Ayıplı bir malın ücretsiz onarımı talep edildiğinde, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.11 in dördüncü fıkrası uyarınca bu talebin satıcıya, üreticiye veya ithalatçıya yöneltilmesinden itibaren azami otuz iş günü, konut ve tatil amaçlı taşınmazlarda ise altmış iş günü içinde yerine getirilmesi zorunludur. Kanunun 58 inci maddesi uyarınca çıkarılan yönetmelik eki listede yer alan mallarda ise onarım, yönetmelikte belirlenen azami tamir süresi içinde tamamlanmalıdır. Süre aşılırsa tüketici, m.11 de sayılan diğer seçimlik haklarını kullanmakta serbesttir.
6502 sayılı Kanun m.8, ayıplı malı, teslim anında kararlaştırılan örnek ya da modele uygun olmaması veya objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşımaması nedeniyle sözleşmeye aykırı olan mal olarak tanımlar.
Ayıbın anlaşılması hâlinde m.11, tüketiciye dört seçimlik hak tanır. Bunlardan biri, aşırı bir masraf gerektirmediği takdirde bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını istemektir.
Aynı maddenin ikinci fıkrası, ücretsiz onarım ve ayıpsız misli ile değiştirme haklarının üretici veya ithalatçıya karşı da kullanılabileceğini; bu hakların yerine getirilmesinde satıcı, üretici ve ithalatçının müteselsilen sorumlu olduğunu düzenler.
Üretici veya ithalatçı, malın kendisi tarafından piyasaya sürülmesinden sonra ayıbın doğduğunu ispat ederse sorumlu tutulmaz. İspat yükü bu noktada üretici veya ithalatçıdadır.
6502 sayılı Kanun m.11 in dördüncü fıkrası, ücretsiz onarım veya ayıpsız misli ile değiştirme haklarından birinin seçilmesi durumunda, talebin satıcıya, üreticiye veya ithalatçıya yöneltilmesinden itibaren azami otuz iş günü içinde yerine getirilmesini zorunlu kılar.
Konut ve tatil amaçlı taşınmazlarda bu süre altmış iş günüdür. Sürenin işlemeye başlaması için talebin yöneltilmiş olması yeterlidir; malın teslim edildiği tarih ayrıca aranmaz.
Aynı fıkra, Kanunun 58 inci maddesi uyarınca çıkarılan yönetmelik eki listede yer alan mallar bakımından özel bir kural getirir: tüketicinin ücretsiz onarım talebi, yönetmelikte belirlenen azami tamir süresi içinde yerine getirilir.
Her iki hâlde de sürenin aşılması aynı sonucu doğurur. Kanun açıkça, aksi hâlde tüketicinin diğer seçimlik haklarını kullanmakta serbest olduğunu belirtir.
Azami süre aşıldığında tüketici, m.11 de sayılan diğer seçimlik haklara yönelebilir. Bu haklar sözleşmeden dönme, ayıp oranında bedelden indirim ve imkân varsa ayıpsız misli ile değiştirmedir.
Sözleşmeden dönme veya bedelden indirim seçildiğinde, m.11 in beşinci fıkrası uyarınca ödenmiş bedelin tümü ya da indirim tutarı derhâl tüketiciye iade edilir.
Altıncı fıkra, seçimlik hakların kullanılması nedeniyle ortaya çıkan tüm masrafların, seçilen hakkı yerine getiren tarafça karşılanacağını düzenler. Kargo, nakliye ve montaj giderleri bu kapsamda değerlendirilir.
Aynı fıkra ayrıca tüketicinin, seçimlik haklardan biriyle birlikte 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümleri uyarınca tazminat da talep edebileceğini öngörür.
6502 sayılı Kanun m.58, üretici veya ithalatçıların, ürettikleri ya da ithal ettikleri mallar için Bakanlıkça belirlenen kullanım ömrü süresince satış sonrası bakım ve onarım hizmetlerini sağlamak zorunda olduğunu düzenler.
Aynı maddenin üçüncü fıkrası, bir malın yetkili servis istasyonlarındaki tamir süresinin yönetmelikle belirlenen azami süreyi geçemeyeceğini belirtir. Sekizinci fıkra ise azami tamir sürelerinin ve servis istasyonlarının sorumluluklarının yönetmelikle belirleneceğini öngörür.
