Haciz tutanağı, haciz mahallinde icra memuru tarafından düzenlenen ve alacaklı-borçlu bilgileri, alacak miktarı, haczin gün ve saati ile haczedilen malları ve takdir edilen kıymetleri gösteren resmî belgedir (İİK m.102). Tutanaktaki bir usulsüzlüğe karşı öğrenmeden itibaren 7 gün içinde icra mahkemesine şikâyet yoluna gidilebilir (İİK m.16).
Taşınır bir malın haczi için mahallinde tutulan tutanakta alacaklı ile borçlunun adı ve kimliği, alacağın miktarı, haczin hangi gün ve saatte yapıldığı, haczedilen mallar ve takdir edilen kıymetleri ile varsa üçüncü kişilerin iddiaları yazılır ve tutanak haczi yapan memurca imzalanır (İİK m.102).
Taşınmaz haczinde icra dairesi haczi tapu sicil müdürlüğüne bildirir; mahallinde tutulacak tutanağa taşınmazın türü, niteliği, sınırları ve gerekli vasıfları yazılır. Daha önce ihtiyaten haczedilen mallara icra haczi konulduğunda, ihtiyati haciz sahibinin hacze iştirak hakkı da tutanakta gösterilir.
Haczedilebilir mal yetmezse veya hiç bulunamazsa bu durum da tutanağa kaydedilir (İİK m.102). Bu kayıt, aşağıda görüleceği gibi alacaklı bakımından önemli hukuki sonuçlar doğurur.
Borçlu veya malı onunla birlikte elinde bulunduran kişiler, taşınır mal üzerinde üçüncü bir kişinin mülkiyet veya rehin hakkı bulunduğunu ya da malın başka biri tarafından haczedildiğini memura beyan etmek ve bu beyanın tutanağa geçirilmesini istemek zorundadır (İİK m.85).
Haciz, alacaklının ana para, faiz ve masraflar dahil bütün alacağına yetecek miktarda yapılır; bu miktarı aşacak şekilde haciz yapılamaz (İİK m.85). Tutanaktaki kıymetler aşırı haciz itirazının da temelini oluşturur.
Borçlu haciz sırasında yerinde bulunmaz ve hemen getirilmesi mümkün olmazsa haciz gıyabında yapılır; talep hâlinde borçlu kilitli yerleri açmak ve eşyayı göstermek zorundadır (İİK m.80). Ev eşyası ve borçlunun haline uygun evi gibi haczedilemeyen mallar ise tutanağa haczedilmiş olarak geçirilemez (İİK m.82).
Tutanak tutulurken alacaklı, borçlu veya adlarına tebligat almaya yetkili bir kimse bulunmazsa, bulunmayan taraf 3 gün içinde tutanağı incelemek ve diyeceğini bildirmek üzere icra dairesine davet edilir (İİK m.103).
Haciz sırasında borçlu veya alacaklı adına tebligat almaya yetkili bir kişi hazır bulunursa tutanağın bir örneği bu kişiye verilir ve taraflara ayrıca haber verilmez. Bu nedenle haciz sırasında hazır bulunan aile bireyine veya çalışana örnek verilmişse süreler bu tarihten işlemeye başlayabilir.
Tutanakta yer alan bir işlemin kanuna veya olaya aykırı olduğu düşünülüyorsa, işlemin öğrenildiği tarihten itibaren 7 gün içinde icra mahkemesine şikâyet edilebilir (İİK m.16). Haczedilmezlik iddiası, kıymet takdirindeki hata veya aşırı haciz bu yolla ileri sürülür.
Haczi yapan memur, sicile kayıtlı mallar hariç olmak üzere haczettiği malın kıymetini takdir eder ve gerektiğinde bilirkişiye başvurabilir (İİK m.87).
