Bize ulaşın! 0535 664 07 63[email protected]Marka & Patent: yildirimpatent.com
Bilgi Bankası · Makale

Eser Sahibinin Ölümünden Sonra Manevi Hakların Kullanılması

Eser sahibinin ölümü, manevi hakların sona ermesi anlamına gelmez. Kanun, bu hakların belirli kişiler tarafından belirli bir süre boyunca kullanılmaya devam edebileceğini özel olarak düzenlemiştir.

Manevi Hakları Kullanabilecek Kişilerin Sırası

5846 sayılı Kanunun 19'uncu maddesi uyarınca eser sahibi, umuma arz, adın belirtilmesi ve eserde değişiklik yapılmasını önleme yetkilerinin kullanılış tarzını kendisi belirlememiş veya bir kişiye bırakmamışsa, bu yetkilerin ölümünden sonra kullanılması önce vasiyeti tenfiz memuruna aittir.

Vasiyeti tenfiz memuru atanmamışsa yetki sırasıyla sağ kalan eş ve çocuklara, mansup mirasçılara, ana-babaya ve kardeşlere geçer. Bu sıra kanunda açıkça belirlenmiş olup tarafların kendi aralarında farklı bir sıra oluşturması mümkün değildir.

Yetkinin Kullanım Süresi ve Sınırları

Eser sahibinin ölümünden sonra yukarıda sayılan kişiler, m.14, 15 ve 16'ncı maddelerin üçüncü fıkralarında eser sahibine tanınan hakları, eser sahibinin ölümünden itibaren yetmiş yıl boyunca kendi adlarına kullanabilir. Bu süre, eserin koruma süresiyle uyumlu biçimde belirlenmiştir.

Yetkili kişiler bu haklarını kullanmazsa, eser sahibinden veya halefinden mali bir hak edinen kişi, meşru bir menfaatinin bulunduğunu ispat etmek kaydıyla bu hakları kendi adına kullanabilir. Böylece manevi hakların tamamen sahipsiz kalması önlenmiş olur.

Yetkili Kişilerin Uyuşmazlığa Düşmesi ve Devletin Rolü

Yetkili kişiler birden fazla olup müdahale konusunda birleşemezlerse, uyuşmazlığı mahkeme basit yargılama usulü ile ve eser sahibinin muhtemel arzusuna en uygun şekilde çözer. Bu düzenleme, manevi hakların kullanımında eser sahibinin iradesinin esas alınmasını amaçlar.

Kanunda sayılan yetkili kişilerden hiçbiri bulunmaz, bulunup da yetkisini kullanmaz ya da yetmiş yıllık süre sona ererse, eser memleket kültürü bakımından önemli görülüyorsa Kültür ve Turizm Bakanlığı bu hakları kendi adına kullanabilir.

Mevzuat DayanağıEser sahibinin ölümünden sonra manevi hakların kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu m.19'da düzenlenmiştir. Madde, yetkili kişilerin sırasını, yetmiş yıllık kullanım süresini ve yetkili kimse bulunmaması halinde Kültür ve Turizm Bakanlığının devreye gireceğini hükme bağlar.

Sıkça Sorulan Sorular

Eser sahibi öldükten sonra manevi hakları kim kullanır

Önce vasiyeti tenfiz memuru, o yoksa sırasıyla eş ve çocuklar, mansup mirasçılar, ana-baba ve kardeşler bu yetkiyi kullanır.

Bu yetki süresiz midir

Hayır, kanunda sayılan kişiler bu hakları eser sahibinin ölümünden itibaren yetmiş yıl boyunca kullanabilir.

Yetkili kimse yoksa eser korumasız mı kalır

Hayır, eser memleket kültürü bakımından önemli görülüyorsa Kültür ve Turizm Bakanlığı bu hakları kendi adına kullanabilir.

Telif ve fikri haklarınız için yanınızdayız

Eser sahipliği, telif sözleşmeleri ve hak ihlallerine karşı FSEK kapsamında dava ve danışmanlık hizmeti sunuyoruz. Durumunuzu birlikte değerlendirelim.

BU KONUDAKİ YAZILAR

İlgili Yazılar