Apartmanların merdiven, asansör ve koridorlarında sigara içmek 4207 sayılı Kanunla doğrudan yasaklanmış değildir; kanun, birden çok kişinin girebildiği özel binaların kapalı alanlarını yasak kapsamına alırken ikamete mahsus konutları açıkça hariç tutar (4207 s.K. m.2/1-b). Ortak alanlarda yasak, yönetim planı veya kat malikleri kurulu kararıyla getirilebilir; balkondan gelen ve hoş görülebilecek dereceyi aşan duman ise komşuluk hukukuna göre önlenebilir (TMK m.737, KMK m.18).
4207 sayılı Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi ve Kontrolü Hakkında Kanun, tütün ürünlerinin tüketilemeyeceği yerleri sayar. Bunlardan biri, koridorları dâhil olmak üzere her türlü eğitim, sağlık, ticaret, sosyal, kültürel, spor, eğlence ve benzeri amaçlı, özel hukuk kişilerine ait ve birden çok kişinin girebileceği binaların kapalı alanlarıdır; ancak ikamete mahsus konutlar bu bentten açıkça hariç tutulmuştur (4207 s.K. m.2/1-b).
Bu nedenle yalnız konut olarak kullanılan bir apartmanın merdiven boşluğunda veya asansöründe sigara içilmesi, kanundaki genel tütün yasağı kapsamında değerlendirilmez. Konu, kat mülkiyeti hukukunun kendi araçlarıyla, yani yönetim planı, kurul kararı ve komşuluk kurallarıyla çözülür.
Kanun ayrıca tütün içermeyen ancak tütün mamulünü taklit eder tarzda kullanılan nargile ve sigaraları da tütün ürünü sayar (4207 s.K. m.2/6). Yönetim planına veya kurul kararına yasak konurken elektronik sigara ve nargilenin de kapsama alınıp alınmadığı açıkça yazılmalıdır.
Yönetim planı; yönetim tarzını, kullanma maksat ve şeklini düzenler ve bütün kat maliklerini bağlayan bir sözleşme hükmündedir (634 sayılı KMK m.28/1). Ortak alanlarda sigara içilmeyeceğine ilişkin bir kural yönetim planına eklenebilir; yönetim planının değiştirilmesi için bütün kat maliklerinin beşte dördünün oyu gerekir (KMK m.28/3).
Kat malikleri kurulu da ortak yerlerin kullanımına ilişkin karar alabilir. Kurul, kat maliklerinin sayı ve arsa payı bakımından yarısından fazlasıyla toplanır ve oy çokluğuyla karar verir (KMK m.30/1). Kararlar noter onaylı karar defterine yazılır ve bütün kat malikleri ile halefleri bu kararlara uymakla yükümlüdür (KMK m.32).
Kiracılar da yönetim planına ve kurul kararlarına uymak zorundadır; kat maliklerinin borçlarına ilişkin hükümler bağımsız bölümdeki kiracılara da uygulanır (KMK m.18/2). Bu konu kiracıların yönetim planına uyma zorunluluğu yazısında ayrıntılı ele alınmıştır.
Herkes, taşınmaz mülkiyetinden doğan yetkilerini kullanırken komşularını olumsuz etkileyecek taşkınlıktan kaçınmakla yükümlüdür; özellikle taşınmazın durumuna, niteliğine ve yerel âdete göre hoş görülebilecek dereceyi aşan duman ve koku çıkararak rahatsızlık vermek yasaktır (4721 sayılı TMK m.737).
Kat mülkiyetinde ayrıca kat malikleri, bağımsız bölümlerini, eklentileri ve ortak yerleri kullanırken doğruluk kurallarına uymak, özellikle birbirini rahatsız etmemekle yükümlüdür (KMK m.18/1). Kanunda balkonda sigara içilmesini doğrudan yasaklayan bir hüküm yoktur; ancak dumanın sürekli olarak komşunun yatak odasına dolması gibi durumlarda hoşgörü sınırının aşılıp aşılmadığı somut olarak değerlendirilir.
Hoşgörü sınırının tespitinde binanın yapısı, balkonların konumu, dumanın sıklığı ve yoğunluğu, rahatsız olan kişinin sağlık durumu gibi etkenler önem taşır. Bu nedenle şikâyetin tarih, saat ve fotoğraflarla kayıt altına alınması, ileride başvurulacak yollar bakımından delil değeri taşır.
