime Ödenir?

TTK m.1456/1 uyarınca sınırlı ayni hakla takyit edilmiş bir mal üzerindeki malik menfaati sigortalandığında, sınırlı ayni hak sahibinin hakkı sigorta tazminatı üzerinde de devam eder. Taşıt kredisiyle alınan ve üzerinde rehin bulunan araçta bankanın hakkı tazminata geçer.

TTK m.1456/2 uyarınca sigortacıya mal üzerinde sınırlı ayni hak bulunduğu bildirilmişse veya ayni hak sicille aleniyet kazanmışsa, sigortacı ayni hak sahiplerinin izni olmadan tazminatı sigortalıya ödeyemez. Uygulamada tazminat önce kredi borcunu kapatacak şekilde bankaya, kalan kısım sigortalıya ödenir.

Tazminat ödendikten sonra TTK m.1481 uyarınca sigortacı, ödediği tutar kadar sigortalının hırsızlara ve diğer sorumlulara karşı haklarına halef olur. Araç sonradan bulunursa mülkiyet ve iade konusu, poliçe şartları ve tarafların anlaşmasına göre çözülür.

Adım Adım: Aracınız Çalındığında

İlk olarak derhâl kolluğa başvurup çalınma tutanağı düzenletin ve ardından sigorta şirketine veya acentesine yazılı ihbarda bulunun. İhbar tarihini gösteren bir belge edinmek, 45 günlük ve 3 aylık sürelerin başlangıcını ispat etmek için gereklidir.

İkinci olarak sigortacının istediği belgeleri eksiksiz ve hızlı teslim edin: ruhsat, anahtarlar, kolluk tutanağı ve varsa kredi bilgileri. Belge teslimindeki gecikme, ödeme süresinin işlemesini durdurabilir.

Üçüncü olarak ödeme reddedilir veya geciktirilirse, gerekçeyi yazılı olarak isteyin ve TTK m.1420’deki iki yıllık zamanaşımı süresini takip edin. Uyuşmazlıklarda mahkeme yolunun yanında Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru imkânı da değerlendirilebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Araç çalınınca sigortaya kaç gün içinde bildirmeliyim?

Kanun belirli bir gün sayısı değil, “gecikmeksizin” bildirim öngörür; geç bildirim tazminatı artırmışsa kusura göre indirim yapılır (TTK m.1446).

Kasko çalınan aracın parasını ne zaman öder?

Belgeler verilip araştırma bitince ve her hâlde ihbardan 45 gün sonra tazminat muaccel olur (TTK m.1427/2).

Soruşturma uzarsa hiç ödeme alamaz mıyım?

Araştırma 3 ay içinde bitmezse sigortacı, tespit edilecek tutarın en az yüzde ellisini avans olarak öder (TTK m.1427/3).

Anahtarı araçta unuttum, kasko öder mi?

Kanun ihmalden doğan zararları kural olarak teminat içinde sayar; ancak poliçede aksine bir hüküm varsa ödeme reddedilebilir (TTK m.1429).

Teminat dışı olduğunu kim ispat eder?

Rizikonun teminat dışında kaldığını ispat yükü sigortacıya aittir (TTK m.1409/2).

Kredili araç çalınırsa tazminatı kim alır?

Araç üzerinde rehin varsa banka izni olmadan tazminat sigortalıya ödenemez; bankanın hakkı tazminat üzerinde devam eder (TTK m.1456).

Kasko tazminatı talebim kaç yılda zamanaşımına uğrar?

Muacceliyetten itibaren iki yıl ve her hâlde rizikonun gerçekleşmesinden itibaren altı yıl içinde (TTK m.1420).

Sigorta şirketi geç öderse faiz isteyebilir miyim?

Evet. Tazminat muaccel olunca sigortacı ihtarsız temerrüde düşer ve temerrüt faizinden kurtaran sözleşme hükümleri geçersizdir (TTK m.1427/4-5).

Araç değerinden fazla sigortalandıysa fazlası ödenir mi?

Hayır. Sigortacı sigorta bedeli ile sınırlı sorumludur ve uğranılan zarardan fazlasını ödemez (TTK m.1461).