Sicile kayıtlı mallarda, örneğin taşınmaz ve araçlarda, kıymet takdirinin bilirkişilik bölge kurulu listesinde kayıtlı ve Adalet Bakanlığınca izin verilen bilirkişilere yaptırılması zorunludur. Bu nedenle haciz tutanağında taşınır mallara memurca biçilen değer ile sicile kayıtlı mallar için sonradan alınacak rapor birbirinden ayrı değerlendirilir.
Tutanakta yazılı kıymet, satış sürecinin ve haczin yeterli olup olmadığının belirlenmesinde esas alınır. Değer açıkça düşük veya yüksek yazılmışsa, bu durum süresi içinde şikâyet konusu yapılmalıdır.
Haczedilebilir mal bulunamazsa haciz tutanağı kesin aciz belgesi hükmündedir (İİK m.105).
Takdir edilen kıymete göre haczedilebilir malların yetersiz olduğu anlaşılırsa tutanak geçici aciz belgesi yerine geçer ve alacaklıya tasarrufun iptali davası açma gibi haklar sağlar (İİK m.105).
Haczedilen mal üzerinde üçüncü kişi istihkak iddia ederse ve buna itiraz edilirse dosya icra mahkemesine gönderilir; takibin devamına karar verilirse üçüncü kişi 7 gün içinde istihkak davası açmak zorundadır (İİK m.97). Bu nedenle tutanağa geçirilen istihkak beyanı sonraki süreci doğrudan etkiler.
Tutanağın size verilen örneğinde tarih ve saatin, alacak miktarının ve haczedilen her malın ayrı ayrı yazılıp yazılmadığını kontrol edin. Eksik veya belirsiz tarif edilen mallar, satış aşamasında uyuşmazlığa yol açabilir.
Haczedilen mallardan başkasına ait olanlar varsa bunu haciz sırasında tutanağa geçirtin ve fatura, sözleşme gibi belgeleri hazırlayın. Haczedilemeyen ev eşyası veya meslek araçları haczedilmişse 7 günlük şikâyet süresini kaçırmayın.
Sık yapılan hata, tutanağı okumadan imzalamak ya da hiç imzalamamanın haczi engelleyeceğini düşünmektir. Tutanak memurun imzasıyla geçerlidir; itirazlarınızı tutanağa şerh düşürmeniz ve süresinde şikâyet yoluna gitmeniz gerekir.
Haczi yapan icra memuru düzenler ve imzalar (İİK m.102).
Taraflar, alacak miktarı, haczin gün ve saati, haczedilen mallar, kıymetleri ve üçüncü kişi iddiaları yazılır (İİK m.102).
Haciz gıyabınızda yapılabilir ve tutanağı incelemeniz için 3 gün içinde icra dairesine davet edilirsiniz (İİK m.80, 103).
İşlemin öğrenilmesinden itibaren 7 gün içinde icra mahkemesine şikâyet edilebilir (İİK m.16).
Hayır, haciz alacağa yetecek miktarı aşacak şekilde yapılamaz (İİK m.85).
Kıymetli şeyler hariç, aileye ait kişisel eşya ve ortak kullanılan ev eşyası haczedilemez (İİK m.82).
Taşınırlarda memur, sicile kayıtlı mallarda yetkili bilirkişi belirler (İİK m.87).
Haczedilebilir mal yoksa tutanak aciz belgesi hükmündedir (İİK m.105).
İstihkak iddiası tutanağa geçirilmeli; takibin devamına karar verilirse 7 gün içinde istihkak davası açılmalıdır (İİK m.97).
Usul işlemleri, süreler ve kanun yollarında destek için bize ulaşın.
Usulüne aykırı tebligat, muhatap öğrenmişse geçerli sayılır ve beyan.
Devamını oku ›Makaleİhale sürecindeki hukuka aykırılıklarda önce idareye şikâyet, sonra.
Devamını oku ›MakaleHaciz işlemleri: İİK m.78 ve devamı uyarınca haciz talebi, taşınır,.
Devamını oku ›