Gece veya Tatil Günü Haciz Yapılır mı?

Gece Vakti Hangi Saatleri Kapsar?

Kanun gece vaktini saatle değil güneşle tanımlar: güneşin batmasından bir saat sonra ile güneşin doğmasından bir saat önceye kadarki dönem gece vaktidir ve bu dönemde takip muameleleri yapılamaz (İİK m.51). Güneşin doğuş ve batış saatleri mevsime ve yere göre değiştiğinden, kışın erken, yazın geç saatlerde başlayan bir yasak söz konusudur.

Örneğin güneşin 17.30'da battığı bir kış gününde saat 18.30'dan sonra, kural olarak, haciz için kapıya gelinemez. Aynı yerde güneşin 20.30'da battığı bir yaz gününde ise bu sınır 21.30'a kadar uzar. Sabah tarafında da güneşin doğuşundan bir saat öncesine kadar haciz yapılamaz.

Bu yasak mutlak değildir: Kanun aynı maddede iki istisna öngörmüştür. Bu istisnaların şartları bulunmadan gece yapılan haciz ise kanuna aykırı bir işlem niteliği taşır ve şikâyet konusu yapılabilir.

Gece Haczi Hangi Durumlarda Yapılabilir?

Birinci istisna gece iş görülen yerlerdir: bu yerlerde gece vakti hasılat haczi mümkündür (İİK m.51). Restoran, bar veya gece çalışan bir işletmenin kasasındaki günlük hasılat, faaliyetin sürdüğü saatlerde haczedilebilir. İstisna yalnızca hasılatla sınırlıdır; işyerindeki diğer malların gece haczi bu hükme dayandırılamaz.

İkinci istisna mal kaçırmadır: borçlunun mal kaçırdığı anlaşılırsa gece vakti dahi haciz yapılması caizdir (İİK m.51). İcra ve iflas dairelerince verilen kararlar gerekçeli olarak tutanağa yazıldığından (İİK m.8), gece haczine neden gerek görüldüğünün de tutanakta yer alması gerekir. Mal kaçırma şüphesine karşı başvurulan diğer yollar için mal kaçırmaya karşı ihtiyati haciz yazımıza bakabilirsiniz.

Gündüz yapılan hacizde borçlu malın bulunduğu yerde yoksa ve hemen bulundurulamıyorsa haciz gıyabında yapılır; talep hâlinde borçlu kilitli yerleri açmak zorundadır ve bu yerler gerektiğinde zorla açtırılır (İİK m.80). Zor kullanılması gerektiğinde kolluk görevlileri, icra memurunun yazılı başvurusu üzerine yardım etmekle yükümlüdür (İİK m.81).

Tatil Günlerinde Haciz ve Tebligat Yapılabilir mi?

Evet. İİK m.51 tatil günlerinde takip muameleleri yapılamayacağını söyledikten hemen sonra, tatil günlerinde haciz ve tebligat yapılabileceğini ve muhafaza tedbirlerinin alınabileceğini açıkça düzenler. Yani bayram veya genel tatil günü kapınıza haciz için gelinmesi ya da ödeme emrinin tebliğ edilmesi kanuna aykırı değildir.

Genel tatil günleri 2429 sayılı Kanunda sayılmıştır: 1 Ocak, 23 Nisan, 1 Mayıs, 19 Mayıs, 15 Temmuz ve 30 Ağustos günleri; 28 Ekim saat 13.00'ten itibaren 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı; arefe günü saat 13.00'ten itibaren Ramazan Bayramı 3,5 gün ve Kurban Bayramı 4,5 gündür (2429 sayılı Kanun m.1, 2).

Tatil günü tebliğ edilen bir ödeme emrinde süre normal şekilde işler. Gün olarak belirlenen sürelerde ilk gün hesaba katılmaz; sürenin son günü resmî tatile rastlarsa süre tatili izleyen günde biter (İİK m.19). Bu nedenle bayram arifesinde gelen bir tebligatta itiraz süresinin bayram nedeniyle uzamadığını, yalnızca son günün tatile denk gelmesi hâlinde ertelendiğini hesaba katmak gerekir.

