Marka Lisansında İnhisari Lisans Farkı

İnhisari Olmayan Lisansın Özellikleri

Sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa, marka lisansı inhisari olmayan lisans sayılır; yani kanun, tarafların açıkça inhisarilik kararlaştırmadığı durumlarda, lisans alanın markayı kullanma hakkının münhasır olmadığını varsayar. İnhisari olmayan lisans sözleşmelerinde lisans veren, markayı kendisi de kullanabileceği gibi, üçüncü kişilere de başka lisanslar verebilir.

Bu tür, lisans verenin markadan ekonomik olarak en geniş şekilde yararlanmasını sağlar; ancak lisans alan açısından, aynı marka üzerinde başka lisans alanlarla veya lisans verenin kendisiyle rekabet etme riskini de beraberinde getirir. Bu nedenle inhisari olmayan lisans genellikle daha düşük bir lisans bedeliyle kurulur ve lisans alanın pazar payını garanti altına almaz.

İnhisari Lisansın Özellikleri

İnhisari lisans sözleşmelerinde ise lisans veren, başkasına lisans veremez ve hakkını açıkça saklı tutmadıkça kendisi de markayı kullanamaz. Bu düzenleme, inhisari lisans alan tarafa, sözleşme süresi boyunca marka üzerinde fiilen tekel niteliğinde bir kullanım imkanı tanıyarak, yatırımlarının korunmasını sağlar.

Lisans verenin kendi kullanım hakkını saklı tutabilmesi için bu hususun sözleşmede açıkça belirtilmesi gerekir; aksi halde inhisari lisans verenin dahi markayı kullanması, lisans alanın haklarına aykırı sayılabilir. Bu nedenle inhisari lisans sözleşmeleri kaleme alınırken, lisans verenin kendi kullanım hakkını saklı tutup tutmadığı konusunun açık ve tereddüte yer bırakmayacak şekilde düzenlenmesi büyük önem taşır.

Lisans Türünün Sözleşme Üzerindeki Etkileri

Sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa, lisans sahipleri lisanstan doğan haklarını üçüncü kişilere devredemez veya alt lisans veremez; bu kural her iki lisans türü için de geçerli genel bir sınırlamadır ve tarafların bu konuda ayrıca anlaşması gerekir.

Lisans veren, lisans alan tarafından üretilecek malın veya sunulacak hizmetlerin kalitesini garanti altına alacak önlemleri almakla yükümlüdür; lisans alanın sözleşme şartlarına uymaması halinde, marka sahibi tescilli markadan doğan haklarını lisans alana karşı ileri sürebilir. Bu kural, lisans türünden bağımsız olarak markanın itibarının korunmasını amaçlar. Kalite denetimi yükümlülüğünün yerine getirilmemesi, hem markanın ayırt edicilik ve itibar kaybına hem de tüketicilerin yanılmasına yol açabileceği için, lisans sözleşmelerinde bu hususun ayrıntılı düzenlenmesi tavsiye edilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Sözleşmede lisans türü belirtilmezse ne kabul edilir?

Sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa, lisans inhisari olmayan lisans sayılır; yani lisans veren markayı kendisi de kullanabilir ve başkalarına da lisans verebilir.

İnhisari lisans veren kendi markasını kullanabilir mi?

Ancak sözleşmede bu hakkını açıkça saklı tutmuşsa kullanabilir; aksi halde inhisari lisans veren de markayı kullanamaz.

Lisans alan aldığı lisansı başkasına devredebilir mi?

Sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa lisans alan, lisanstan doğan haklarını üçüncü kişilere devredemez veya alt lisans veremez.