Kat maliklerinden birinin veya bağımsız bölümden kira sözleşmesiyle yararlanan kişinin borç ve yükümlerini yerine getirmemesi yüzünden zarar gören kat maliki, anagayrimenkulün bulunduğu yerin sulh mahkemesine başvurarak hâkimin müdahalesini isteyebilir (KMK m.33/1). Hâkim, kararın kısa bir süre içinde yerine getirilmesi gerektiğini ilgiliye bildirir; bu süre içinde karara uymayana idari para cezası verilir (KMK m.33/2-3).
Komşuluk hukukuna aykırı kullanım nedeniyle zarar gören veya zarar tehlikesiyle karşılaşan kişi, durumun eski hâle getirilmesini, tehlikenin ve zararın giderilmesini de dava edebilir (TMK m.730/1). Kat mülkiyeti ve komşu hakkından kaynaklanan uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (6325 sayılı Kanun m.18/B-1).
Rahatsızlık veren kişi kiracıysa kiraya veren de devreye girebilir. Kiracı, kiralananın bulunduğu taşınmazda oturanlara ve komşulara gerekli saygıyı göstermekle yükümlüdür; aykırılık hâlinde kiraya veren en az otuz gün süre vererek yazılı ihtarda bulunur, aykırılık sürerse sözleşmeyi feshedebilir (TBK m.316). Genel yaklaşım komşuluk hukuku ve gürültü yazısıyla benzerdir.
Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, kolay yanan maddeler ile kıvılcımlı küllerin ve sigara izmaritlerinin kapalı mekânlara, kapı önlerine ve sokaklara atılmasını açıkça yasaklar (Yönetmelik m.7/8). Merdivenlere, sahanlıklara veya balkondan aşağıya izmarit atılması bu yasak kapsamında değerlendirilebilir.
Aynı Yönetmelik, bu bölümde yer alan yangın güvenliği ve yasaklarla ilgili hususların uygulanmasından kat mülkiyeti kurulmuş yapılarda yöneticilerin ve site yöneticilerinin sorumlu olduğunu belirtir (Yönetmelik m.7/11). Yönetici, ortak alanlarda izmarit ve kül bırakılmasına karşı uyarı levhası asmak ve kurul gündemine almak gibi tedbirleri değerlendirmelidir.
Uygulamada önerilen sıra şudur: önce yazılı ve nazik bir uyarı, sonuç alınamazsa yöneticiye yazılı şikâyet, ardından kurul kararı veya yönetim planı değişikliği ve son olarak arabuluculuk ile hâkimin müdahalesi yolu.
Genel tütün yasağı ikamete mahsus konutları kapsamaz; ortak alandaki yasak yönetim planı veya kurul kararıyla getirilebilir (4207 s.K. m.2/1-b, KMK m.28, m.30).
Evet. Kurul oy çokluğuyla karar alır ve bütün kat malikleri ile kiracılar bu karara uymakla yükümlüdür (KMK m.30/1, m.32, m.18/2).
Yönetim planının değiştirilmesi için bütün kat maliklerinin beşte dördünün oyu gerekir (KMK m.28/3).
Duman hoş görülebilecek dereceyi aşıyorsa taşkınlığın önlenmesi istenebilir; değerlendirme somut olaya göre yapılır (TMK m.737, KMK m.18/1).
Anagayrimenkulün bulunduğu yerin sulh mahkemesinden hâkimin müdahalesi istenir; dava açmadan önce arabulucuya başvurmak gerekir (KMK m.33, 6325 s.K. m.18/B).
Komşulara saygı yükümlülüğünü ihlal eden kiracıya en az otuz gün süreli yazılı ihtar verilir; aykırılık sürerse kiraya veren sözleşmeyi feshedebilir (TBK m.316).
Evet. Sigara izmaritlerinin kapalı mekânlara ve kapı önlerine atılması yasaktır (Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik m.7/8).
Yönetim planınızdaki kullanım kuralları ve şikâyete ilişkin kayıtlar incelenerek hangi yolun öncelikle izleneceği belirlenebilir.
Telefon hattımız, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre ücretlendirilen 1 saatlik danışmanlık randevuları içindir (Avukatlık Kanunu m.164). Görüşmede durumunuzu birlikte değerlendirir, izlenecek yolu açıkça konuşuruz. Danışmanlık ücreti hakkında
Kat malikinin yükümlülükleri, bağımsız bölümü ve ortak yerleri özenle kullanmayı ve gider…
Devamını oku ›MakaleKat mülkiyetinde hâkimin müdahalesi, yönetimden kaynaklanan uyuşmazlıklarda sulh hukuk…
Devamını oku ›MakaleYönetim planı, ana taşınmazın kullanım ve yönetim kurallarını belirleyen sözleşmedir;…
Devamını oku ›