İkinci fıkra uyarınca üretici veya ithalatçılar, yönetmelikle belirlenen mallar için Bakanlıkça onaylı satış sonrası hizmet yeterlilik belgesi almak ve tüm yetkili servis istasyonlarına ilişkin bilgileri güncel olarak Bakanlıkça oluşturulan sisteme kaydetmek zorundadır.
Beşinci fıkra uyarınca herhangi bir üretici veya ithalatçıya bağlı olmaksızın faaliyette bulunan servis istasyonları da verdikleri hizmetten dolayı tüketiciye karşı sorumludur. Bu servislerin her türlü mecrada ve faaliyetlerinde kolaylıkla görülebilir ve okunabilir şekilde özel servis ibaresini kullanması zorunludur.
Onarım talebi yazılı olarak iletilmeli ve tarihi belgelenmelidir. Servis giriş formu, teslim tutanağı veya elektronik posta bu amaçla kullanılabilir.
Malın servise teslim edildiği ve teslim alındığı tarihler ayrı ayrı kayıt altına alınmalıdır. Azami sürenin aşılıp aşılmadığı bu tarihlere göre hesaplanır.
6502 sayılı Kanun m.58 in yedinci fıkrası, Bakanlıkça belirlenen kullanım ömrü süresince mala ilişkin satış sonrası hizmetin üretici veya ithalatçı tarafından sağlanmaması hâlinde tüketicinin zararın tazminini talep edebileceğini düzenler.
Uyuşmazlık çözülmezse m.68 uyarınca parasal sınırın altında tüketici hakem heyetine başvurulur; bu sınır her takvim yılı başında yeniden değerleme oranında artırılır. Sınırın üzerinde m.73 gereğince tüketici mahkemesi görevlidir.
Servise teslimde arızanın tarifi tutanağa yazdırılmalıdır. Genel ifadeler, sonradan arızanın kapsamı konusunda tartışma doğurur.
Teslim ve iade tarihlerini gösteren belgeler saklanmalıdır. Azami sürenin aşıldığı ancak bu belgelerle ortaya konabilir.
Onarım sırasında değiştirilen parçaların listesi istenmelidir. Aynı arızanın tekrarlanması hâlinde bu liste değerlendirmede kullanılır.
Süre aşıldığında hangi seçimlik hakkın kullanılacağı yazılı olarak bildirilmelidir. Bildirimin tarihi, talebin zamanında ileri sürüldüğünü gösterir.
6502 sayılı Kanun m.11 uyarınca talebin yöneltilmesinden itibaren azami otuz iş günü, konut ve tatil amaçlı taşınmazlarda altmış iş günüdür. Yönetmelik eki listedeki mallarda yönetmelikteki azami tamir süresi uygulanır.
Kanun, aksi hâlde tüketicinin diğer seçimlik haklarını kullanmakta serbest olduğunu belirtir. Sözleşmeden dönme, bedelden indirim veya ayıpsız misli ile değiştirme talep edilebilir.
m.11 uyarınca ücretsiz onarımda bütün masraflar satıcıya aittir. Ayrıca seçimlik hakların kullanılmasından doğan tüm masraflar, seçilen hakkı yerine getiren tarafça karşılanır.
Evet. m.11 in ikinci fıkrası uyarınca ücretsiz onarım ve ayıpsız misli ile değiştirme hakları üretici veya ithalatçıya karşı da kullanılabilir; satıcı, üretici ve ithalatçı müteselsilen sorumludur.
6502 sayılı Kanun m.58 in beşinci fıkrası uyarınca bağımsız servis istasyonları da verdikleri hizmetten dolayı tüketiciye karşı sorumludur ve özel servis ibaresini kullanmak zorundadır.
Ayıplı mal ve hizmet, iade, onarım ve bedel indirimi talepleri ile banka ve kredi işlemlerinden doğan uyuşmazlıklarda; tüketici hakem heyeti ve tüketici mahkemesi süreçlerinde büromuzdan hukuki destek alabilirsiniz.