Takipsizlik Kararına İtiraz Nasıl Yapılır?

Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar Nedir?

Takipsizlik olarak da bilinen kovuşturmaya yer olmadığına dair karar, Cumhuriyet savcısının soruşturma evresi sonunda kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâlinde verdiği karardır. Ceza Muhakemesi Kanunu m.172'de düzenlenen bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir ve kararda itiraz hakkı, süresi ile mercii gösterilir.

Karar, iddianame düzenlenmesine yetecek şüphenin bulunmadığını ifade eder; masumiyet karinesinin sonucu olarak şüpheli hakkında bir mahkûmiyet hükmü kurulmuş olmaz. Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildikten sonra, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak yeni delil elde edilmedikçe ve bu konuda sulh ceza hâkimliğince bir karar verilmedikçe aynı fiilden dolayı kamu davası açılamaz. Bu kural, kişinin aynı fiil nedeniyle süresiz biçimde soruşturma tehdidi altında kalmasını önlemeyi amaçlar.

İtiraz Süresi ve Görevli Merci

Suçtan zarar gören, kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren iki hafta içinde itiraz edebilir. İtiraz, kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine yapılır. Bu süre 2024 yılında yapılan bir kanun değişikliğiyle on beş günden iki haftaya dönüştürülmüştür. İtiraz dilekçesinde kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilmelidir.

İtiraz dilekçesi, kararı veren Cumhuriyet başsavcılığına da verilebilir; dilekçe soruşturma dosyasıyla birlikte yetkili sulh ceza hâkimliğine gönderilir. Dilekçede yalnızca karardan duyulan memnuniyetsizliğin dile getirilmesi yeterli görülmez; hangi delilin toplanmadığı, hangi tanığın dinlenmediği veya hangi hukuki değerlendirmenin hatalı olduğu somut biçimde ortaya konulmalıdır. Sürenin kaçırılması hâlinde itiraz esasa girilmeksizin reddedilir. Tebligatın usulüne uygun yapılmadığı durumlarda ise sürenin işlemeye başlamadığı ileri sürülebilir.

İtirazın İncelenmesi ve Sonuçları

Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görürse bunu açıkça belirterek o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir. Kamu davasının açılması için yeterli neden bulunmazsa istem gerekçeli olarak reddedilir, itiraz eden giderlere mahkûm edilir ve dosya Cumhuriyet savcısına gönderilir. İstem yerinde görülürse Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.

İtirazın reddedilmesi hâlinde aynı fiilden dolayı kamu davası açılabilmesi için yeni delil elde edilmesi ve sulh ceza hâkimliğince karar verilmesi şartı yeniden aranır. Cumhuriyet savcısının kamu davasının açılmaması konusunda takdir yetkisini kullandığı hâllerde bu hüküm uygulanmaz. Ayrıca kararın etkin soruşturma yapılmadan verildiğinin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmesi ya da başvuru hakkında dostane çözüm veya tek taraflı deklarasyon sonucu düşme kararı verilmesi üzerine, kararın kesinleşmesinden itibaren üç ay içinde talep edilirse yeniden soruşturma açılır.

Sıkça Sorulan Sorular

Takipsizlik kararına itiraz süresi kaç gündür?

Süre, kararın tebliğinden itibaren iki haftadır. Bu süre 2024 yılındaki değişiklikle on beş günden iki haftaya çevrilmiştir ve süre geçtikten sonra yapılan itiraz esasa girilmeksizin reddedilir.

Takipsizlik kararına nereye itiraz edilir?

İtiraz, kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine yapılır. Dilekçe kararı veren Cumhuriyet başsavcılığına verilerek de bu hâkimliğe ulaştırılabilir.

İtiraz kabul edilirse ne olur?

Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek dosyayı mahkemeye verir ve kovuşturma evresi başlar. Hâkimlik gerek görürse önce soruşturmanın genişletilmesini de isteyebilir.