İcra Takibine İtiraz ve İtirazın İptali

İlamsız İcra Takibi ve Ödeme Emrine İtiraz

Elinde mahkeme ilamı bulunmayan alacaklı, para alacağı için ilamsız icra takibi başlatır. Borçluya ödeme emri tebliğ edilir ve borçlu, tebliğden itibaren 7 gün içinde itiraz edebilir. Süresinde yapılan itiraz, takibi kendiliğinden durdurur.

İtirazın İptali Davası (İİK M.67)

Takibi duran alacaklı, itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde genel mahkemede itirazın iptali davası açabilir. Mahkeme alacağın varlığını inceler; davanın kabulü hâlinde itiraz iptal edilir ve takip kaldığı yerden devam eder. Bu dava, elinde güçlü ama "belge" niteliğinde olmayan delilleri (tanık, fatura, ticari defter vb.) bulunan alacaklılar için uygundur.

İtirazın Kaldırılması (İİK M.68)

Alacaklının elinde imzası ikrar edilmiş ya da noterlikçe onaylı senet gibi İİK m.68'de sayılan belgeler varsa, dava açmak yerine icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir. Bu yol daha hızlıdır; başvuru, itirazın tebliğinden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır.

İcra İnkâr Tazminatı

İtirazın iptali davasında borçlunun itirazının haksız olduğu anlaşılırsa, talep üzerine borçlu, hükmedilen alacağın en az %20'si oranında icra inkâr tazminatına mahkûm edilir. Bu tazminat, alacaklı için itiraz eden borçluya karşı önemli bir caydırıcı ve telafi edici araçtır.

Hangi Yolu Seçmelisiniz?

Seçim, elinizdeki delilin niteliğine bağlıdır: İİK m.68 kapsamında bir belgeniz varsa hızlı olan itirazın kaldırılması; deliliniz belge niteliğinde değilse itirazın iptali davası tercih edilir. Yanlış yolun seçilmesi, başvurunun reddi ve zaman kaybı anlamına gelir. Bu nedenle takibe itiraz edildiğinde bir avukatla strateji belirlemek alacağın tahsili için kritiktir.

Bir Yıllık Dava Süresi ve Tazminatın Hesap Ölçütü

İİK m.67'nin 17/7/2003 tarihli ve 4949 sayılı Kanunla değiştirilen birinci fıkrası uyarınca takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu süre, itirazın kaldırılması için öngörülen altı aylık süreden farklıdır.

Sürenin geçirilmesi alacak hakkını sona erdirmez. Maddenin beşinci fıkrası uyarınca birinci fıkrada yazılı süreyi geçiren alacaklının umumi hükümler dairesinde alacağını dava etmek hakkı saklıdır; yalnızca itirazın iptali davasının sağladığı sonuçlardan yararlanamaz.

İcra inkâr tazminatı bakımından madde iki yönlü bir denge kurar: borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu, takipte haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı, diğer tarafın talebi üzerine reddedilen veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere uygun bir tazminatla mahkûm edilir. 2/7/2012 tarihli ve 6352 sayılı Kanunla eklenen fıkra ise hesap ölçütünü belirler: bu Kanunda öngörülen icra inkâr tazminatı, kötü niyet tazminatı ve benzeri tazminatların tespitinde takip talebi veya davadaki talep esas alınır. İtiraz eden veli, vasi veya mirasçı ise borçlu hakkında tazminata hükmedilmesi kötü niyetin ispatına bağlıdır. Alacağın faiziyle birlikte ulaştığı tutarı görmek için icra faiz hesaplama aracından yararlanabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Ödeme emrine itiraz süresi kaç gündür?

İlamsız icra takibinde borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine itiraz edebilir. Bu süre 2004 sayılı İİK m.62'de düzenlenmiştir. Süresinde yapılan itiraz takibi kendiliğinden durdurur. Sürenin kaçırılması hâlinde takip kesinleşir ve alacaklı haciz aşamasına geçebilir. Sebep bildirilmeksizin yapılan itiraz, yalnızca borca itiraz sayılır.

İtirazın iptali davası ne kadar süre içinde açılır?

Alacaklı, itirazın kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde genel mahkemede itirazın iptali davası açabilir. Bu süre 2004 sayılı İİK m.67'de düzenlenmiştir ve hak düşürücü niteliktedir. Davanın kabulü hâlinde itiraz iptal edilir ve duran takip kaldığı yerden devam eder. Koşulları oluşmuşsa icra inkâr tazminatına da hükmedilmesi istenebilir.

İtirazın iptali ile itirazın kaldırılması arasındaki fark nedir?

İtirazın kaldırılması, elinde İİK m.68'de sayılan nitelikte belge bulunan alacaklının icra mahkemesine başvurduğu, dar yetkili ve hızlı bir yoldur. İtirazın iptali ise genel mahkemede görülen ve alacağın her türlü delille ispatına imkân veren bir davadır. Elde bulunan belgenin niteliği, seçilecek yolu belirler.

İtirazın iptali davası ne kadar sürede açılmalıdır?

İİK m.67 uyarınca alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde itirazın iptalini dava edebilir. Bu süreyi geçiren alacaklının genel hükümler dairesinde alacağını dava etme hakkı saklıdır.