Bir markanın hukuki korumadan yararlanabilmesi için TÜRKPATENT nezdinde tescil edilmesi gerekir. Tescil, marka sahibine markayı tek başına kullanma ve izinsiz kullanımları engelleme hakkı kazandırır. Bu yazıda marka tescil sürecini adım adım açıklıyoruz.
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında tescilli marka, sahibine ülke genelinde münhasır kullanım hakkı tanır. Tescilsiz kullanımlar sınırlı korumaya sahipken, tescil; markanın devri, lisansı ve ihlale karşı dava açılması için sağlam bir zemin oluşturur.
Başvurudan önce, aynı veya benzer markaların daha önce tescil edilip edilmediği araştırılmalıdır. Benzerlik incelemesi, başvurunun reddedilme veya itirazla karşılaşma riskini önemli ölçüde azaltır.
Marka, kullanılacağı mal ve hizmetlerin yer aldığı sınıflar için tescil edilir. Doğru sınıfların seçilmesi korumanın kapsamını belirler; eksik sınıf seçimi koruma boşluğu yaratır.
Başvuru TÜRKPATENT'e yapılır; şekli inceleme, mutlak ret nedenleri yönünden inceleme, Resmî Marka Bülteni'nde yayın ve iki aylık itiraz süresinin ardından tescil belgesi düzenlenir. Marka koruması başvuru tarihinden itibaren on yıl sürer ve yenilenebilir.
Başvurunun mutlak ret nedenleri yönünden reddedilmesi ya da yayıma yapılan itirazın kabul edilmesi hâlinde süreç sona ermez. Karardan zarar gören taraflar, kararın bildirim tarihinden itibaren iki ay içinde yazılı ve gerekçeli olarak Kurum nezdinde itiraz edebilir. Gerekçelerin bu süre içinde sunulmaması hâlinde itiraz yapılmamış sayılır. Ayrıca itirazın incelenebilmesi için ücretin aynı süre içinde ödenmesi ve ödemeye ilişkin bilginin Kuruma sunulması zorunludur (SMK m.20). İtiraz süresinin kaçırılması hâlinde ret kararı kesinleşir ve aynı işaret için yeni bir başvuru yapılması gerekir.
İtiraz süresi geçtikten sonra gerekçeler değiştirilemez ve yeni gerekçe eklenemez. Bu kural, itiraz dilekçesinin baştan eksiksiz hazırlanmasını zorunlu kılar; sonradan elde edilen delil ve argümanların dosyaya kazandırılması sınırlı kalır. İtiraz üzerine verilen nihai karara karşı yargı yoluna gidilecekse dava, Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde açılır. Kurumun bu Kanun kapsamında aldığı kararlara karşı açılacak davalarda görevli ve yetkili mahkeme bu mahkemedir (SMK m.156). Bu nedenle itiraz aşamasında hangi delillerin sunulacağının önceden belirlenmesi, sonraki aşamalardaki hareket alanını da genişletir.
Tescil belgesinin alınması süreci bitirmez. Marka, tescil tarihinden itibaren beş yıl içinde haklı bir sebep olmaksızın tescil edildiği mal veya hizmetler bakımından Türkiye'de ciddi biçimde kullanılmazsa ya da kullanımına beş yıl kesintisiz ara verilirse iptaline karar verilebilir (SMK m.9). Markanın ayırt edici karakteri değiştirilmeden farklı unsurlarla kullanılması, yalnızca ihracat amacıyla mal veya ambalajlarda kullanılması ve izinle yapılan kullanımlar da kullanım sayılır. Kullanım iddiasının fatura, tanıtım belgesi ve ambalaj örneği gibi tarih içeren delillerle desteklenmesi beklenir. Bu nedenle kullanım kayıtlarının düzenli tutulması önem taşır.
Yenileme talebinin, koruma süresinin sona erdiği tarihten önceki altı ay içinde yapılması ve yenileme ücretinin ödendiğine ilişkin bilginin aynı süre içinde Kuruma sunulması gerekir. Bu pencerenin kaçırılması hâlinde talep, koruma süresinin bittiği tarihten itibaren altı ay içinde ek ücret ödenerek de yapılabilir. Marka, kapsamındaki mal veya hizmetlerin yalnızca bir kısmı için de yenilenebilir. Yenileme, önceki sürenin sona erdiği tarihi izleyen günden itibaren hüküm doğurur (SMK m.23). Yenileme takviminin izlenmesi, marka hakkının farkında olunmadan sona ermesini önleyen en pratik tedbirdir.
Marka tescili, TÜRKPATENT'e başvuru yapılmasıyla başlar. Başvuru; şekli inceleme, mutlak ret nedenleri yönünden inceleme, Resmî Marka Bülteni'nde yayım ve iki aylık itiraz süresi aşamalarından geçtikten sonra tescil edilir. Süreç 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.4 ve devamı ile yayıma itiraz yönünden m.18 hükümlerine tabidir.
Tescilli markanın koruma süresi başvuru tarihinden itibaren on yıldır ve bu süre onar yıllık dönemler hâlinde yenilenebilir. Yenileme talebinin, koruma süresinin sona erdiği tarihten önceki altı ay içinde yapılması gerekir. Koruma süresi ve yenileme 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.23'te düzenlenmiştir.
Marka yalnızca başvuruda belirtilen mal ve hizmet sınıfları bakımından korunduğundan, sınıf seçimi korumanın kapsamını doğrudan belirler. Eksik sınıf seçimi koruma boşluğu doğurur. Başvuru öncesinde aynı veya benzer markaların araştırılması da itirazla karşılaşma ve ret riskinin önceden değerlendirilmesini sağlar; bu inceleme başvuru stratejisini şekillendirir.
Belgeler ve sıralı işlemler için marka başvuru adımları sayfasına bakabilirsiniz.
Marka, patent ve tasarım süreçlerinizde TÜRKPATENT sicilli vekilliğimiz ve hukuki danışmanlığımızla başvurudan uyuşmazlığa kadar her aşamada destek veriyoruz. Durumunuzu değerlendirelim.
Marka, patent ve tasarım uyuşmazlıklarında hangi mahkemenin görevli ve yetkili olduğu 6769 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde açıklanır.
Devamını oku ›MakalePatent ve faydalı model kavramları, tescil süreci ve patent davaları.
Devamını oku ›MakaleTasarım tanımı, tescilli/tescilsiz tasarım ve tasarım davaları.
Devamını oku ›MakaleTÜRKPATENT sicilli vekillik ile marka, tasarım ve coğrafi işaret hizmetleri.
Devamını oku ›MakaleTÜRKPATENT sicilli vekillik ile patent, faydalı model ve tasarım hizmetleri.
Devamını oku ›MakaleSessiz kalma yoluyla hak kaybı, marka sahibinin ihlale uzun süre ses çıkarmamasıyla doğar; hükümsüzlük ve tecavüz davalarına etkisi ile değerlendirme ölçütü.
Devamını oku ›