Elektrik, Su ve Doğalgaz Borcu İçin İcra Takibi

Fatura Borcu İçin İcra Takibi Nasıl Başlar?

Abonelik faturası, borç ikrarı içeren bir senet veya ilam olmadığından fatura alacakları için uygulamada genel haciz yoluyla ilamsız takip yapılır. Alacaklı şirket takip talebinde bulunur, icra dairesi aboneye ödeme emri gönderir ve borçluya itiraz hakkı hatırlatılır (İİK m.62).

Takip çoğu zaman sözleşmenin tarafı olan abone adına açılır. Taşınma sonrası aboneliğini kapattırmayan kiracı veya ev sahibi, sonraki dönem tüketimleri için de takip edilebilir; bu nedenle abonelik sonlandırma belgesinin saklanması önemlidir.

İcra takibi, alacaklının zamanaşımını keser (TBK m.154/2). Yani takip başladıktan sonra zamanaşımı süresi yeniden işlemeye başlar; eski borçlar için bile takip açılmışsa zamanaşımı değerlendirmesi takip tarihine göre yapılır.

Ödeme Emrine Kaç Gün İçinde İtiraz Edilir?

İİK m.62 uyarınca borçlu, itirazını ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde dilekçeyle veya sözlü olarak icra dairesine bildirmek zorundadır. Süresinde yapılan itiraz takibi durdurur.

Borcun yalnız bir kısmına itiraz ediliyorsa itiraz edilen miktarın açıkça gösterilmesi gerekir; aksi hâlde itiraz edilmemiş sayılır. Örneğin yalnız gecikme bedellerine veya zamanaşımına uğramış dönemlere itiraz eden abone, bu kalemleri ve tutarlarını ayrı ayrı belirtmelidir.

Zamanaşımı savunması da bu itirazda ileri sürülmelidir. Süresinde itiraz edilmezse takip kesinleşir ve haciz aşamasına geçilir; borçlu olmadığını düşünen abone ancak menfi tespit veya ödedikten sonra 1 yıl içinde istirdat davası açabilir (İİK m.72).

Fatura Borçlarında Zamanaşımı Kaç Yıl?

TBK m.147/1, kira bedelleri ve ücret gibi dönemsel edimler için 5 yıllık zamanaşımı öngörür. Yargıtay uygulamasında elektrik, su ve doğalgaz gibi dönemsel faturalandırılan abonelik bedellerinin bu kapsamda değerlendirildiği kararlar ağırlıktadır.

Kanunda aksine hüküm yoksa genel zamanaşımı 10 yıldır (TBK m.146). Özellikle kaçak kullanım bedeli gibi dönemsel tüketim niteliği taşımayan kalemlerde hangi sürenin uygulanacağı tartışmalıdır ve somut olayın niteliğine göre değerlendirilir.

Zamanaşımı, mahkeme veya icra dairesince kendiliğinden dikkate alınmaz; borçlunun bunu açıkça ileri sürmesi gerekir. Her fatura dönemi için süre ayrı ayrı hesaplanır.

İtiraz Sonrası Şirket Ne Yapabilir?

Takibe itiraz edilen alacaklı, itirazın kendisine tebliğinden itibaren 1 yıl içinde itirazın iptali davası açabilir (İİK m.67). Dava kabul edilirse borçlu, itirazı haksız bulunduğu için hükmedilen miktarın yüzde yirmisinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilebilir.

Aynı hüküm alacaklı için de geçerlidir: takibinde haksız ve kötü niyetli görülen alacaklı, borçlunun talebiyle aynı oranda tazminata mahkûm edilebilir. Bu nedenle haksız fatura takiplerinde abonenin kötü niyet tazminatı talep etme imkânı vardır.

İtirazın kaldırılması yolu ise yalnız İİK m.68’de sayılan imzası ikrar edilmiş borç ikrarı içeren senet veya resmî belgeye dayanan takiplerde işler. Tek taraflı düzenlenen faturaların bu nitelikte sayılıp sayılmayacağı somut belgeye göre değerlendirilir; uygulamada şirketler çoğunlukla itirazın iptali davasına başvurur.

Uyuşmazlıkta Hangi Merci Görevli?

Konut aboneliğinde abone tüketici sayıldığından, uyuşmazlıklarda tüketici mahkemeleri görevlidir (TKHK m.73). Tüketici davaları tüketicinin yerleşim yerindeki tüketici mahkemesinde de açılabilir.

Tüketici mahkemelerinde görülen uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır; ancak tüketici hakem heyetinin görev alanındaki uyuşmazlıklar bu şartın dışındadır (TKHK m.73/A).

Kanunda belirlenen parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklarda tüketicinin tüketici hakem heyetine başvurması zorunludur; bu sınır her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir ve tarafların İcra ve İflas Kanunundaki hakları saklıdır (TKHK m.68).

Adım Adım: Fatura Takibi Gelen Abone Ne Yapmalı?

Ödeme emrini aldığınız gün tebliğ tarihini not edin ve takip dosyasındaki fatura dönemlerini, asıl alacak ile gecikme bedellerini ayrı ayrı inceleyin. Borç size ait değilse veya abonelik kapatılmışsa bunu gösteren belgeleri toplayın.

Borcun tamamına ya da belirli dönemlerine itiraz edecekseniz, itiraz dilekçesinde zamanaşımı savunmasını ve itiraz edilen tutarları açıkça yazın. 7 günlük süre kesin olduğundan son güne bırakmayın.

Borç gerçekten size aitse ve itiraz için haklı bir gerekçe yoksa, haksız itiraz yüzde yirmiden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına yol açabileceğinden ödeme veya uzlaşma seçeneğini değerlendirin.

Sıkça Sorulan Sorular

Elektrik borcu için gelen ödeme emrine kaç gün içinde itiraz edilir?

Ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde icra dairesine itiraz edilmelidir (İİK m.62).

Doğalgaz borcu kaç yılda zamanaşımına uğrar?

Dönemsel edimler için TBK m.147 uyarınca 5 yıllık zamanaşımı uygulandığı görüşü Yargıtay uygulamasında ağırlıktadır; genel süre 10 yıldır (TBK m.146).

Zamanaşımına uğramış fatura için icra takibi yapılabilir mi?

Takip yapılabilir; ancak borçlu itirazında zamanaşımını ileri sürerse zamanaşımına uğramış kısım tahsil edilemez.

İtiraz edince şirket ne kadar sürede dava açmalı?

Alacaklı, itirazın tebliğinden itibaren 1 yıl içinde itirazın iptali davası açabilir (İİK m.67).

İtirazım haksız bulunursa ne olur?

Borçlu, hükmedilen miktarın yüzde yirmisinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilebilir (İİK m.67).

Taşındım ama aboneliği kapatmadım, borçtan sorumlu muyum?

Abonelik sözleşmesi sona erdirilmediği sürece şirket takibi abone adına yapar; aboneliğin sonlandırıldığını belgeleyemeyen abone takiple karşılaşabilir.

Fatura uyuşmazlığında hangi mahkeme görevlidir?

Konut abonelerinde tüketici mahkemeleri görevlidir (TKHK m.73).

Hakem heyetine başvurmak zorunlu mu?

Kanunda belirlenen parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur (TKHK m.68).

Borcu ödedim ama borçlu değildim, parayı geri alabilir miyim?

Takibe itiraz etmediği için borçlu olmadığı parayı ödeyen kişi, ödeme tarihinden itibaren 1 yıl içinde istirdat davası açabilir (İİK m.72).