Mirasbırakanın ölümüyle vasiyetname, sulh hâkimi tarafından açılır. TMK m. 589 uyarınca vasiyetnamelerin açılması, terekenin korunmasına ilişkin önlemler arasındadır. m. 598 uyarınca mirasçı atamaya veya vasiyete ilişkin ölüme bağlı tasarrufa, kendilerine bildirilmesinden başlayarak bir ay içinde itiraz edilmedikçe, lehine tasarrufta bulunulan kimseye atanmış mirasçı veya vasiyet alacaklısı olduğunu gösteren bir belge verilir.
Vasiyetname, ölümden sonra sulh hukuk mahkemesine teslim edilir; hâkim, tarih belirleyerek vasiyetnameyi açar ve okur.
Elinde vasiyetname bulunan herkes, öğrenmesinden sonra gecikmeksizin mahkemeye teslim etmekle yükümlüdür; teslim etmeyenler doğan zarardan sorumlu olur.
Açılan vasiyetnamenin bir örneği, yasal mirasçılara ve lehine tasarrufta bulunulanlara tebliğ edilir; tebliğ, itiraz süresini başlatan işlemdir.
Adresi bilinmeyen ilgililere ilanen tebligat yapılır; tebligatın usulüne uygunluğu, sonraki iptal davalarında ilk incelenecek husustur.
Mirasçılar veya diğer vasiyet alacaklıları, kendilerine bildirilmesinden başlayarak bir ay içinde itiraz edebilir.
İtiraz edilmezse lehine tasarrufta bulunulan kimseye, atanmış mirasçı veya vasiyet alacaklısı olduğunu gösteren belge verilir; bu belge tapu ve banka işlemlerinin dayanağıdır.
İtiraz, tebliğ tarihi esas alınarak yazılı ve gerekçeli biçimde vasiyetnameyi açan sulh mahkemesine sunulmalı; tebligat zarfı ve alındı belgesi saklanmalıdır.
Sulh hâkimi, teslim edilen vasiyetnameyi derhâl inceler, gerekli koruma önlemlerini alır; olanak varsa ilgilileri dinleyerek terekenin yasal mirasçılara geçici olarak teslimine veya resmen yönetilmesine karar verir (TMK m.595/3).
Tebliğ, her hak sahibine vasiyetnamenin kendisine ilişkin kısımlarının onaylı bir örneği gönderilerek yapılır ve gideri terekeye aittir (TMK m.597/1).
İtiraz dilekçesine tebliğ edilen vasiyetname örneği, nüfus kaydı ve itirazı destekleyen sağlık raporu veya el yazısı örnekleri gibi belgeler eklenmelidir.
Mirasçılar itiraz etmeme konusunda anlaşırsa, bu kararın lehtarla paylaşılan yazılı bir metne dönüştürülmesi belge sürecindeki belirsizliği azaltır.
Belge verilmiş olması, ölüme bağlı tasarrufun iptaline ilişkin dava hakkını ortadan kaldırmaz; iptal davası ayrıca açılabilir.
İptal sebepleri; ehliyetsizlik, şekil eksikliği, irade sakatlığı ve hukuka-ahlaka aykırılıktır. Dava süresi, iptal sebebinin öğrenilmesine bağlı olarak işler.
Vasiyetnamenin açılması, tasarrufun geçerliliğini kendiliğinden sağlamaz; yalnız içeriğin ilgililere duyurulmasını temin eder.
Vasiyet alacaklısı, alacağını yerine getirmeyen mirasçılara karşı vasiyetin yerine getirilmesi davası açabilir; bu dava ayrı bir talep rejimine tabidir.
Vasiyetin yerine getirilmesi dava yoluyla istenmeden önce mirasçılara yazılı talep yöneltilmesi, talebin ne zaman ve nasıl iletildiğini ispatlamayı kolaylaştırır.
Açılış tutanağının onaylı örneği ile vasiyetnamenin tam metni alınmalıdır; tapu ve banka işlemlerinde ve sonraki davalarda bu iki belge sıkça istenir.
Vasiyet konusu malın teslim şekli ve zamanı mirasçılarla yazılı olarak kararlaştırılırsa, yerine getirme davasına gerek kalmadan süreç tamamlanabilir.
Vasiyetnameyi saklayan kişinin teslim etmemesi, hem tazminat sorumluluğu hem cezai sorumluluk doğurabilir.
Bir aylık itiraz süresi hak düşürücü nitelikte uygulandığından, tebliğ tarihinden itibaren takvim kurulmalıdır.
Birden çok vasiyetname varsa tarih sırası önemlidir; sonraki tasarruf öncekini kaldırabilir veya tamamlayabilir.
Vasiyetname teslim edilirken mahkemeden alınan teslim tutanağı saklanmalı; belgenin kimde ve hangi durumda bulunduğu sonraki tartışmalarda önem taşır.
Mirasçılık belgesinin geçersizliği her zaman ileri sürülebilir (TMK m.598/3); belgeye dayanılarak yapılacak tapu ve banka işlemlerinde bu ihtimal göz önünde tutulmalıdır.
Mirasbırakanın sonradan ortaya çıkan vasiyetnameleri için de teslim, açma ve okuma işlemleri aynı şekilde yapılır (TMK m.596/3).
Vasiyetnamede bırakılan taşınmazın tapudaki ada-parsel bilgisi vasiyetnamedeki tarifle karşılaştırılmalı; uyumsuzluk tescil aşamasında sorun çıkarır.
Adresi bulunamayan veya yurt dışında yaşayan bir mirasçıya tebligat yapılamaması belge sürecini uzatabilir; bu nedenle bütün mirasçıların güncel adresleri açılış öncesinde tespit edilip mahkemeye bildirilmelidir.
Sulh hukuk mahkemesi hâkimi açar ve okur; elinde vasiyetname bulunanlar gecikmeksizin teslim etmekle yükümlüdür.
Yasal mirasçılara ve lehine tasarrufta bulunulanlara tebliğ edilir; adresi bilinmeyenlere ilanen tebligat yapılır.
Bildirimden itibaren bir aydır; süresinde itiraz edilmezse lehtara belge verilir.
Açılabilir; ölüme bağlı tasarrufun iptaline ilişkin dava hakkı saklıdır.
Vasiyet alacaklısı, mirasçılara karşı vasiyetin yerine getirilmesi davası açabilir.
Tereke, paylaşma ve mirasçılık işlemlerinde destek için bize ulaşın.
Telefon hattımız, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre ücretlendirilen 1 saatlik danışmanlık randevuları içindir (Avukatlık Kanunu m.164). Görüşmede durumunuzu birlikte değerlendirir, izlenecek yolu açıkça konuşuruz. Danışmanlık ücreti hakkında