Patent Vekili, Türk Patent ve Marka Kurumu Vekiller Siciline kayıtlı; üçüncü kişiler adına patent/faydalı model, tasarım, entegre devre topoğrafyaları başvurusu yapmaya yetkili kişilerdir.
Patent/faydalı model sahibine, üçüncü kişiler tarafından buluşun izinsiz olarak üretilmesini, satılmasını, kullanılmasını veya ithal edilmesini engelleme amacıyla tanınan tekel haklarıdır.
Kanundaki genel tanımıyla tasarım; ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümüdür.
Buluşun Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde tutulan resmi sicile kayıt edilmesidir. Bir buluş tescil edildiğinde 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu çerçevesinde korunabilir hale gelir.
AR-GE faaliyetleri sonucunda gerçekleştirilen buluşların noterde kayıt altına alınması başta olmak üzere diğer basit ispat şekilleri etkin bir koruma sağlamaz. Tescili yapılan patent ya da faydalı model başvuruları sahibine SMK nezdinde oldukça geniş hak ve yetkiler bahşeder.
Tasarım tescili, tasarımın TÜRKPATENT sicilinde kayıt edilmesidir. Tescil edilen tasarımlar, SMK çerçevesinde geniş hak ve yetkilerin bulunduğu 25 yıllık uzun koruma süresinden yararlanır.
Patent vekilliği, kanunla düzenlenmiş ve sınav şartına bağlanmış bir faaliyettir. Gerçek kişilerin patent vekili olabilmesi için Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak, fiil ehliyetine sahip bulunmak, en az dört yıllık lisans eğitimi veren bir yükseköğretim kurumundan mezun olmak, kanunda sayılan suçlardan mahkûm olmamak, Türkiye'de yerleşim yeri sahibi olmak ve patent vekilliği sınavında başarılı olmak gerekir. Sınavlar, Kurum Yönetim Kurulu kararıyla iki yılda bir yapılır ve sınava kabul için de belirli koşullar aranır (5000 sayılı Kanun m.30).
Sınavı kazananların vekillik yapabilmesi için Patent Vekilleri Siciline kaydolmaları zorunludur; sicile kayıt ve kayıt yenilemede mesleki sorumluluk sigortası yaptırılması aranır. Tüzel kişi vekilin ise limited veya anonim şirket şeklinde kurulması, işletme konusunun vekillik faaliyetini kapsaması ve gerçek kişi vekillerce temsil edilmesi gerekir. Meslek kurallarına aykırı tutum ve davranışlar için uyarma, kınama, geçici olarak vekillik faaliyetinden alıkoyma ve vekillikten çıkarma cezaları öngörülmüştür; bu kararlara karşı idari yargı yolu açıktır. Disiplin cezası verme yetkisi kanunda öngörülen sürelerin geçmesiyle zamanaşımına uğrar (5000 sayılı Kanun m.30/A).
Kurum nezdinde işlem yapma yetkisi, hak sahibi gerçek veya tüzel kişiler ile bunlar tarafından yetkilendirilmiş sicile kayıtlı marka veya patent vekillerine aittir. Yerleşim yeri yurt dışında bulunan kişiler ise ancak marka veya patent vekilleri tarafından temsil edilir; vekille temsil edilmeksizin asil tarafından gerçekleştirilen işlemler yapılmamış sayılır (SMK m.160). Bu kural, yabancı başvuru sahipleri bakımından hak kaybına yol açabilecek nitelikte olduğundan özellikle rüçhan ve itiraz sürelerinde önem taşır. Vekâletnamenin usulüne uygun düzenlenmesi de gereklidir.
Bir hakkın birden çok kişiye ait olması hâlinde, vekil atanmadığı durumlarda Kurum nezdindeki işlemler ortak temsilci aracılığıyla yürütülür; ortak temsilcinin yerleşim yeri Türkiye sınırları içinde değilse işlemlerin vekil aracılığıyla yapılması gerekir (SMK m.147). Yetki alanı bakımından da bir ayrım vardır: patent, faydalı model ve entegre devre topoğrafyası konularında patent vekilleri; marka, coğrafi işaret ve geleneksel ürün adı konularında marka vekilleri yetkilidir. Tasarım konusunda ise hem patent hem de marka vekilleri işlem yapabilir. Bu ayrım, hangi işlem için hangi vekile başvurulacağını belirler.
Patent vekili, Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde tutulan sicile kayıtlı olan ve üçüncü kişiler adına patent, faydalı model, tasarım ile entegre devre topoğrafyası işlemlerini yürütmeye yetkili kişidir. Sicile kayıtlı vekillerin Kurum nezdinde işlem yapabileceği 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.160'ta düzenlenmiştir.
Yerleşim yeri Türkiye'de bulunan gerçek ve tüzel kişiler işlemlerini kendileri yapabilir; buna karşılık yerleşim yeri yurt dışında bulunan kişiler ancak marka veya patent vekili aracılığıyla temsil edilir. Vekille temsilin zorunlu olduğu hâlde asil tarafından yapılan işlemler yapılmamış sayılır; kural 6769 sayılı Kanun m.160'tadır.
Patentin koruma süresi başvuru tarihinden itibaren yirmi yıl, faydalı modelin koruma süresi ise on yıldır ve bu süreler uzatılamaz. Tescilli tasarımda koruma beş yıl olup beşer yıllık yenilemelerle toplam yirmi beş yıla kadar uzatılabilir. Süreler 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.101 ve m.69'da düzenlenmiştir.
6769 sayılı SMK kapsamında marka kavramı, tescili ve marka davaları.
Devamını oku ›MakalePatent ve faydalı model kavramları, tescil süreci ve patent davaları.
Devamını oku ›MakaleTasarım tanımı, tescilli/tescilsiz tasarım ve tasarım davaları.
Devamını oku ›MakaleTÜRKPATENT sicilli vekillik ile marka, tasarım ve coğrafi işaret hizmetleri.
Devamını oku ›MakaleSMK m.29 kapsamında marka hakkına tecavüz, dava süreci, tazminat hesabı ve güncel Yargıtay kararları.
Devamını oku ›MakaleTMK 166/3 kapsamında anlaşmalı boşanmanın şartları, protokolde yer alması gerekenler ve dava süreci.
Devamını oku ›