Takip Hangi Hâllerde Geçici Olarak Durur?

Borçlu hakkında kanundaki sebeplerle icra talik edilmiş veya konkordato için mühlet verilmişse ona karşı takip muamelesi yapılamaz (İİK m.51/2). Bunun dışında Kanun, borçlunun kişisel durumuna bağlı bazı erteleme hâlleri de öngörür.

Borçlunun eşi ya da kan veya kayın hısımlığı bakımından üstsoy veya altsoyundan biri ölmüşse borçlu aleyhindeki takip, ölüm günü ile birlikte 3 gün ertelenir (İİK m.52). Terekenin borçları için de ölüm günü ile birlikte 3 gün takip yapılmaz ve mirasçılar mirası kabul veya reddetmemişse Medeni Kanun'daki süreler geçinceye kadar takip geri kalır (İİK m.53). Ayrıntılar için borçlunun ölümü hâlinde icra takibi yazımıza bakabilirsiniz.

Temsilcisi olmayan tutuklu veya hükümlü borçluya ve askerlik hizmetini yapan erlere, onbaşılara ve kıta çavuşlarına temsilci atamaları için uygun bir süre verilir; temsilci atayamayacak derecede ağır hasta olan borçlu hakkında takip, resmî belgeyle belgelenmesi şartıyla belirli bir süre ertelenebilir. Bu hâllerin hepsinde mal kaçırma ihtimali varsa haciz yine yapılabilir (İİK m.54, 54/a, 55).

Kurala Aykırı Haciz Yapılırsa Ne Yapılır?

Gece vakti, istisna şartları bulunmadan yapılan haciz veya erteleme süresi içinde yapılan takip işlemi kanuna aykırıdır ve bu işlemlere karşı, öğrenildiği tarihten itibaren 7 gün içinde icra mahkemesine şikâyet yoluyla başvurulabilir (İİK m.16). Şikâyetin usulü için icra mahkemesine şikâyet yazımıza bakabilirsiniz.

Şikâyette en önemli delil haciz tutanağıdır. İcra daireleri yaptıkları her işlem için tutanak düzenler; ilgililer bu tutanakları görebilir, örneğini alabilir ve tutanaklar aksi ispatlanıncaya kadar geçerli kabul edilir (İİK m.8). Tutanaktaki saat, hazır bulunanlar ve gece haczine gerekçe olarak gösterilen olgular bu nedenle dikkatle incelenmelidir.

Haciz sırasında haczedilemeyen ev eşyası veya kişisel eşyanın da tutanağa geçirildiğini fark ederseniz, aynı şikâyette bunun düzeltilmesini isteyebilirsiniz; ailenin ortak kullanımına hizmet eden ev eşyası kural olarak haczedilemez (İİK m.82/1-3).

Sıkça Sorulan Sorular

Haciz saat kaçta yapılabilir?

Güneşin doğmasından bir saat önce ile batmasından bir saat sonrası arasındaki gündüz saatlerinde (İİK m.51). Kesin saat mevsime ve yere göre değişir.

Bayramda veya pazar günü haciz gelir mi?

Gelebilir; Kanun tatil günlerinde de haciz, tebligat ve muhafaza işlemine izin verir (İİK m.51).

Gece haczi hangi hâllerde yapılabilir?

Gece iş görülen yerlerde hasılat haczi için ve borçlunun mal kaçırdığı anlaşılırsa (İİK m.51).

Kurala aykırı gece haczine nasıl itiraz ederim?

Öğrendiğiniz tarihten itibaren 7 gün içinde icra mahkemesine şikâyet edersiniz (İİK m.16).

Evde yokken haciz yapılabilir mi?

Evet; borçlu bulunmaz ve hemen bulundurulamazsa haciz gıyabında yapılır (İİK m.80).

Yakınım vefat etti, takip durur mu?

Eşinizin veya üstsoy ya da altsoyunuzdan birinin ölümünde takip, ölüm günüyle birlikte 3 gün ertelenir (İİK m.52).

İtiraz süresinin son günü bayrama denk gelirse ne olur?

Süre, tatili izleyen günde biter (İİK m.19).