6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunundaki (m.55) tanımına göre Tasarım "ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümü"nü ifade eder.
Tasarım tescili ise tasarımın 6769 sayılı Kanunla sağlanan korumadan (m.59) yararlanması için Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde tutulan sicile kayıt edilmesidir. Dolayısıyla ayırt edici niteliğe sahip olan bir tasarım, Kanunla sağlanan korumadan başvuru tarihinden itibaren beş yıl süreyle yararlanır; bu süre beşer yıllık dönemler hâlinde en çok dört kez yenilenerek toplam yirmi beş yıla kadar uzatılabilir (SMK m.69/1).
Tescilsiz tasarım, ayırt edici niteliğe sahip bir tasarımın kamuya sunulduğu tarihten itibaren 3 yıl süreyle (bu süre yenilenemez) korunmasından ibarettir. Dolayısıyla kamuya sunulmuş bir tasarım, tescil edilmemiş olsa dahi, Kanunda aranan şartları sağlaması koşuluyla korunabilmektedir. Ancak tescilli ve tescilsiz tasarım arasındaki fark yalnızca koruma süresinden ibaret değildir; tescilsiz tasarım sahibine engelleme hakkını sadece tasarımın aynısının ya da ayırt edilemeyecek kadar benzerinin kopyalanması hâlinde verirken, tescilli tasarım kopyalama şartı aranmaksızın koruma sağlar (SMK m.59/1-2). Bir tasarım tescil ile toplamda 25 yıl korunabilmekte iken tescilsiz tasarımın koruma süresi en çok 3 yıldır.
Tasarım Hukuku, tıpkı hukukun diğer alanları gibi, kapsamlı mevzuat ile emsal yargı kararlarının irdelenmesini gerektirir. Bu alandaki yargılama süreçlerinde yapılan hata veya ihmaller telafisi imkânsız zararlara sebep olabilir. Tüm hak ve yetkilerinizin titizlikle korunabilmesi için alanında uzman ve deneyimli avukatlardan hizmet almak sizin yararınıza olacaktır. Ofisimiz, olası uyuşmazlıkları ortaya çıkmadan engellemeyi amaç edinmiş vizyonuyla Tasarım Hukukunda ihtiyaçlarınıza hızlı ve en doğru cevabı verecek çözümler üretmektedir.
Kurum, tasarım başvurusunu şekli şartlar yanında belirli esas yönlerden de inceler. Tasarım veya ürün tanımına uygun olmayan, kamu düzenine ya da genel ahlaka aykırı bulunan, başvuru hakkı bulunmayan kişilerce yapılan ve yeni olmadığı tespit edilen tescil talepleri reddedilir. Ret kararı tasarımın yalnızca bir bölümüne ilişkinse kısmi ret verilir; tescilin devamı için kalan kısmın koruma şartlarını sağlaması ve tasarım kimliğini muhafaza etmesi aranır (SMK m.64). Bu nedenle başvuru öncesinde benzer tasarımlara ilişkin araştırma yapılması, ret riskini önemli ölçüde azaltır.
Başvuru sahipleri, inceleme sonucunda verilen kararlara karşı bildirim tarihinden itibaren iki ay içinde gerekçeli ve yazılı olarak itiraz edebilir. Üçüncü kişiler ise tasarım tescilinin yayım tarihinden itibaren üç ay içinde ücretini ödeyerek; tasarımın yenilik ve ayırt edici nitelik şartlarını taşımadığı, başvurunun kötüniyetle yapıldığı veya bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımını içerdiği gerekçeleriyle tescile itiraz edebilir (SMK m.67). Bu nedenle bültenin düzenli olarak izlenmesi önem taşır. İtiraz ücretinin süresinde ödenmemesi veya ödemeye ilişkin bilginin Kuruma sunulmaması hâlinde itiraz yapılmamış sayılır.
Tasarımın piyasaya sunulmuş olması her hâlde yeniliği ortadan kaldırmaz. Başvuru tarihinden veya rüçhan talebi varsa rüçhan tarihinden önceki on iki ay içinde tasarımcı, halefi ya da bunların izniyle üçüncü bir kişi tarafından yapılan açıklamalar ile ilişkinin kötüye kullanılması sonucu gerçekleşen açıklamalar, tasarımın yeniliğini ve ayırt edici niteliğini etkilemez. Ayrıca tasarımın gizlilik şartıyla üçüncü bir kişiye açıklanması kamuya sunma sayılmaz (SMK m.57). Bu on iki aylık süre, ürünü piyasaya sunduktan sonra tescil kararı veren tasarımcılara sınırlı da olsa bir hareket alanı tanır.
Koruma süresinin uzatılabilmesi için yenileme talebinin, sürenin sona erdiği tarihten önceki altı ay içinde yapılması ve yenileme ücretinin ödendiğine ilişkin bilginin aynı süre içinde Kuruma sunulması gerekir. Bu süre kaçırılırsa talep, koruma süresinin bittiği tarihten itibaren altı ay içinde ek ücret ödenerek de yapılabilir. Yenilenmeyen tasarımlara ilişkin hak, koruma süresinin bittiği tarihte sona erer ve tasarım serbestçe kullanılabilir hâle gelir (SMK m.69). Yenileme sicile kaydedilir ve bültende yayımlanır; bu kayıtların izlenmesi üçüncü kişiler bakımından da bilgi kaynağı oluşturur.
Tasarım, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.55'teki tanıma göre ürünün tümünün veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümüdür. Koruma, ürünün görünümüne ilişkindir ve tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olması aranır.
Tescilli tasarımın koruma süresi beş yıldır ve beşer yıllık dönemler hâlinde beş kez yenilenerek toplam yirmi beş yıla kadar uzatılabilir. Koruma, tasarımın Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde tutulan sicile kaydedilmesiyle sağlanır. Süresinde yenileme yapılmazsa koruma sona erer.
Evet; ayırt edici niteliğe sahip bir tasarım, kamuya sunulduğu tarihten itibaren üç yıl süreyle tescilsiz olarak da korunur ve bu süre yenilenemez. Tescilli ve tescilsiz tasarım arasındaki temel fark koruma süresidir; tescil toplam yirmi beş yıla kadar koruma sağlar.
Tescil süreci için tasarım tescili rehberi ayrıntılı bilgi sunar.
6769 sayılı SMK kapsamında marka kavramı, tescili ve marka davaları.
Devamını oku ›MakalePatent ve faydalı model kavramları, tescil süreci ve patent davaları.
Devamını oku ›MakaleTÜRKPATENT sicilli vekillik ile marka, tasarım ve coğrafi işaret hizmetleri.
Devamını oku ›MakaleTÜRKPATENT sicilli vekillik ile patent, faydalı model ve tasarım hizmetleri.
Devamını oku ›MakaleSMK m.29 kapsamında marka hakkına tecavüz, dava süreci, tazminat hesabı ve güncel Yargıtay kararları.
Devamını oku ›MakaleTMK 166/3 kapsamında anlaşmalı boşanmanın şartları, protokolde yer alması gerekenler ve dava süreci.
Devamını oku ›